آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٠ - معرّفيهاى گزارشى

معرّفيهاى گزارشى


كليات
١. فرهنگ اصطلاحات ادبى. رضوان شريعت. (چاپ اول: تهران, انتشارات هيرمند, ١٣٧٠). ١٧٦ص, رقعى.
كتاب حاضر مشتمل بر دو بخش است: در بخش اول, اصطلاحات ادبى به ترتيب حروف الفبا, شرح داده شده است. در بخش دوّم تحت عنوان خاقانى و جلوه هايى از هنر شاعرى, به اجمال, هنر شاعرى خاقانى مورد بحث قرار گرفته است.
٢. فهرست نسخه هاى عكسى كتابخانه حضرت آية الله العظمى مرعشى نجفى. محمدعلى حائرى. (قم, كتابخانه آيت الله العظمى مرعشى, ١٣٧٠). ٤٩٧ص, وزيرى.
فهرستى است دقيق از پانصد نسخه عكسى كتابخانه ياد شده. درباره اين فهرست و ويژگيهايش رجوع شود به: آينه پژوهش, شماره ٥, ص٢٧.
٣. فهرست مصادر الفرق الاسلامية المصادر العامة: المصادر العلويه. على اكبر الضيائى. (بيروت, دارالروضه, ١٣٧٠). ٢٠٢ص, وزيرى.
اين كتاب مجموعه اول از سلسله فهرستهاى مصادر فرق اسلامى است كه پيشتر از چگونگى آن سخن گفته ايم. (آينه پژوهش, شماره ٩). اين جلد شامل منابع عمومى درباره فرق اسلامى و منابع ويژه فرقه علويّه است. در اين بخش مصادر كهن و نو بررسى شده و مباحث موجود در ضمن مؤلفات درباره آنان نيز نشان داده شده است.
٤. فهرست مقالات فارسى در مطبوعات جمهورى اسلامى ايران. تهيه و تدوين سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى. (تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٠). ٦٥٩ص, وزيرى. دوره ششم, پاييز ١٣٦٦, ٦٥٩ص, وزيرى. علوم قرآن
١. تفسير كاشف. سيد محمدباقر حجتى و عبدالكريم بى آزار شيرازى. (تهران, دفتر نشر فرهنگى اسلامى). ج٢, ٣٧١ص, وزيرى.
مؤلفان در اين مجموعه مى كوشند تا به توضيح و تبيين روابط آيات و موضوعات در آيات و سوره ها بپردازند و تناسب آيه ها و سوره ها را با يكديگر نشان دهند. تفسير كاشف, تلاشى است جديد در جهت نمودن چهره اعجازآميز قرآن كريم و ارائه فشرده اى از ديدگاههاى مفسّران و قرآن پژوهان. در اين جلد سوره آل عمران و نساء تفسير شده است.
٢. هفده گفتار در علوم قرآنى. سيد حسين حسينى. (تهران, دفتر تحقيقات و انتشارات بدر, ١٣٧٠). ٤٠٢ص, وزيرى.
كتاب حاضر, شامل مقدمه هاى تفسير ابوالفتوح رازى, صافى فيض كاشانى و آلاء الرحمن محمدجواد بلاغى است و بحثهايى از علوم قرآنى را دربر دارد. عناوين برخى از مقالات چنين است: اوصاف و اسامى قرآن, كمالات قرآن, اعجاز قرآن, جامعيت قرآن, عارفان به حقايق قرآن, قطب و محورقرآن, نكاتى در تفسير قرآن, مصطلحات علوم قرآن, اقسام آيات قرآن, نزول قرآن و… بحثهاى برگرفته شده از آلاء الرحمن, بويژه بحث اعجاز آن, سرشار است از نكات دقيق و نقد و بررسيهاى عالمانه. با توجه به اينكه در زبان فارسى آثار كارآمد و جدّى در علوم قرآن اندك است, اقدام مترجم و ناشر در عرضه شايسته اين اثر ستودنى است.
٣. معيارها و عوامل تمدن از نظر قرآن. (قم, دارالقرآن الكريم, ١٣٧٠). ١٤٦ص, وزيرى.
