آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٣ - معرفيهاى گزارشى

معرفيهاى گزارشى


كليات
* فرهنگ بزرگ اسلام و ايران. آذر تفضّلى ـ مهين فضائلى جوان. (چاپ اوّل: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧٣). ٧٤٥ ص, وزيرى.
شرح حال كوتاه نام آوران ايران و اسلام است براساس نام كوچك افراد, و آنگاه گزارش برخى از منابع شرح حالها.
در ذيل نامها تاريخ تولد و وفات به هجرى و قمرى و ميلادى با شرحى اندك از زندگانى و گاه اهم آثار و سوانح.
منابع شرح حالها, تا حدود زيادى منابع سهل الوصول است. شرح حالها به لحاظ كمى و كيفى از همگونى لازم برخوردار نيست,ولى اثرى است سودمند و كارآمد.حديث
* چهل حديث. سيد امير سجادى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٦٣ص, جيبى.
متن چهل حديث است با ترجمه درباره دعا, اهميت و فضيلت آن و نيز جايگاهش در فرهنگ اسلامى.
* چهل حديث. محمود شريفى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٥٦ ص, جيبى.
مجموعه چهل حديث با ترجمه درباره آغازين ها, نوشته اى است لطيف خواندنى به مثل: اوّلين پايه دين, نخستين ريشه گناه, آغازين شفاعت كنندگان اوّلين جانشين پيامبر, نخستين شهيد و….
* ترجمه و تفسير نهج البلاغه ج٢٤. محمد تقى جعفرى. (چاپ اوّل: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٣٨٦ ص, وزيرى.
ترجمه و تفسير خطبه هاى صدوسى و هشتم تا صدوپنجاه ويكم در اين جلد آمده است. در ضمن تفسير جملات نهج البلاغه بحثهاى متنوع و سودمندى بصورت موضوعى آمده است, مانند بعثت پيامبران, فضيلت اهل البيت (ع) حجت و راهنماى درونى و برونى انسان و… از ص ١٢٦ به بعد به مناسبت مؤلف بزرگوار داستان (نماز استسقاء) مرحوم آيه الله سيد محمد تقى خوانسارى را بشرح آورده اند كه خواندنى و دلپذير است.
* اربعين حديث. عبدالحسين عترتى كوشالى. (چاپ اوّل: تهران, نشر سايه, ١٣٧٣). ١٩٤ « تصوير, رقعى.
حضرت آيت الله شيخ عبدالحسين عترتى كوشالى, از عالمان, زاهدان و بزرگمردان خطه لاهيجان و از شاگردان برجسته آخوند خراسانى و حاج شيخ عبدالله مازندرانى است. چهل حديث به يادگار مانده از آن بزرگوار كه اينك به تصحيح و ترجمه آقاى صدرالدين قربانى نشر مى يابد, مجموعه اى است در عقايد, اخلاق و مسائل اجتماعى. ابتدا هر حديث نقل شده و آنگاه ترجمه حديث آمده است. استاد زين العابدين قربانى در مقدمه اى سودمند به تفصيل از زندگانى و شخصيت علمى و منش اخلاقى مؤلف سخن گفته اند. در پايان كتاب تصاوير اسنادى آمده است كه به لحاظ تاريخى قابل توجه است.
* دنياى ناشناخته نيايش. شهيد عليرضا تقدسى. (چاپ هشتم: تهران, دفتر نشرفرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٨٨ ص, رقعى.
نگاهى است گويا, دلپذير و هنرمندانه به ابعاد ناشناخته, نيايش پيشواى نيايشگران حضرت سيد الساجدين امام زين العابدين ـ ع ـ. مقدمه زيباى آن نشانگر آن است كه نويسنده آموزه هاى اين وادى نور را با تمام وجود, نيوشيده. او در ذيل عناوين گونه گونى همچون:
درس توحيد و نبوت, پيوند با حق, نيايش با ارائه تئورى نظامى, ماهيت جبهه باطل, خشوع در اوج آگاهى و… ابعاد تنبه آفرين و بيدارگر دعاهاى امام(ع) را نموده است. اين آموزه هابوده كه جان نويسنده را مشتعل داشته, قفس تن را شكسته و با نوشيدن شهد شهادت به ملكوت پر كشيده است.فقه
* ازدواج موقت و اثر آن در اصلاح جامعه. سيد مجتبى موسوى زنجانرودى. (چاپ اوّل: تهران, انتشارات حافظ نوين,١٣٧١ [نشر ١٣٧٣]). ٢٢٨ ص, رقعى.
