آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٦ - پژوهش هاي در آستانه نشر

پژوهش هاي در آستانه نشر



١. أحاديث العترة عن طرق أهل السنة
حدود هشت سال پيش تنى چند از استادان بارايزنى يكديگر طرحى را تنظيم مى كنند تا بر اساس آن روايات امامان شيعه و حضرت زهرا ـ سلام الله عليهم ـ را استخراج كرده و تبويب و تنظيم كارآمد و دقيقى از آن منتشر سازند. براى اجراى اين طرح ابتدا جناب آقاى واعظ زاده برخى از كتابهاى مشهور را جستجو كرده و روايات وارد شده در آنها را با هدف ياد شده گرد مى آورند. پس از مدتى اين طرح براى پى گيرى و گسترش به دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم واگذار مى شود. و اجراى آن را محققان بزرگوار حضرات آيات سيد مهدى روحانى, على احمدى ميانجى و سيدجعفر مرتضى عاملى به عهده مى گيرند. اينك مدتهاست كه ادامه پژوهش و استخراج به عهده آقايان روحانى و احمدى است و اين دو بزرگوار سختكوشانه در استخراج و تبويب تلاش مى كنند.
محدوده تحقيق به لحاظ منابع, تمام مصادر اهل سنت تا قرن ششم هجرى است. روايتهاى استخراج شده بر اساس فقه, تفسير, اخلاق, عقايد, فضائل, ملاحم و فتن والسماء والعالم تبويب خواهد شد. در سالهاى اخير چاپ و نشر مصادر و منابع اهـل سنت شتابى شايـــان قدردانى يـــافته است و از اين روى براى اطلاع از منابع و مصادر جديد الإنتشار, كار تنظيم نهايى به تعويق افتاده است.
اينك بخش فقه اين تحقيق مراحل نهايى تنظيم را مى گذراند و اميد است در آينده اى نه چندان دور تبويب و تفصيل نهايى آن پايان پذيرد. مجموعه احاديث استخراج شده احتمالأ به پانزده جلد خواهد رسيد و بى گمان براى پژوهندگان ياريهاى سودمندى خواهد داشت. اين روايات در موارد بسيارى روشنگر روايات منابع و مصادر شيعه مى باشد و در مواردى در جهت تبيين و تفسير ابعادى از مكتب مستقلاً به كار مى آيد. در تنظيم نهايى ابتدا روايت از كهنترين منابع آورده مى شود و سپس مآخذ جديد آن ارائه مى گردد. به اختلافهاى بسيار جزئى توجهى نمى شود; امّا اگر اختلاف دو روايت قابل توجه باشد, بدان اختلاف توجه داده خواهد شد. درذ يل روايات هيچگونه اظهار نظر نمى آيد; مگر در مواردى بسيار محدود. به هر حال اين پژوهش كارى است كارستان كه همت بلند اين بزرگواران مصروف آن شده است و ما اميدواريم در آينده اى نه چندان دور شاهد انتشار آن باشيم. ٢ـ نهج الحياة
محمد دشتى
فاطمه زهرا ـ س ـ دخت گرامى پيامبر كه از آبشخور نبوت و رسالت سيراب مى گشت و لحظه هاى زندگى را با گلبانك وحى سپرى مى كرد و در حلّه زيباى (اهل البيت) جاى مى گرفت و در بلنداى جايگـــاه والاى عصمت مى ايستـــــاد و
رسول الله همتايى جز على برايش نمى شناخت, بى گمان چنان پدر, شوهر و فرزندانش, سخنش حجت, بيانش رهگشا و كلماتش زندگى ساز است. كلمات آن بزرگوارــ چه آنها كه از پدر بزرگوارش نقل كرده و چه آنچه در پاسخ سؤالها و براى هدايت جستجوگران و تبيين ارزشها و در دفاع از حق و حراست از مقام ولايت بيان داشته است ـ هنوز يكجا و به گونه اى شايسته عرضه نشده است. اينك كه جناب آقاى محمد دشتى دامن همت بر كمر ارادت زده اند تا مجموعه آنچه را كه ياد شد در اختيار پژوهندگان و جستجوگران معارف آفتابگون فاطمى قرار دهند, بايد اقدامش را ستود و براى سامان دادن به اين تلاش فرهنگى سودمند از خداوند توفيق خواست. مراحل تدوين
١) كتابشناسى براى دست يافتن به تمام منابع و مصادر سخنان حضرت زهرا ـ س ـ ٢) جستجو و استخراج, ٣) تدوين فيشها و كلمات استخراج شده بر اساس موضوعات و عناوين و با توجه به نيازهاى فرهنگى و فكرى جامعه, ٤) شماره گذارى مسلسل احاديث براى سهولت ارجاعها, ٥) ترجمه اى روان و استوار ابتدا به زبان فارسى و پس از آن به ديگر زبانها در حدّ امكان, ٦) تهيه و تدوين فهرست موضوعى و معجم الفاظ براى سهل الوصول ساختن محتواى آن.