كوششى است در شناسايى و شناساندن معيارهاى تمدن از ديدگاه قرآن. برخى از عناوين آن چنين است: معيارهاى تمدن قرآنى, بعد اعتقادى: ايمان به خدا, عدم ارتداد, تسليم, بعد عبادى: تقوى, صبر واستقامت, مهر و عطوفت و… بعد فرهنگى: آموزش و پرورش, جلوگيرى از تعاليم غلط و… بعد اجتماعى: تأمين آزادى, وحدت انسجام, قيام به قسط و… بعد رهبرى و مديريت: صلاحيت شخصى رهبر, وظائف رهبر در مقابل مردم, مردم در قبال رهبرى و… در بخش دوّم كتاب از عوامل تمدن و تعالى آن سخن رفته است.
٤. مجموعه سخنرانيها و مقالات سوّمين كنفرانس تحقيقاتى علوم و مفاهيم قرآن كريم. (قم, دارالقرآن الكريم, ١٣٧٠). ٥٦٧ص, وزيرى.
مجموعه مقالات ارائه شده و سخنرانيهاى ايراد شده در كنفرانس تحقيقاتى علوم و مفاهيم قرآن كريم است كه هر سال در ٢٧ رجب به همت دارالقرآن الكريم برگزار مى شود. موضوع سوّمين كنفرانس, نقش قرآن در تمدن بشرى بوده و اين مجموعه در اين زمينه مى باشد. حوزه هاى شيعه و قرآن, معيارهاى تمدن از ديدگاه قرآن, تأثير قرآن در پيدايش علوم, ارزشيابى علم در فرهنگ و تمدن اسلامى, تأثير قرآن در جنبش فكرى, تأثير قرآن در پيدايش طب اسلامى, علم از ديدگاه قرآن و حديث, عناوين برخى از مقالات و سخنرانيهاى اين مجموعه است.
٥. الدرر الملتقطة فى تفسير الآيات القرآنية. محمد اسماعيل مازندرانى خواجوئى. ترتيب و تحقيق سيد مهدى رجائى. (قم, دارالقرآن الكريم, ١٣٧٠). ٢٧٨ص, وزيرى.
اين كتاب برگزيده هايى است از مجموعه آثار علامه ملا اسماعيل خواجويى در تفسير آيات الاهى. ملا اسماعيل خواجويى, از متكلمان و فقيهان و عالمان بزرگ قرن دوازدهم هجرى است و آثار وى سرشار است از ژرفنگريها و باريك بينيها. جناب سيد مهدى رجايى به تحقيق و نشر تمام آثار خواجويى همت گماشته اند و اينك اين مجموعه را براى بهره رسانى بيشتر به قرآن پژوهان, جداگانه عرضه كرده اند كه كارى است ستودنى. در تحقيق, منابع اقوال و روايات را نمايانده اند, اما يادآور نشده اند كه اين مجموعه ها را از چه آثارى برگزيده اند. خوب بود دقيقاً موارد گزينش را ياد مى كردند. كتاب نه تنها فهرستهاى گونه گون ندارد, كه از فهرست تفصيلى مطالب نيز تهى است.
٦. العروة الوثقى: تفسير سورة الحمد. شيخ بهايى. تحقيق اكبر ايرانى قمى. (قم, دارالقرآن الكريم, ١٣٧٠). ١٧١ص, وزيرى.
آثار شيخ بهايى در گزيده نگارى و زبده گويى شهره است. متأسفانه بسيارى از نگاشته هاى او ناتمام است. العروة الوثقى كه تفسيرى است دقيق و گرانقدر, تنها شامل سوره حمد و آغاز سوره بقره است. محقق افزون بر شرح حال شيخ, تمام منابع و مصادر اقوال و احاديث را نشان داده و فهرستهاى متنوع و سودمندى بدان افزوده است. شيخ بهائى آثار ديگرى در تفسير قرآن دارد (ر.ك: الثقافة الإسلامية, شماره ٥, ص١٤ ـ ١٩, مقاله بهاءالدين و آثاره). فراهم آوردن يكجاى اين مجموعه و نشر دقيق و روزآمد آن, كارى است ارزشمند كه اميد است دانشورى شايسته بدان همت گمارد. حديث
١. ترجمه نهج البلاغه. محمدعلى شرقى. (چاپ اول: تهران, دارالكتب الاسلاميه, ١٣٧٠). ٣٩٠ « ١٦٤ص, وزيرى.
ترجمه اى است تحت اللفظى از نهج البلاغه و در پايان, كشف المطالب نهج البلاغه آورده شده است.