مفهوم ازدواج, ازدواج موقت, حكمت تشريع آن, بررسى ازدواج موقت از نگاه قرآن و سنّت و آراء و انديشه فقيهان مذاهب اسلامى از جمله بحثهايى است كه مؤلف در اين كتاب بدانها پرداخته است.
نقد و بررسى ديدگاه فقيهان عامه براساس متون فقهى و حديثى معتمد آنان نيز در اين كتاب آمده است.
از جمله نكات مثبت آن توجه به سير تاريخى مباحث و ارزيابى ريشه هاى ديدگاههاست.
* رساله نوين فقهى پزشكى ج٢. عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ اوّل: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٢٣٦ ص, وزيرى.
جلد دوّم از مجموعه فقهى پزشكى است كه مسائل درمانى را بحث و بررسى كرده است. در اين مجموعه, از درمان با امساك و پرهيز, درمان با غذا, حمّام و آب درمانى, درمان با راه رفتن, روان درمانى و دعا درمانى سخن رفته است. مؤلف آگاهيهاى اسلامى, آيات و روايات و اطلاعات كهن پزشكى را با دستاوردهاى نوين آن درهم آميخته, و با همراهى تصويرها و توضيحاتِ گويا, كتابى خواندنى و سودمند ارائه داده است.
* حياة ابن عقيل العمانى و فقهه. مركز المعجم الفقهى. (چاپ اوّل: قم, سيد شرف موسوى, ١٤١٣). ٥٥٦ ص, وزيرى.
مركز معجم فقهى كه آهنگ فهرست نگارى موضوعى و اطلاع رسانى موضوعات در متون فقهى را دارد, در اين كتاب مجموعه آراى و انديشه هاى فقهى فقيه بلند پايه شيعى ابن ابى عقيل نعمانى را از لابلاى متون كهن استخراج, تدوين و عرضه كرده است. در مقدمه كتاب شرح حال و يادكرد وى از منابع رجالى و شرح حال نگارى استخراج و گزارش شده است, آنگاه برخى از آراى نادر وى ياد شده و سپس متن آراى فقهى آن بزرگوار براساس كتب فقهى آمده است. با توجه به اينكه اثرى از كتاب عظيم فقهى وى نيست, اين پژوهش سودمند است و كارآمد.فلسفه و كلام
* نظريه عدالت صحابه و رهبرى سياسى در اسلام. احمد حسين يعقوب ـ مسلم صاحبى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ٤٦٠ ص, وزيرى.
مسأله عدالت صحابه, از مسائل مهم كلامى, فقهى است. چگونگى تئورى عدالت صحابه و تأثير آن در فرهنگ اسلامى و چراييِ به وجود آمدن اين ديدگاه, شايان توجه و قابل بررسى متعمق است. كتاب آقاى احمد يعقوب حسين اثرى است محققانه و باريك بينانه در نقد و بررسى اين ديدگاه به هنگام چاپ و نشر متن عربى آن به تفصيل از اهميت كتاب سخن گفته ايم (شماره ٦١/٢٠) اكنون با دست مريزاد به مترجم فاضل آن, خوانندگان را به مطالعه دقيق اين كتاب توصيه مى كنيم.
* معاد. حسين ربّانى ميانجى. (چاپ دوّم: قم, مؤلف, ١٣٧٣). ٤٩٥ص, وزيرى.
مسأله معاد, فرجام نگرى و باور به روزگار واپسين در ميان تمام ملّتها و اقوام به چهره هاى گونه گون جلوه دارد. نقش اين باور در زندگى انسان بس عظيم است. قرآن كريم و آموزه هاى اهل البيت (ع) نشانگر آن است كه هيچ موضوعى در فرهنگ اسلامى بدين پايه مورد توجه و تنبه قرار نگرفته است.