اينك بخش اوّل (كتابشناسى) به پايان رسيده و استخراج و فيش بردارى روايات مراحل نهايى خود را مى گذراند. اين طرح با همت و همكارى تنى چند از فاضلان در دفتر نشر امام على ـ ع ـ انجام مى يابد و اميد است در آينده اى نه چندان دور متن تدوين يافته آن منتشر شود. ٣. تهذيب الأنساب و نهاية الأعقاب
شيخ شرف الدين عبيدى
تحقيق محمد كاظم محمودى
شيخ شرف الدين عبيدى از نسب شناسان و مورّخان گرانقدر قرن پنجم هجرى است. وى از جمله مشايخ سيد مرتضى, سيدرضى و على بن محمّد علوى عمرى (صاحب المجدى) است. كتاب وى از بهترين و كهنترين كتابهاى انساب علويين است كه برخى از اطلاعات اين كتاب منحصر به فرد بوده و در منابع متأخر از آن نيز از آن گزارشها و اطلاعات اثرى نيست. گويا اصل كتاب بسيار پر برگ و بار بوده است. شيخ الشّرف خود به تلخيص و پيرايش آن مى پردازد و گزيده اثر بزرگش را تهذيب الأنساب مى نامد. سپس ابن طباطبا از بزرگان و مشاهير نسب شناسان و استاد صاحب المجدى در اين خلاصه نگريسته و هر جا اشكال و كاستى يافته, پيراسته و بدين سان كتابى فراهم آمده است استوار و سودمند. اين كتاب با اين ويژگيهاى ياد شده در اختيار نبوده است. ازاين رو كتابشناس بزرگ, علاّمه شيخ آقا بزرگ تهرانى, در اثر گرانقدرش الذريعة, از آن ياد نكرده است. تا آنكه به سال ١٣٩٦ مرحوم حاج شيخ جعفر محمودى (اخوى محقق كتاب) به همراه محقق سختكوش استاد محمد باقر محمودى به مصر مى روند و در كتابخانه جامعة الدول العربيّة به اين كتاب دست يافته و فيلمى تهيه كرده و به همراه مى آورند.
محقق محترم كتاب را به دقت استنساخ كرده و محتواى آن را با منابع موجود مقابله كرده است. افزون بر اين, تعليقاتى در توضيح و تبيين ابهامها و موارد مشكل كتاب نگاشته و فهرستهاى فنّى و كارآمدى بدان افزوده است. تحقبق كتاب پايان پذيرفته و اينك آماده چاپ است. ٤. مصباح الفقيه
تحقيق سيد نورالدين جعفريان
شرائع الإسلام فى مسائل الحلال والحرام, اثر جاودانه محقق حلّى از متداولترين و محكمترين متون فقهى شيعه است كه از هنگام نگارش و نشر در حوزه هاى علوم اسلامى مورد توجّه عالمان و فقيهان قرار گرفت. از اين روى بسيارى آن را شرح كردند و فقيهانى در توضيح متن و تبيين دشواريهاى محتواى آن حاشيه ها و تعليقه ها نگاشتند و بدين سان مجموعه گرانسنگ عظيمى به يمن شرح و تعليق آن در فقه شيعه فراهم آمد.(الذريعة, ج٢١,ص١١٥).