٢. علم حديث. زين العابدين قربانى. (قم, انتشارات انصاريان, ١٣٧٠). ٣٩٠ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است تا مباحث مربوط به حديث شناسى را بازشناسى كند و نقش آن را در شناخت و تهذيب حديث بنماياند. معناى حديث, دلايل حجيت آن, تلاش پيشينيان براى حفظ حديث, طبقات محدثان, علم رجال و علم درايه, در آغاز آمده و آنگاه از اقسام حديث, شرايط راوى و راههاى تحمل حديث بحث شده است. صحابه, عدالت آنان و نقد و بررسى ديدگاهها در اين زمينه و شرائط تعارض راه حلهاى آن, در ضمن مباحث گذشته به دقت آمده است. پس از اين, سخن از جوامع حديثى شيعى است و آنگاه بحث و بررسى در جوامع حديثى اهل سنّت و مقايسه اين دو. مصطلحات علم الحديث, رموز و علائم اقتصارى آن و سير علوم حديث و كتابهائى كه در اين باره نوشته شده است, پايان بخش كتاب است. كتاب حاضر بر روى هم كتابى است سودمند و خواندنى.
٣. الحديث: گفتار حكيمانه. مرتضى فريد تنكابنى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٦٠٠ص, وزيرى.
اين كتاب, تنظيم موضوعى بخش سوّم نهج البلاغه (كلمات قصار) است به ترتيب حروف الفبا در ١٨٠ موضوع. عناوين كلى به عناوين جزئى و خرد تقسيم شده اند و از اين روى كتاب كارآمد و سودمند گرديده است. ترجمه احاديث بر اساس ترجمه مرحوم دكتر اسدالله مبشّرى است, و در پايان كتاب دو فهرست فارسى و عربى آورده شده كه تمام ١٨٠ عنوان را به گونه الفبايى دربر دارد. جستجوگران كلمات على (ع) در موضوعات مختلف از اين اثر به سهولت مى توانند بهره گيرند. فلسفه و كلام
١. فلسفه و عرفان از نظر اسلام: گفتارى تحليلى پيرامون كلام, فلسفه, عرفان و تصوف و خلاصه اى از توحيد اسلامى. محمد صدرزاده. (تهران, مؤلف, ١٣٧٠). ٣٩٤ص, وزيرى.
عنوان فصلهاى كتاب عبارت است از: شناختى از عرفان و تصوف, پاسخ به گفتار آمده در رساله رفع شبهات, پيرامون فلسفه و كلام, بحثى پيرامون عرفان, خلاصه اى از توحيد اسلامى.
٢. رسالت تشيع در دنياى امروز. سيد محمدحسين طباطبايى. مقدمه و توضيحات على احمد ميانجى و سيد هادى خسروشاهى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٢١٨ص, رقعى.
اين كتاب ادامه مذاكرات مفسّر بزرگ قرآن, استاد علامه طباطبايى با پروفسور كربن است. جلد اول آن, نخست به سال ١٣٣٩ منتشر شد و پس از آن با افزونيهايى در سال ١٣٥٧ نشر يافت. اكنون اين جلد منتشر شده كه برخى از عناوين آن چنين است: بشارت مذهب تشيع براى بشريت چيست؟ راههاى ارشاد انسان, آثار و نتايج (حلول كليسا), معادشناسى از نظر شيعه, پيدايش سير معنوى و عرفان و… در توضيحات كتاب مطالب مهم و قابل توجهى آمده و بر اهميت كتاب افزوده است. مقدمه آقاى خسروشاهى نيز هوشمندانه و خواندنى است. متأسفانه كتاب, فهرست تفصيلى موضوعات متن را ندارد و از فهرست توضيحات و ديگر فهرستها نيز تهى است.
٣. سيرة المصطفى. هاشم معروف حسنى. ترجمه حميد ترقى جاه. (تهران, انتشارات حكمت, ١٣٧٠). ج١و٢, ٤٣٥ « ٤٣٦ص, وزيرى.
ترجمه كتاب گرانقدر و سودمند (سيرة المصطفى) است كه پيشتر از آن ياد كرده ايم. (شماره ١٠, ص٨٥).
٤. آراء علماء المسلمين فى التقية و الصحابة و صيانة القرآن الكريم. سيد مرتضى رضوى. (بيروت, الارشاد للطباعة و النشر, ١٣٧٠). ٢٥١ص, وزيرى.