اين كتاب موضوع مهم معاد را براساس كتاب و سنت و عقل به بحث نهاده و در ضمن مباحث كتاب گاه آرا و ديدگاه فيلسوفان بويژه صدرالمتألهين را نقد كرده است. كتاب در يك مقدمه و ده بخش سامان يافته است. در مقدمه از اهميت معاد و كليّت آن در قرآن و حديث و ديدگاه فيلسوفان سخن رفته, و در بخشهاى اوّل و دوّم از تكوّن عوالم و تكوّن انسان بحث شده است. بخش سوّم عهده دار بازشناسى روح حقيقت آن است و در فصل چهارم از ادلّه اثبات معاد گفتگو شده است. در فصول ديگر كتاب از معاد جسمانى, حقيقت مرگ, عالم برزخ, نفخ صور و برآمدن انسانها از قبر و صحنه قيامت روز حساب, بحث شده است.
* حماسه غدير. محمدرضا حكيمى. (چاپ چهاردهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٣٥٤ ص, رقعى.
استاد جليل القدر پس از جمع و تدوين و نشر يادنامه علاّمه امينى, حاوى بيست مقاله تحقيقى در موضوعات مختلف فرهنگ اسلامى, به سال ١٣٥٥ كتابى منتشر كردند با عنوان (حماسه غدير) شامل بحثى دراز دامن, استوار, دلپذير و ارجمند درباره علاّمه امينى, آرمانهايش, الغدير و محتواى بلند و سبك بى بديل آن و نيز مجموعه اى است از مقاله ها و سروده ها درباره آن بزرگمرد و آثارش.
آنچه اكنون چاپ چهاردهمش را پيش رو داريم,شامل بحث حماسه غدير است كه در آن كتاب عنوان مدخل را به خود گرفته بود. در ا ين مدخل از فلسفه سياسى, اهميت اعتقادى غدير, وحدت اسلامى, استشراق و مستشرقان, موضع اسلامى كتاب الغدير نقش آن در وحدت اسلامى, آميختگى الغدير با قرآن, شخصيت علمى علاّمه امينى, آرمانهاى بلند و اصلاحى آن بزرگوار و… سخن رفته است.
حماسه غدير با نثرى استوار دلكش و پرداختى زيبا و ارجمند مباحث خواندنى و سودمندى دارد.
* مقدس اردبيلى تقديس پارسايى. سيد سجّاد موسوى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ٨٠ ص, رقعى.
در اين كتاب مؤلف از زادگاه, تحصيلات و ابعاد شخصيت علاّمه محقق و فقيه ژرفنگر مولى احمد مقدس اردبيلى سخن گفته است. وى به مناسبت اين زندگينامه به جريان تشيع در بستر تاريخ بويژه در قرن دهم, حوزه نجف و ادوار تاريخى آن نيز اشاره كرده است.
در بخش ديگر, از آثار و شاگردان و خدمات علمى آن بزرگوار سخن رفته و در فصلى از ابعاد اخلاقى و عملى آن عالم جليل القدر.
در ضمن آثار وى از (حديقة الشيعه) ياد شده و قاطعانه اين كتاب تأليف مقدس اردبيلى پنداشته شده است. هرچند مطلب به اين قاطعيت نيست. نويسنده در جايى نوشته است: (شاه نعمت الله صوفى) يكى از كسانى است كه مسلك صوفيه داشته و در كتاب (طرائق الحقايق) ج ٩٩/١ به بعد درصدد ردّ انتساب كتاب برآمده …
شگفتا! مقدس اردبيلى به سال ٩٩٣ فوت كرده است و شاه نعمت الله ولى ٨٣٤. چگونه شاه نعمت الله انتساب حديقة الشيعه را قبل از تولّد مقدس رد كرده است! اين مطالب مربوط به مقصود على شاه است در ج/١ ١٨٦ به بعد طرائق الحقايق.
نويسنده آنگاه نوشته: دلايل بسيار ضعيفى براى ردّ انتساب اقامه شده … كه بايد گفت اوّلاً چندان ضعيف نيست و ثانياً, فقيه و شرح حالنگار بزرگ باقر خوانسارى نيز در انتساب ترديد روا داشته است (روضات الجنات, ج٢٠٢/١ چاپ اصفهان).اخلاق و تعليم و تربيت
* راه روشن. مولى محسن فيض كاشانى, ترجمه سيد محمد صادق عارف. (چاپ اوّل: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستانقدس رضوى, ١٣٧٢). ٦١٧ ص, وزيرى.