شرايع را فقيهان در حوزه هاى درسى خود و در بحثهاى عالى فقهى غالباً به عنوان متن درسى انتخاب مى كنند و با ارزيابى آراء ديگران در مسائل فقهى به عرضه ديدگاههاى خود مى پردارزند.
فقيه ژرف انديش مرحوم حاج آقارضا همدانى ـ كه از فقيهان بلند مرتبه و مجتهدان كم نظير قرن چهاردهم هجرى است ـ مانند بسيارى از فقيهان, درس خارج فقه را بر پايه شرايع نهاده بود. مرحوم شيخ آقا بزرگ نو شته اند كه وى هر شبى به مقدار يك صفحه از بحث را مى نوشت و آنگاه متن نوشته را براى شاگردان املاء مى كرد و پس از نقد و بررسى در محفل درس به تقرير نهايى آن مى پرداخت. (الذريعة, ج ٢١,ص ١١٥; نقبا البشر, ج ٢, ص ٧٧٨)
دقت نظر, ژرفنگرى, استدلال قوى و استوار نگارى مرحوم همدانى, مصباح الفقيه را در جايگاه يكى از گرانقدرترين آثار فقهى قرار داده است. اين اثر هماره مورد مراجعه و استناد فقيهان و مدرّسان بزرگ حوزه هاى علوم اسلامى بوده است. آنچه از اين مجموعه فقهى نگـــــــاشته شد است, كتاب الصلاة, كتاب الصوم, كتاب الخمس, كتاب الزكوة و كتاب الرهن است. و آنچه اينك بر اساس دستنوشت مؤلف در حال پژوهش است, كتاب الصوم و الخمس و الزكاة و الرهن است كه پيشتر به صورت چاپ سنگى منتشر شده بود. كار پژوهش و تعليق متن كتاب با مقابله سه نسخه موجود در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى و چاپ سنگى آن, با هميارى گروهى از فاضلان به گونه جمعى سامان مى يابد; بدين سان: ١) استخراج آيات, احاديث و اقوال با تكيه بر منابع كهن و منابع اصلى, ٢) استوار سازى متن و عرضه متنى دقيق و پيراسته از تحريف و تصحيف, ٣) توضيح و شرح ابهامها, مجملها و دشواريهاى متن, ٤) تنظيم و ترتيب معجمى كارآمد به قرار ذيل:
الف: معجم القواعد الفقهيه, ب: معجم القواعد الأصوليّه, ج: معجم قواعد و المصطلحات الرجاليه, د: معجم آراء المؤلف فى الكتب والرّجال.