گزارشى است دقيق و مستند از آراء عالمان اسلامى درباره تقيّه و صحابه و تحريف ناپذيرى قرآن. مؤلف در آغاز, اجمالى از عقايد شيعه را عرضه كرده و آنگاه از موضع شيعه در موضوعات ياد شده بحث كرده است. بحث وى از مفهوم و مصداق صحابه و نقد و بررسى آراء در جايگاه صحابه نيز سودمند است.
٥. درآمدى بر آموزش فلسفه. محسن غرويان. (قم, انتشارات شفق, ١٣٧٠). ٢٧٨ص, رقعى.
كتاب آموزش فلسفه از استاد محمدتقى مصباح كه به انگيزه بازنگارى مباحث فلسفى و طرحى نو در آموزش فلسفه به قلم آمده است و به تعبير جناب غرويان (از محتوايى قويم, قلمى متين و سبكى نوين برخوردار است), يك دوره فلسفه اسلامى را به نوآموزان فلسفه ياد مى دهد. مؤلف اين كتاب با تدريس آن اثر دريافته است كه بخشهايى از آن دشوارياب است. از اين روى در اين مجموعه كوشيده است با توضيحاتى مطالب آن كتاب را سهل الوصول كند. از اين روى, اثر جناب غرويان, كتابى است كمك آموزشى براى (آموزش) فلسفه. كتاب در بيست درس سامان يافته و در پايان هر درس, خلاصه اى از آن آمده و براى انديشه ورزى دانش پژوهان فلسفى, چند پرسش مطرح شده است. مؤلف در تكميل و تفصيل مطلب, از جمله به آثار علامه طباطبايى و استاد شهيد مرتضى مطهرى مراجعه كرده اند.
٦ـ خدا در فلسفه (برهانهاى فلسفى اثبات وجود بارى). ترجمه بهاءالدين خرمشاهى. (تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, ١٣٧٠). ص, وزيرى.
اين كتاب ترجمه مقالاتى است متضمّن براهين فلسفى اثبات وجود خداوند و نقد آن براهين. مقالات اين كتاب از دايرة المعارف فلسفه, ويراسته (پل ادواردز) برگرفته شده است. فصل اول كتاب با عنوان تعاريف و مفاهيم خدا به سير تاريخى مفهوم خدا نزد انديشمندان مختلف پرداخته است. عناوين ديگر فصلها بدين گونه است: برهان وجود يا هستى شناختى, برهان وجوب وامكان يا جهان شناختى, برهان اتقان صنع يا هدف شناختى, برهانهاى اخلاقى بر وجود خداوند, برهانهاى تجربه دينى بر اثبات وجود خداوند, برهانهاى اجماع عام بر وجود خداوند و….
مترجم افزون بر ترجمه روان و استوار كتاب در مقدمه, برهانى بر اثبات وجود بارى اقامه كرده اند كه همراه است با نقد برخى از انديشوران.
٧ـ دراسة فى علامات الظهور و جزيرة الخضراء. سيد جعفر مرتضى عاملى. (قم, منتدى جبل عامل الاسلامى). ٣١٠ص, وزيرى.
نقدى است هوشمندانه و تنبه آفرين به كتاب (بيان الأئمه) و خطبه منسوب به على (ع) مشهور به (خطبة البيان) و داستان جزيره خضراء. (در شماره آينده, مقاله تحليلى درباره اين كتاب خواهد آمد). فقه و اصول
١. رسائل المحقق الكركى. تحقيق محمد حسّون. (قم, دفتر انتشارات اسلامى, ١٣٧٠). ٣٩٠ص.
پيشتر جناب حسّون, در مجموع و بر روى هم بيست و نه رساله از مجموعه آثار فقيه بلند پايه تشيّع, شيخ على بن الحسين كركى را منتشر كرده بود. اكنون پنج رساله بلند ديگر را با تحقيق و تصحيح منتشر كرده است كه عناوين آن عبارت است از: طريق استنباط الأحكام, حاشيه على ميراث المختصر النافع, فتاوى المحقق الكركى, اثنتاعشر مسئله, شرح الغنية الشهيد الأوّل. آقاى حسّون مجموعه هاى ديگرى از آثار محقق كركى را نيز منتشر خواهند كرد. (ر.ك: آينه پژوهش, شماره ٧, ص٦٩).