ابوحامد محمد بن محمّد طوسى غزّالى ملقّب به (حجة الاسلام) اثر گرانقدر خود (احياء علوم الدين) را به انگيزه بازسازى انديشه دينى و روشنگرى در كاستيها و افزونيها افكار مسلمانان در عقايد و اخلاق و سلوك نگاشت. علاّمه جليل القدر مولى محسن فيض كاشانى ضمن ستايش از اثر بزرگ غزالى آن را به لحاظ عدم توجه به معارف اهل البيت (ع) و تكيه بر برخى نقلهاى نااستوار و احاديث ضعيف و افسانه ها و حكايتها نامعقولِ صوفيانه, بسنده ندانسته و پيرايش و آرايش آن را لازم اِنگاشت و بدان همت ورزيد كه اكنون ترجمه جلد اوّل آن را با نثرى روان و يكدست در پيش رو داريم. خوب بود مترجم محقق متن عربى روايات بويژه روايات كوتاه را مى آورد. محقق محترمِ متن عربى گاه به كتابهايى ارجاع داده كه در آن روزگار چاپ نشده بودند و يا چاپ درستى نداشتند. خوب بود اين گونه منابع بازنگرى مى شد و به منابع جديد ارجاع داده مى شد.
* نماز شب. دكتر محمد تقى مقتدرى. (چاپ چهارم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٣). ١٨٣ ص, وزيرى.
اين كتاب در ضمن هشت فصل مسائل مربوط به نماز شب را بررسى كرده است. نماز شب چيست؟ آداب و كيفيت و ادعيّه نماز, تهجد, سجده و دعاى آن تطهير و نظافت و ادعيه, نماز حضرت على, چگونگى دعا در نماز شب براى مؤمنان و… از جمله فصول اين كتاب آموزنده و ارجمند است.تاريخ و شرح حال
* علاّمه بلاغى. على عليزاده. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ٨٢ ص, رقعى.
آيت الله حاج شيخ محمد جواد بلاغى, از عالمان, متكلمان, فقيهان و مرزداران نستوه انديشه اسلامى شيعى در قرن چهاردهم است. علاّمه بلاغى از محدود انديشوران حوزوى است كه از آفاق برون فكرى گسترده حوزوى برخوردار بود و در آن روزگاران به زبانهاى مختلف و فرهنگهاى گونه گون آشنايى داشت. در اين مجموعه از تولّد, رشد, تحصيل و حضور جدى آن بزرگوار در صحنه جهاد و قلم سخن رفته است. آثار علاّمه بلاغى, استادان و نيز شاگردان مكتب وى نيز در صفحاتى از كتاب گزارش شده است.
* ميرزاى قمى احياگر علم اصول. عليرضا شهروى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ٩٦ ص, رقعى.
اين كتاب گزارشى است از زندگانى علمى, و شخصيت فقهى و اصولى آيت الله ميرزا ابوالقاسم گيلانى مشهور به ميرزاى قمى.
كتاب در چهار فصل سامان يافته است. در فصل اوّل از زادگاه, آغاز تحصيل, هجرت به مراكز علمى و حوزه هاى علوم اسلامى براى تعميم و تعميق اندوخته هاى علمى سخن رفته و در فصل دوّم, شاگردان و آثار ارجمند وى گزارش شده اند. فصل سوم با عنوان (از ميرزا بياموزيم) جنبه علمى اخلاقى و عظمتهاى منشى و روشى ميرزا را نشان داده و در فصل چهارم از غروب خورشيد فقاهت سخن رفته است.
* شيخ طوسى خورشيد ابرار. عليرضا شهروى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ١٠٨ ص, رقعى.
مؤلف در دوازده فصل كوشيده تا چهره علمى, فقهى و اجتماعى و فرهنگى شيخ الطائفة شيخ طوسى رضوان الله عليه را بنماياند.
در ضمن فصول كتاب از زادگاه شيخ (طوسى) تحصيلات آغازين, هجرت براى گسترش دانش, استادان, شاگردان و آثار شيخ سخن رفته است. فردگرايى در شيعه, جايگاه شيعه در حديث و علوم اسلامى چگونگى ورود شيخ به نجف و وضع آن ديار در آن روزگار, نقش شيخ در بنياد نهادن حوزه كهنسال علوم اسلامى نجف, از جمله مسائلى است كه در ضمن مباحث كتاب به آنها توجه شده است.
* شهيد هاشمى نژاد. مرتضى بذرافشان. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ١٣٧ ص, رقعى.