تدوين اين معجم نقطه افتراق اين پژوهش از پژوهشهاى ديگر است. با تدوين و عرضه اين معجم به خوبى پژوهشگران حدّ و حدود به كارگيرى قواعد فقهى و اصولى را به دست مى آورند و بر ديدگاههاى ويژه مؤلف در موضوعات جنبى مندرج در كتاب دست مى يابند. اميد است پس از سامان پذيرفتن تحقيق متن اين معجم, به گونه شايسته اى تدوين يابد و راه تازه در كمال بخشيدن به پژوهشهاى متون كهن گشوده شود. ٥. الإختراق الثقافى: معجم ببليوغرافى تحليلى
عبد الجبّار رفاعى
حركتهاى گونه گون عليه اسلام و گسترش آن در صحنه زندگى و صفحه ذهن انسان گو اينكه پيشينه اى كهن دارد; امّا روابط جهانى سده هاى اخير باعث شده تا اين جريان در چهره هاى مختلف شتابى بيشتر داشته باشد. در اين ميان پديده استشراق و خاورشناسى نيز كه از گستره اى شگرف برخوردار است نيز قابل تأمل و توجه است. ابعاد وسيع پژوهش اينان را ـ كه با هزينه ها و امكانات بسيارى شكل مى گيرد ـ دين, ادبيات, تاريخ, جغرافيا, فلسفه, حديث, قرآن, تفسير, احياى متون و... فرا مى گيرد. تاكنون درباره كار و كارنامه اينان و نيز چگونگى و انگيزه و روند حركتهاى ديگر, رسيدگى همه جانبه اى صورت نگرفته است. علل پژوهش خاورشناسان در موضوعاتى به اين وسعت, گرايش به حق و توجه به واقعيتهاى صادق كه گاه در مواردى از آثار اينان يافت مى شود, زمينه ها و روندهاى اين تلاشهــا و... موضوعات و سؤالهاى جدى و مهمى است كه پاسخهاى درخورى را مى طلبد و آنچه كمابيش در ميان آثار پژوهشگران يافت مى شود در تبيين و توضيح جريانى به اين گستردگى بسنده نيست. (سموم الإستشراق و المستشرقين. انوارالجندى .(در باب استشراق و مستشرقين). ترجمه غلامحسين متين. مجلّه نگين. شماره ٨٤, ص ١٤٠. تيرماه ١٣٥١; حماسه غدير. ص ٢٨٨ ـ ٢٧١; الإسلام فى وجه التعريب و الإستشراق. انوارالجندى).
به هر حال براى ارزيابى درست و شناختى كارآمد ازكار و كارنامه اينان و چگونگى حركتهاى گونه گون در مقابل اسلام, بى گمان اوليّن گام, دست يافتن به بخش عظيمى از نگاشته ها و پژوهشهاى مستشرقان است.
آقاى عبدالجبار رفاعى با توجه به اهميت موضوع در كنار شناسايى و تدوين مصادر و منابع موضوعات مختلف فرهنگ اسلامى, به مصادر و منابع اين موضوع نيز پرداخته و اينك از پس تلاش و جستجوى چندين ساله, كتابنامه اى را در اين موضوع در مراحل نهايى تدوين دارد. ابعاد كار آقـــاى رفاعى شناسايى و معرفى تمام كتابها, مقالات و پژوهشهايى است كه به گونه اى در مقابل اسلام موضع داشته اند; و در آوردگاه فرهنگى و فكرى عليه اسلام قلم زده و آثارى عرضه كرده اند. وى در توضيح عنوان كتاب نوشته اند: تدوين و عرضه مصادر حركتهاى صليبى, مسيحى, استشراق, غربگرايى, يهوديان, و جهت گيريهاى مختلف در جوامع اسلامى در مقابل اسلام, از ويژگيهاى اين كتاب است. منابع تحقيق
محقق محترم افزون بر مراجعه مستقيم به كتابها, مجلاّت, از فهرستهاى ناشران, مجلاّت, كتابخانه ها و نشريات تخصّصى, كتابشناسيها و برخى از مجلاتى كه درزمينه شناسايى مصادر و منابع پژوهشها كار مى كنند, مانند المسلم المعاصر, المستقبل العربى, عالم الكتاب و... بهره گرفته است.