٢. البيان. شهيد اول. تحقيق محمد حسّون. (قم, بنياد فرهنگى امام المهدى ـ عج ـ ١٤١٢). ٣٨٦ص, وزيرى.
اين كتاب از جمله آثار گرانقدر فقهى چهره خونين تشيع, فقيه بلند پايه, محمدبن جمال الدين مكى, مشهور به شهيد اول است كه متأسفانه ناتمام مانده است. البيان مانند تمام كتابهاى فقهى جامع, با كتاب الطهاره آغاز مى شود ولى بيش از تبيين وقت نيت صوم را فرا نمى گيرد. محقق محترم, كتاب را بر اساس سه نسخه تحقيق كرده و افزون بر مقابله و ضبط نسخه بدلها و تخريج آيات و روايات و اقوال, شرح حال كوتاهى از صاحبان آراء آورده و توضيحات كوتاهى در تبيين لغات دشوارياب نگاشته و در پايان فهرستهاى فنى سودمندى تنظيم كرده است.
٣. الغناء. على حسينى. (قم, انتشارات كوثر). ١٩٢ص, رقعى.
پژوهش در موضوعى مانند (غناء) كه از يكسوى هنوز نه تنها در مصداق آن ديدگاه روشنى پيدا نشده, بلكه مفهومش نيز معركه آراء است و از سوى ديگر, موضوعى است مورد ابتلاء كارى است سودمند و كارستان. از اين روى همت مؤلف ستودنى است. كتاب پس از مقدمه, با تعريف غناء از ديدگاههاى گونه گون ادامه مى يابد و آنگاه گزارش اقوال فقهى است و بر پايه آن, احتمالات مختلف درباره غنا از منظر شارع و نقد و بررسى آنها. دلايل حرمت غنا و بررسى دقيق آنها مبحث بعدى است. پس از آن, مستثنيات غنا و مسائل مربوط به آن به بررسى نهاده شده است. و بالأخره, مقتضى اصل در غنا و در ادامه آن, بحث تاريخى در تبيين مصاديق شايع در غنا به هنگام صدور روايات با نكاتى جنبى, پايان بخش كتاب است.
مؤلف در تمام كتاب, به سيرتاريخى مسأله توجه كرده و به نقد و بررسى اقوال و مقارنه و تطبيق ديدگاهها و روشن ساختن فضاى تاريخى صدور روايات پرداخته و بر روى هم, كتابى جدّى و خواندنى فراهم كرده است.
٤. نثارات الكواكب على خيارات المكاسب. سيد مرتضى خسروشاهى. به اهتمام سيد هادى خسروشاهى. (چاپ دوم: قم, مركز البحوث الاسلامية, ١٤١٢). ٤٠٧ص, وزيرى.
شرح بحث (خيارات) از كتاب مكاسب شيخ مرتضى انصارى است. در مقدمه كتاب, زندگينامه مؤلف به تفصيل آورده شده است. اخلاق وعرفان
١. اخلاق زن و شوهر و تنظيم خانواده. احمد صادقى اردستانى. (تهران, انتشارات حافظ نوين, ١٣٧٠). ٤٤٠ص, رقعى.
مؤلف در اين كتاب مى كوشد تا گوشه اى از مسائل اخلاقى و حقوقى وتربيتى را براى آگاهى و تعالى فرهنگى خانواده ها برنماياند. مرزهاى اطاعت زن از شوهر, جوانان در برابر پدران و مادران, تنظيم خانواده و نظريه هاى مخالف و موافق, احترام و پرستارى سالمندان و اسمهاى خوب براى كودكان, برخى از عناوين مطالب آن است. كتاب با نثرى روان و با نگرشى به منابع فرهنگ اسلامى تدوين يافته است.
٢. رهتوشه رهروان در آداب سير و سلوك معنوى. ملا محسن فيض كاشانى. تحقيق و شرح مير جلال الدين محدث ارموى. (تهران, دفتر تحقيقات و انتشارات بدر, ١٣٧٠). ٢٢٠ص, وزيرى.