شهيد سيد عبدالكريم هاشمى نژاد خطيبى زبردست, دانشورى ژرف انديش و فقيهى برجسته بود. او زبانى برنده و فريادى رعدآسا داشت. طنين خطابه هاى پرشورش هيجان آفرين و بيدارگر بود. هاشمى نژاد را بايد (فرياد رعدگون) انقلاب دانست كه در تاريكى متراكم ستم جرقه آفريد و روشنايى بخشيد.
اين كتاب نگاهى است به زندگانى, تحصيلات , آثار قلمى, مبارزات و تأثير و نقش خطابه هاى آن بزرگوار. چگونگى حضور علمى و سياسى و انقلابى آن شهيد جليل و محافل بحث و انتقاد و روشنگرى وى در راه شناساندن اسلام و حقايق قرآن بخوبى گزارش شده است. امّا جاى تحليلى درست و گويا از اوّلين اثر پرجاذبه و ديگر آثارش در اين نوشته خالى است و به يادكردى نارسا بسنده شده است.
* سيره پيشوايان. مهدى پيشوايى. (چاپ اوّل: قم, مؤسسه تعليماتى و تحقيقاتى امام صادق (ع), ١٣٧٢). ٧٩٢ ص, وزيرى.
اين كتاب كوشيده است زندگانى اجتماعى, سياسى و فرهنگى امامان (ع) را با نثرى روان و پرداختى استوار و نگرشى دقيق براى عموم مردم و شيفتگان اهل البيت (ع) بازگويد. از اين رو از بحثهاى تخصّصى دورى گزيده و از پژوهشهاى پيچيده كلامى ـ فرقه اى كه خواص را سودمند خواهد بود و نه عموم را, تن زده است.
كتاب در دوازده فصل تدوين يافته, هر فصل ويژه يكى از امامان(ع). در تمام بخشها افزون بر زندگانى عمومى, ويژگيهاى اخلاقى, ابعاد سياسى, اجتماعى و فرهنگى امامان (ع) نموده شده و اوضاع اجتماعى, سياسى و فرهنگى آن بزرگواران روشن گشته است كه بى گمان در شناخت ابعاد زندگانى آنان بسى سودمند خواهد بود .
در پايان كتاب فهرستهايى فنى آمده كه سودمند است و كارآمد. مطالعه اين اثر ارجمند را به شيفتگان اهل بيت (ع) و جستجوگران معارف آن بزرگواران, توصيه مى كنيم.
* زندگانى حكيم جهانگير قشقايى. مهدى قرقانى. (چاپ اوّل: اصفهان,گلها, ١٣٧١). ٢٦٣ ص, وزيرى.
اين كتاب در سه فصل كوشيده تا زواياى تاريك زندگى, تحصيل و حيات فكرى, فلسفى حكيم بزرگ حوزه اصفهان, جهانگيرخان قشقايى را روشن كند.
در فصل اوّل با عنوان زيباى (از ظهور تا عروج) از زندگانى حكيم در روزگار ايل نشينى و دوران تحصيل و مقايسه آن دو و نيزرحلت و مدفن وى سخن گفته است.
در فصل دوم از چگونگى تحصيل, اساتيد و همراهان دوره تحصيل, سخن رفته و انتساب شرحى بر نهج البلاغه به آن بزرگوار مورد ترديد قرار گرفته است.
فصل سوم شامل چگونگى فلسفه در آن روزگار, سير فلسفه صدرايى و جايگاه حكيم در آن و يادكردى از شاگردان وى است.
با توجه به اينكه درباره اين حكيم عاليقدر, منابع پژوهش بسيار اندك است, تلاش نويسنده مشكور و ستودنى است.
* آينه دار طلعت يار: زندگينامه و اشعار اديب پيشاورى. على ابوالحسنى (منذر). (چاپ اوّل: تهران, چاپ و نشر بنياد, ١٣٧٣). ٦٢١ ص, وزيرى.
كتاب حاضر در طى هشت فصل عهده دار بررسى زندگى و مقام علمى و ادبى داناى پيشاور, شادروان سيد احمد رضوى, معروف به اديب پيشاورى است. در فصل اوّل, زندگى و زمانه اديب پيشاورى گزارش شده است. فصل دوم درباره شخصيت علمى و ادبى اديب و فصل سوّم پيرامون مكارم اخلاق اوست. فصل چهارم عهده دار توصيف آثار اديب پيشاورى (ديوان اشعار, مثنوى قيصرنامه, تصحيح تاريخ بيهقى و…) است. در فصل پنجم مكانت اديبان و شاعران پيشين از چشم اديب نمايانده شده است. فصل ششم با عنوان قلم در آئينه, اشعارى را كه اديب در قيصرنامه خطاب به قلم سروده, به دست مى دهد. فصل هفتم سيرى است در اشعار اديب و بيشتر بر اشعار اخلاقى ـ اعتقادى و سياسى ـ ضد استبدادى وى انگشت نهاده شده است. واپسين فصل كتاب در شرح حال اعلام كتاب است.