كتاب با مقدمه اى در اهميت اطلاع رسانى و تدوين و عرضه مصادر و منابع براى پژوهشگران, و اهميت شناسايى مصادر و منابع موضوع و با نگاهى به جريانهاى فرهنگى در مقابل اسلام مى آغازد و با فهرست عناوين موضوعات ـ كه بالغ بر ٨٥٠ عنوان كلّى و ٦٣٨٠ عنوان ريز مى باشد, ادامه مى يابد. راهنماى تفصيلى عناوين, مؤلفان, مراجع و مصادر و محتويات آن, بخشهاى پايانى كتــاب را تشكيــل مى دهد. اينك مجموعه الإختراق الثقافى مراحل نهايى تنظيم را مى گذراند و آماده چاپ است. ٦. موسوعة المستشرقين
عبد الرحمن بدوى
ترجمه مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم (واحد ترجمه)
از روزى كه دانش خاورشناسى و استشراق در اواخر قرون وسطى پديد آمد (فرهنگ خاورشناسان, ص١٢) و رشد كرد و باليد, تا به امروز كه در ابعادى بسيار گسترده به تحقيقات خاورشناسى و اسلام شناسى ادامه مى دهد, دههـــا پژوهنده در زمينه هاى مختلف به عرضه صدها اثر قابل توجه و شايان تأمل پرداخته اند. اينك و در اين مجال در باره جريانى كه پژوهشگرى به لطافت نوشته است: (اگر مستشرقى گفت: ماست, سفيد است هميشه جاى اين احتمال را در ذهن خود نگاه داريد كه يا ماست اصلاً سفيد نيست, يا اثبات سفيدى ماست مقدمه اى است براى نفى سياهى از زغال. (تصوّف اسلامى و رابطه انسان و خدا, رينولد. ١. نيكلسون. ترجمه محمد رضا شفيعى كدكنى. تهران, توس, ١٣٥٨. ص٢٠, مقدمه مترجم) نمى توان اظهار نظر كرد; امّا ياد كردنى است پژوهش گسترده در كار و كارنامه اين جريان ارزيابى ابعاد پژوهشها و كاوشهاى آنان در زمينه هاى مختلف و به ويژه در فرهنگ اسلامى بسيار لازم و ضرورى است. در اين پژوهش اوليّن گام آشنايى با چهره هاى اين جريان و چگونگى آثار و پژوهشهاى آنهاست. در اين باب, از جمله اين آثار ياد كردنى است:
١) المستشرقون. نجيب العقيقى
٢) فرهنگ خاورشناسان. ابوالقاسم سحاب
٣) فرهنگ اسلام شناسان خارجى. حسين عبداللهى خوروش
٤) موسوعة المستشرقين. عبدالرحمن بدوى.

عبدالرحمن بدوى از نويسندگان, فيلسوفان, كتابشناسان و پژوهندگان بزرگ جهان عرب است. اين اثر وى كه شامل شرح حال و گزارش سوانح زندگانى و چگونگى آثار ٢١٤ تن از خاورشناسان است, از اهميت بالايى برخوردار است.
كتاب بدوى با شرح حال آربرى مى آغازد و با تفصيل گزارش ديگر مستشرقان ادامه مى يابد. بدوى به گزارش محض در شرح حالها بسنده نمى كند; بلكه از سوانح زندگانى آنان به دقت سخن مى راند و در معرفى آثار, گاهى از چند و چون آنها بحث مى كند و به مناسبتهايى از چگونگى آثارى كه خاورشناسان به پژوهش آنها پرداخته اند, و به مناسبتى به تفصيل از ترجمه ها و چاپها و فهرستهاى قرآن به همت خاورشناسان گزارش داده است. (ص٣٠٢ ـ ٣١٠).
به هر حال انتشار ترجمه اين اثر محققان را در شناخت استشراق و خاورشناسى يارى خواهد رساند و آگاهيهاى شايسته اى در اختيار جستجوگران اين گونه اطلاعات خواهد نهاد. يادآورى كنم كه كتاب بدوى بدون هيچ مقدمه اى مى آغازد و فاقد فهرستهاى گونه گون است كه تهيّه فهرستهــا و مقدمه اى در باب خاورشناسى در ترجمه نبايد مورد غفلت قرار گيرد. ٧. تاريخ عمومى افريقا: روش تحقيق تــــــــاريخ عمومى افريقا و افريقا در دوران پيش از تاريخ.