دستورالعملى است كارآمد و نقش آفرين به خامه رهروى راستين عرفان و اخلاق, ملا محسن فيض كاشانى. مرحوم شيخ آقابزرگ از اين كتاب به (كلمه جامعه سلوك شرعى و دستور دينى) ياد كرده و خلاصه اى از آن را براى بهره گيرى, هماره با خود مى داشته اند. (الذريعه, ج١٢, ص٣). سالها پيش كتابشناسى سختكوش, فقيد علم و تحقيق, روانشاد محدث ارموى, متن منقح آن را با شرح و بسط نشر داد و پس از آن متن ويراسته وى با مقدمه اى زيبا و خواندنى و پانوشتهاى توضيحى به همت فاضل گرانقدر جناب آقاى سيد عباس صالحى, با استفاده از پانوشتهاى آن بزرگوار در شماره هاى ٦ و ٧ مجله حوزه و در سلسله (دستورالعملها), نشر يافت. در چاپ مورد گفتگو توضيحات مرحوم ارموى در كنار متن آمده و متمايز گرديده است. آيات و روايات اعراب گذارى شده و در مواردى كه آن مرحوم تعليق نداشته, مصححان با تكيه به متون حديثى شيعى, پانوشتهايى بدان افزوده اند. شرح لغات مشكل و فهرستهاى فنى آن نيز از افزوده هاى اين چاپ است. كتاب بسيار خواندنى و سودمند است. ما مطالعه دقيق آن را به رهروان سلوك معنوى توصيه مى كنيم.
٣. فلسفه عرفان: تحليلى از اصول و مبانى و مسائل عرفان. سيد يحيى يثربى. (چاپ دوّم: قم, دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم, ١٣٧٠). ٥٧٦ص, وزيرى.
اثر حاضر عهده دار پژوهش درباره عرفان و سير تطور آن است و در آن به نقد نظر عرفان ستيزان پرداخته شده و سپس از (مقامات) در عرفان به تفصيل سخن رفته است. پايان بخش كتاب, بحثى است درباره حالات عارفان.
٤. گفتارهاى تربيتى. محمدجواد باهنر. با مقدمه هاشمى رفسنجانى. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ١٩٨ص, رقعى.
كتاب حاضر شامل گفتارهاى شهيد دكتر محمدجواد باهنر درباره مسائل تربيتى و اخلاقى است. عناوين گفتارها عبارت است از: مقايسه انسان از ديدگاه اسلام و مسيحيت, انسان از ديدگاه قرآن, اصول تعليم و تربيت در اسلام, روابط زن و شوهر, صميميت فرزندان و اولياء, همكارى خانه و مدرسه, مسئله تعليم و تربيت در اسلام. تاريخ
١. تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى.زين العابدين قربانى. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٣٥٥ص, رقعى.
مشتمل بر سه بخش, به ترتيب ذيل است: طرز تفكر اسلام درباره فرهنگ و تمدن, شعبه هاى مختلف علوم و فنون اسلامى, روش آموزش و پرورش اسلامى.
در بخش اول , عنايت اسلام به دانش و اهميت دانش پژوهى, مورد بحث قرار گرفته و در بخش دوّم, از علومى كه در فرهنگ اسلامى باليد و پرورش يافت, سخن رفته است.
٢. اسناد نقض بيطرفى ايران در شهريور ١٣٢٠: سياست خارجى در آستانه اشغال. به كوشش محمد تركمان. (چاپ اول: تهران, انتشارات كوير, ١٣٧٠). ٢٧٨ص, وزيرى. نمونه سند.
در كتاب حاضر, اسناد مربوط به نقض بيطرفى ايران در شهريور ١٣٢٠ و چگونگى تجاوز قشون انگليس و روسيه به خاك وطن ما آورده شده است. نمونه برخى از اسناد در پايان كتاب به دست داده شده و در آغاز كتاب, روزشمار حوادث جهان در فاصله ٩شهريور ١٣١٨ تا ٢شهريور ١٣٢٠ آورده شده است. اين كتاب به لحاظ احتواء بر اسناد مهمّى مربوط به يك دوره پرآشوب در ايران, مرجع ارزنده و قابل استفاده اى براى محققين تاريخ ايران است.
٣. پژوهشى درباره نقش اجتماعى و دينى قصه خوانان در تاريخ اسلام و ايران. رسول جعفريان. (چاپ اوّل: انتشارات رئوف, ١٣٧٠). ١٩٠ص, رقعى.