كتاب حاضر نخستين اثرى است كه در باب زندگى اديب پيشاورى منتشر شده است; ضمن اينكه نويسنده به كليات بسنده نكرده و كوشيده همه ابعاد و جزئيات زندگى و شخصيت علمى و ادبى اديب را مورد بررسى قرار دهد و پرده از شخصيت مجهول و ارزنده او بردارد.
* تاجيكستان بهاى آزادى. شادمان يوسف. (چاپ اوّل: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٣). ٣٣٤ « تصوير, وزيرى.
مؤلف كه از مردمان زجركشيده و آواره تاجيكستان است در اين كتاب كوشيده تا در ضمن چهار فصل تاريخچه سراسر رنج, تلاش و مظلوميت تاجيكان را بنماياند. در فصل اوّل از تصرّف آسياى ميانه از سوى بلشويكيان و عاقبت فاجعه بار آن سخن رفته, و در فصل دوّم, آغاز نهضت ملى و آزاديخواهى در تاجيكستان به سال ١٩٩٠ و به تعبير مـؤلف از بهمن ماه خونين, بحث شده است.
كودتاى كمونيستى و پى آمدهاى آن, حضور جدى و دخالتهاى ارتش در آن و ستم و جنايتهايى كه كمونيستها بر مردم روا داشته اند, رفتارهاى غير انسانى حاكمان در فصل سوم و چهارم گزارش شده است. كتاب در لابلاى صفحات خود اطلاعات و آگاهيهاى بسيار از حضور فرهنگ ادبيات اسلامى و مشتركات ارجمند فرهنگى و فكرى ايران ـ تاجيكستان در اختيار مى نهند و در پايان تصويرى است نمايشگر ستم جبارانه از يكسوى و مظلوميت از سوى ديگر.
* زوال انديشه سياسى در ايران. سيد جواد طباطبايى. (چاپ اوّل: تهران, انتشارات كوير, ١٣٧٣). ٢٩٠ ص, وزيرى.
اين كتاب با يازده فصل به چگونگى انديشه سياسى, آغاز, گسترش و زوال آن پرداخته است. عناوين برخى از فصول آن چنين است:
زايش انديشه سياسى, افلاطون و بنياد گذارى فلسفه سياسى قديم, ارسطو و پايان فلسفه سياسى يونان, از بامداد اسلام تا نيمروز سقوط ايران زمين, از ابوالحسن عامرى تا ابوعلى سينا, خواجه نصير طوسى و تدوين نظام حكمت عملى و….
* رساله نوين. عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ هيجدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٢٧٠ ص, وزيرى.
مجلد اوّل از مجموعه چهار جلدى رساله هاى فقهى است كه جناب بى آزار شيرازى براساس فتاوى حضرت آيت الله العظمى امام خمينى (قدس سره) تنظيم كرده و همراه با نگاهى به اصول اعتقادى, تاريخچه فقهى, نشر داده است. نويسنده بزيبايى مسائل فقهى را با آثار روايى, اجتماعى و اخلاقى, آميخته و كتاب را بسى خواندنى و آموزنده سامان داده است.
* پروتكلهاى دانشوران صهيون. عجاج نويهض. (چاپ اول: مشهد, آستان قدس رضوى, بنياد پژوهشهاى اسلامى, ١٣٧٣). ٧٩٦ص, وزيرى.
صهيونيسم چيست؟ ريشه در كجا دارد؟ و از كجا آغاز شده و چگونه به زندگانيش ادامه مى دهد؟ چه برنامه هايى دارد؟ تاكنون چه كرده است؟ و… اينها و امثال اين سؤالها و ابهامها درباره اين جريان مرموز در اين كتاب بررسى و بازشناسى شده است. كتاب در چهار بخش تنظيم شده كه بخش دوم آن با عنوان (پروتكلهاى دانشوران صهيون) بدنه اصلى كتاب را تشكيل مى دهد. اين بخش حاوى بيست و چهار پروتكل و يا سخنرانى است كه يكى از بزرگان يهود و سردمداران صهيونيسم آنها را در مجمعى متشكل از مغزهاى متفكر صهيونيسم ايراد كرده است. سه بخش ديگر در واقع مقدمه و مؤخّره اى است براى شناخت گسترده تر و بيشتر بخش دوم.