(چاپ يونسكو, ١٩٨١). ترجمه احمد بيرشك, يحيى مدرسى, حسن انوشه, مرتضى ثاقب فر. ويراستار دوره: آزرميدخت مشايخ فريدنى. مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى و شركت انتشارات علمى و فرهنگى.
سنت تاريخنگارى در افريقا به اندازه تاريخ مكتوب بشر قدمت دارد. مورخان مديترانه اى در عهد باستان و تاريخنگاران عصر اسلامى در قرون وسطى, تمام جهان شناخته شده زمان خود را عرصه مطالعات خويش قرار مى دادند كه بخش قابل توجهى از افريقا را نيز شامل مى شد. اما بعد از انتشار سلطه استعمار اروپايى در بيشتر نقاط آسيا و افريقا, تاريخ اين نواحى صبغه استعمارى به خود گرفت و در سده هاى نوزدهم و بيستـــم ميـــلادى, مفهوم اروپا به عنوان مركز تاريخى عالم ديدگاهى مخدوش و نادرست را بر تاريخ جهان غير اروپايى تحميل كرد. على رغم اين جريان كه رسوبات آن هنوز هم به جاى مانده است مطالعات تاريخى بعد از جنگ جهانى دوم دستخوش دو انقلاب گرديد: يكى شامل دگرگونى تاريخ از صورت وقايع نگارى به صورت يكى از علوم اجتماعى كه با تحول در جوامع سر وكار دارد و ديگرى جايگزين شدن وسعت نظر جهانى به جاى تعصبات وطنى و ملى. هر دوى اين رويدادهـــا به مورخ فرصت داد تا به مطالعه مردم و نواحى و جنبه هايى از تجربيات بشرى كه تاكنون از آنها غفلت كرده بود بپردازد. لازمه چنين تحولى به كارگيرى مآخذ و منابع و اصول پژوهشى جديدى بوده تا بتوان به يارى آن تاريخ واقعى بشر را بازسازى كرد.
ييكى از كوششهاى بزرگ و بيمانند در اين زمينه, انتشار دوره مفصل هشت جلدى تاريخ عمومى افريقا توسط سازمان جهانى يونسكو است. اين سازمان با يارى ويراستاران برجسته افريقــايى اقدام به تحقيقى اصيل نموده تــا بتوان تاريخ اين قاره را از سه ميليون سال پيش تا زمان حاضر دنبال كرد و احياء ساخت. اقدامى كه بــا توجه به تعداد افريقا شناسانى از سراسر جهان كه در آن شركت جسته اند و نيز با توجه به كوشش اين سازمان براى ترجمه مجموعه فوق به بيشتر زبانهاى جهان, تجربه اى بزرگ در زمينه همكارى علمى در سطح بين المللى است.
نظر به ارزش علمى و تازگى و جامعيت اين اثر و با توجه به نظر مثبت جوامع علمى افريقايى نسبت به محتويات آن, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى با همكارى شركت انتشارات علمى و فرهنگى به ترجمه و چاپ اين مجموعه به زبان فارسى همت گمارده است.
مجلد اول اين مجموعه كه در مراحل آخر طبع و نشر است, در دو بخش به شرح ذيل به چاپ خواهد رسيد:
بخش اول: روش تحقيق تاريخ عمومى افريقا. رئوس مطالب اين بخش عبارت است از: مقدمه ويراستار; سير تاريخنگارى و جايگاه تاريخ در جامعه افريقايى; گرايشهاى جديد در تاريخنگارى افريقايى; منابع مكتوب از سده پانزدهم به بعد; آثار نقل شده و روش استفاده از روايات شفاهى, باستانشناسى و تاريخ افريقا; تاريخ و زبانشناسى; مهاجرت و تفاوتهاى قومى و زبانى; طبقه بندى زبانهاى افريقايى; جغرافياى تاريخى; روش تحقيق ميان رشته اى در اين مجلدات.