كتاب حاضر, نخستين تحقيق به زبان فارسى, درباره نقش اجتماعى و دينى قصه خوانها در تاريخ اسلام و ايران است. دامنه اين تحقيق, منحصر است به قرون اوليه هجرى و نظر نويسنده بيشتر معطوف به اثر گذارى قصه خوانها در فكر دينى مردم بوده است. تحريف احاديث توسط قصاص و اثرپذيرى آنها از اهل كتاب, دو نتيجه اى است كه نويسنده از اين موضوع استنباط كرده و بدان پرداخته است. در پايان كتاب, نمونه هايى از قصص قصاص آورده شده است.
٤. امام در عينيت جامعه. محمدرضا حكيمى. (چاپ هشتم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ١٥٩ص, رقعى.
كتاب حاضر مشتمل بر چهار بخش است: در بخش اوّل, تحليلى مختصر از دوره زندگى امامان تا پايان عهد امامت يازدهم, به دست داده شده است. بخش دوم تحت عنوان قيام حسنى و حكمتهاى عينى صلح مشروط, به صلح امام حسن ـ ع ـ پرداخته شده و نكات انديشه برانگيزى مورد توجه قرار داده شده است. در بخش سوّم و چهارم نيز به خلاصه اى از زندگى آن حضرت پرداخته شده است. اقتصاد
١. بازار جهانى گندم. محمدرضا صادقى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ٦٩٢ص, وزيرى. جدول.
٢. بازار جهان كائوچو و لاستيك. جمشيد فهيمى فر. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ٤٠٢ص, وزيرى. جدول.
٣. قراردادهاى نمونه در تجارت بين الملل: قراردادهاى بين المللى خريد متقابل. ترجمه حميدرضا اشرف زاده. (مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ج١, ٥٧ « ٢٦ص, وزيرى.
٤. بازار جهانى آلومينيوم. (تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ٢٩٠ص, وزيرى.
در اين كتاب در هشت فصل, جنبه هاى مختلف اين صنعت, از جمله توليد, صادرات, واردات, مصرف و… مورد بررسى قرار گرفته است.
٥ـ مجموعه آشنايى با تعاريف و اصطلاحات بازرگانى و اقتصادى. (تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ٨٣٢ص, وزيرى.
مجموعه اى است سودمند و كارآمد در شناسايى و شناساندن تعاريف و اصطلاحات اقتصادى و بازرگانى. شيوه كار بدين سان است كه ابتدا تعريفى در مورد اصطلاحات ارائه گرديده و سپس به تناسب, توضيحاتى در پى تعريف آورده شده و آنگاه تمامى تعريفها و مطالبى كه در جهت ارائه تعريف و توضيح يك اصطلاح مورد بررسى قرار گرفته اند, به تفكيك در دو بخش لاتين (همراه با ترجمه) و فارسى, عيناً ياد شده است. تدوين كنندگان كوشيده اند در تعريف اصطلاحها, ابعاد بازرگانى, اقتصادى و حقوقى آن را در نظر گيرند و درباره اصطلاحاتى كه تعريفى معمول و مشهور ندارند, كوشيده اند تا با بهره گيرى از منابع و مآخذ معتبر داخلى و خارجى, تا حد امكان تعريف قابل قبولى به دست دهند. زندگينامه و خاطرات
١. قيام حق. محمدعلى شرقى. (تهران, مؤلف, ١٣٦٨). ج١, ٦٤٠ص, وزيرى.
جلد اول از پژوهشى است كه عهده دار تحليل قيام امام حسين ـ ع ـ است و در آن به طور جنبى به انقلاب اسلامى ايران نيز پرداخته شده است.
٢. انديشه هاى اقبال لاهورى. سيد غلامرضا سعيدى. به كوشش و مقدمه سيد هادى خسروشاهى. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٣٥٩ص, رقعى.
كتاب ياد شده جلد دوّم از مجموعه آثار شادروان استاد سعيدى است. جلد اول اين مجموعه تحت عنوان مفخر شرق: سيد جمال الدين اسدآبادى, چندى پيش منتشر گرديده بود. اميد است مجلدات بعدى اين مجموعه نيز پى در پى منتشر شود و مجموعه مقالات و كتابهاى مرحوم استاد سعيدى, در دسترس جويندگان قرار گيرد. اما كتاب حاضر, عبارت است از مجموعه مقالات و كتابهاى نويسنده درباره علامه اقبال لاهورى كه پيشتر به صورت مستقل و يا در ضمن مجموعه هايى منتشر گرديده بود. گردآورنده در مقدمه كتاب, مقاله اى درباره آكادمى اقبال در پاكستان, آورده است.