مترجم محترم كتاب, افزون بر ترجمه روان و يكدست متن, گاه توضيحاتى درباره متن بدان افزوده اند.
* قيام حسين (ع). سيد جعفر شهيدى. (چاپ پانزدهم: تهران دفتر نشر فرهنگ اسلامى).٢١٦ص, رقعى.
اين كتاب در سى فصل كوتاه و بلند, حادثه كربلا, قيام اباعبدالله الحسين (ع) ريشه هاى اين جريان, و زمينه هاى تاريخى آن را بررسى كرده است.
از جمله نكات برجسته اين اثر كه اكنون دهمين چاپ آن نشر مى يابد (پس از نشر صدوپنج هزار نسخه آن در نه چاپ) بايد از نگرش دقيق تاريخى و تحليل جريانهاى گوناگون تاريخى جهان اسلام در آن روزگار, استناد به منابع كهن و ارزيابى دقيق نقلها, و نثر استوار و دلنشين آن ياد كرد.
* آية الله گلپايگانى, فروغ ولايت. ناصرالدين انصارى قمى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣). ١٢٦ ص, رقعى.
عالم بزرگ, فقيه نام آور, آيت الله العظمى حاج سيد محمدرضا گلپايگانى قدس الله نفسه, از مراجع جليل القدر و از فقهاى كم نظير تشيع است كه پس از عمرى مشحون از حسنات و با كارنامه اى سترگ در راه احياى دين و گسترش آيين مبين به روز ١٨ آذر/ ١٣٧٢ زندگانى را بدرود گفت.
نويسنده محترم در اين كتاب از زندگانى, تحصيلات, استادان, همراهان دوره تحصيل, مشايخ اجازه, شاگردان و كيفيت تدوين آن بزرگوار به اختصار سخن گفته است. در بخشهاى ديگر كتاب ويژگيهاى اخلاقى, مبارزات سياسى, استوارى و استقامت آن بزرگوار را در برابر ستم و يارى رسانيها بى دريغش را در راه پيروزى انقلاب اسلامى ايران به رهبرى حضرت آية الله العظمى امام خمينى شناسانده است.
* تحقيقى جديد در تاريخ, مذهب و جامعه دروزيان. نجلا. م. عزالدين, ترجمه احمد غايى. (چاپ اوّل: مشهد, بنياد پژوهشهاى آستانقدس رضوى, ١٣٧٢). ٤٢٨ ص, وزيرى.
جامعه دروزى در نيمه اوّل قرن پنجم در پاسخ به دعوتى مذهبى از سوى الحاكم بأمرالله ششمين خليفه فاطمى مصر شكل گرفت. اين جامعه به رغم تغيير و تحوّلات فراوان در محيط اطراف خود, هويت خويش را از آغاز پيدايش, حفظ كرده است. رازدارى دروزيان در بسيارى از باورها, انديشه, منشها باعث شده است تا آنان چنانكه بايد و شايد شناخته نشوند. اين اثر را يكى از دروزيان پرداخته و از اين رو مى توان گفت مستند به منابعى است مطمئن. او به تفصيل از پيشينه تاريخى, تحولات اجتماعى و سياسى آنان سخن گفته و اصول دينى و اخلاقى دروزيان را نمايانده است. تحقيق مؤلف همه سويه, دقيق و بسيار خواندنى است. گو اينكه وى به لحاظ وابستگى به ايشان گاه لحنى طرفدارانه و توجيه گرانه دارد, اما اثرش براى جستجوگران آگاهيهايى از اين دست بسى سودمند است.زبان و ادبيات
* تجزيه و تركيب و بلاغت قرآن ج٢. عباس ظهيرى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٤٤٧ ص, وزيرى.