بخش دوم: افريقا در دوران پيش از تاريخ. اين بخش شامل مطالب زير است: چارچوپ گاهشناختى دوره هاى بارانى و يخچالى; پيدا شدن آدمى; آدمـى سنگواره افريقــا; دوران پيش از تـــاريخ در: افريقــــــاى شرقى افريقاى مركزى, افريقاى شمالى, ناحيه صحرا, افريقاى غربى و دره نيل. هنر افريقا در دوره پيش از تاريخ; خاستگاهها, تكامل و توسعه فنون كشاورزى; نتيجه گيرى. ٨. تاريخ تشيع در هند
اثر جان نرمن هاليستر
ترجمه آرزميدخت مشايخ فريدنى
انتشارات نشر دانشگاهى
زمينه رشد مذهب تشيع در دكن, در عهد بهمنيان ( ٧٤٨ ـ ٩٣٢ق) فراهم شد. گر چه شاهان اين دودمان گرايش شيعى داشتند و احمد شاه بهمن دست ارادت به دامان شاه نعمت الله ولى زد و تاج دوازده ترك سبز ـ كه شعار تشيع بود ـ بر سر نهاد; امّا دليلى در دست نيست كه تـــا سال ٨٣٢ مذهب اماميه مذهب رسمى دكن شده باشد. در واقع يوسف عادلشاه (٨٩٥ ـ ٩١٥) از سلاطين عادلشاهى, وقتى در بيجاپور استقلال يافت, با تبعيت از شاه اسماعيل صفوى مذهب تشيع را در دكن رسميت داد. كتاب حاضر تاريخ تشيع را در هند از روزگار ورود نخستين موج مهاجران ايرانى به اين سرزمين تــا سال ١٣٢٨ شمسى دنبــــــال مى كند. اين اثر در دو بخش اثناعشريه و اسماعيليه, مناسبات سياسى و فرهنگى ايران و هند و سرگذشت خاندانها و رجال شيعه ايرانى و هندى و برخى عرفا و ادبا و پيرها و نيز شعائر و مناسك و معتقدات و اعياد و ايام و خوراك و پوشاك و عادات و ابنيه و آثار تاريخى و مؤسسات خيريه شيعيان هند را شرح كرده است.
جان نرمن هاليستر John Norman Hollister اين اثر را به عنوان رساله دكتراى خود به مدرسه كندى وابسته به بنياد حوزه علميه ٌ هارتفرد (در ايالات متحده امريكا) تقديم كرده بود. وى به پيشنهاد استاد خود مورى ت. تيتوس Murray T. Titus مؤلف كتاب اسلام درهند, به تحقيق درباره نقش شيعيان در تاريخ مسلمانان شبه قاره پرداخته بود. اين رساله كه چند سال بعد به چــاپ رسيد, يكى از نخستين آثارى است كه به طور جدى به بررسى سوابق تاريخى شيعيان در هند مى پردازد. مقايسه اجمالى با اثر دو جلدى كه اخيراً به چاپ رسيده (تاريخ اجتماعى ـ فكرى شيعيان اثناعشرى از سيد اطهر عباس رضوى, دهلى نو, ١٩٨٦) نشان مى دهد كه كتاب هاليستر هنوز هم از حيث اعتبار و عمق تحقيق و تازگى مطالب از منابع اصيل و بسيار با ارزش است.
مترجم محقق, مقدمه اى نگاشته اند و در ضمن آن از چگونگى كتاب و اهميت آن سخن گفته اند با توجه به اينكه در زمينه پيدايش, شكوفايى و رشد تشيّع در هند در زبان فارسى اثرى در خور وجود ندارد; بى گمان نشر اين كتاب براى جستجوگران آگاهى در اين باره بسيار سودمند تواند بود.