مؤلف پيشتر تجزيه و تركيب سوره هاى جمعه, منافقين, تغابن را منتشر كرده بود. استقبال ادب دوستان از آن مجموعه مؤلف را بر آن داشت كه مطالب را پى گيرد و اينك جلد دوم را در پيش رو داريم با تجزيه, تركيب و بررسى نكات بلاغى سوره هاى نباء, نازعات, عبس و تكوير شيوه بحث چنين است كه در ابتدا چند آيه با ترجمه آورده مى شود و آنگاه واژه هاى آيات به لحاظ صرفى تجزيه مى شود و آنگاه در قالب جمله چگونگى تركيب آن گزارش مى شود و در پايان نكات بلاغى آيات بحث و بررسى مى شود.
بخش پنجم كتاب بحثى است دراز دامن درباره زندگانى سياسى و مذهبى فرزدق و قصيده حجيه او از لحاظ ادبى, تاريخى و بلاغى. اين بخش خود رساله اى است منفرد, خواندنى و سودمند.
* هنر از ديدگاه مقام معظم رهبرى حضرت آية الله خامنه اى. فضل الله نيك آيين. (چاپ سوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ١٢٠ ص, رقعى.
كتاب مجموعه اى است از اظهارنظرها, ديدگاهها و گزيده اى از سخنرانيهاى مقام معظم رهبرى درباره هنر, اهميت آن, موسيقى, هنر ديروز و امروز, شعر,تئاتر و سينما و….
برخى از اين اظهارنظرها, عينى است, يعنى پس از شنيدن موسيقى و يا ديدن تئاتر يا… اظهار شده است و از اين جهت شايان توجه است. آگاهان مى دانند كه آگاهيها و اطلاعات مقام معظم رهبرى از شعر, ادب, هنر, و كفايتها و بايستگيها آن ژرف است و گسترده, و آن بزرگوار از معدود كسانى است كه در اين باب توان اظهارنظر استوار و صائب دارند. يادآورى كنيم كه اين مجموعه گزيده هايى از سخنرانى ها, گفتگوها و پيامهاى دوران رياست جمهورى ايشان است به ضميمه سه سخنرانى و گفتگوى مفصل در موضوعات ياد شده.
* زندگانى فاطمه زهرا(س). سيد جعفر شهيدى. (چاپ هيجدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٣). ٢٩١ ص, وزيرى.
كتابى ارجمند, گويا و خواندنى درباره زندگانى بانوى اطهر اسلام, حضرت زهرا (س) كه بارها در اين مجلّه از چگونگى آن سخن گفته ايم. ر. ك: شماره ١٤٢/١٨.اقتصادى
* قانون مقررات صادرات و واردات. اداره كل مقررات صادرات و واردات بازرگانى. (چاپ اوّل: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٣). ٥١٦ ص, وزيرى.
كتاب, گزارش تفصيليِ قانون مقررات صادرات و واردات است كه به تاريخ ١٣٧٢/٧/٤ تصويب شده و نيز آئين نامه اجرايى آن كه فروردين ماه ١٣٧٣ تصويب شده است.علمى
* الشكوك على جالينوس. محمد بن زكرياى رازى. (چاپ اوّل: تهران, مؤسسه مطالعات اسلامى, ١٣٧٢). ١٨٢ ص, وزيرى.
موضوع كتاب, تناقض گويى جالينوس طبيب است. فيلسوف و طبيب بزرگ اسلامى محمد زكرياى رازى, در اين كتاب قدرت فلسفى و طبى خود را ظاهر ساخته و اندازه تتبع خويش را در كتب جالينوس معلوم مى دارد. كتاب شكوك بهترين نماينده آزادى فكر رازى است… (مقدمه/ ٦٨)
استاد ارجمند جناب دكتر مهدى محقق متن كتاب را براساس سه نسخه تصحيح كرده و بر آن سه مقدمه (به عربى ,فارسى و انگليسى) افزوده است.
مقاله شكوك (رازى بر جالينوس) آكنده است از اطلاعات سودمند درباره تاريخ پزشكى, شرح حال جالينوس و آثار او, اهميت رازى در اين دانش و نقد و بررسى هاى وى از آثار جالينوس.
در بخش ديگر, از آثار جالينوس سخن رفته و در پايان اصطلاح علمى شرح شده در متن كتاب فهرست شده است. بر رويهم اثرى سودمند و كارآمد پديد آمده كه براى جستجوگرانِ آگاهيهايى از اين دست بسيار مفيد است اين كتاب با همكار و همدلى پروفسور دكتر سيد محمد نقيب العطاسى, مدير مؤسسه بين المللى انديشه تمدن اسلاميِ مالزى, نشر يافته است.

***