٣. زندگانى فاطمه زهرا (س). سيد جعفر شهيدى. (چاپ يازدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٦٩). ٢٩١ص, وزيرى.
تحقيقى است مستند و علمى درباره زندگى حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و در آن به جوانب زندگى آن حضرت از دوران كودكى تا رحلت پرداخته شده و از نقش حضرت رسول اكرم و اميرالمؤمنين در زندگى آن حضرت و نقش اين بانو در زندگى آن دو بزرگوار, به اتقان و گزيده گويى سخن رفته است.
٤. سيد جمال الدين اسدآبادى و بيدارى مشرق زمين. محمد محيط طباطبايى. به كوشش و مقدمه سيد هادى خسروشاهى. (چاپ اوّل: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٣٣٥ص, رقعى.
عنوان مقالات اين اثر عبارت است از: سيد جمال الدين اسدآبادى بنيانگذار نهضتهاى اسلامى در شرق; نقش سيد جمال الدى اسدآبادى در پيدايش و رشد مطبوعات شرق; اتحاد اسلامى و سيد جمال الدين اسدآبادى; بررسى چند سند درباره سيد جمال الدين اسدآبادى; سيد جمال الدين اسدآبادى مصلح عالم اسلام.
٥. روى نگار. محمدرضا امين زاده. (قم, انتشارات رئوف, ١٣٧٠). ١١٢ص, رقعى.
اين كتاب نگرشى است به شخصيت والاى رسول الله ـ ص ـ از بعد عرفانى و اخلاقى. برخى از عناوين اصلى آن بدين گونه است: محمد (ص) در اصلاب پاك, محمد (ص) اكمل موجودات, محمد (ص) انسان كامل و… مؤلف پس از مقدمه اى در تبيين عرفان, به فصول كتاب پرداخته و مطالب را در ذيل عناوين ياد شده با استناد به آيات و روايات و با دقت در آثار عارفان و فيلسوفان, عرضه كرده و كوشيده است كه بُعد عرفانى و اخلاقى رسول اكرم (ص) را در پرتو آگاهيهاى روايى و قرآنى برنمايد.
٦. الدكتوره زهرا الخمينى تحدثنا عن والدها. محمد عبدالرحيم. (دمشق, دارالمختارات العربيه, ١٤١٢). ١٤٤ص, وزيرى.
گفتگويى است مفصّل درباره افكار و آثار حضرت امام خمينى رضوان الله عليه, انقلاب, زمينه ها و مسائل آن, و نقش زن در انقلاب اسلامى ايران. اين گفتگو هنگام شركت فرزند گرامى امام, خانم زهرا مصطفوى در سمينار بزرگداشت استاد شهيد مرتضى مطهرى, صورت گرفته است. زبان و ادبيات
١. فرائد القصائد فى الخمينى القائد. جمع و ترتيب محمد عبدالرحيم. (دمشق, دارالمختارات العربيه, ١٤١٢). ١١٢ص, وزيرى.
اين كتاب مجموعه اى است ازاشعار شاعران عرب درباره شخصيت حضرت امام ـ رضوان الله عليه ـ و نقش والاى آن بزرگوار در بيدارى امت اسلامى. كتاب مقدمه اى دارد از جناب محمد شريعتى, مستشار فرهنگى ايران در سوريه, و مقدمه اى از مؤلف درباره شعر و شاعرى در اسلام.
٢. شرح ابن عقيل على الفية ابن مالك. تحقيق دكتر احمدسليم الحمصى و دكتر محمداحمد قاسم. (قم, منشورات سعيدبن جبير, ١٣٧٠). ٧٩١ص, وزيرى.
الفيه ابن مالك, شرحهاى بسيارى دارد كه مشهورترين و متداولترين آنها, البهجة المرضية, نگاشته ٌ جلال الدين سيوطى است كه در حوزه ها به (السيوطى) معروف است. گوياترين و سهل الوصول ترين شرحهاى الفيه نيز, شرح ابن عقيل است. اين كتاب سالها پيش به تحقيق محمد بحى الدين عبدالحميد در دو جلد منتشر شده بود. اكنون متن منقح و ويراسته آن با دقت تمام توسط دوتن از اديبان عرب عرضه مى شود. محققان در اين چاپ افزون بر ويرايش و پيرايش, متن, شعرها را شماره گذارى كرده اند و شواهد قرآنى و شعرى آن را بدقت ضبط و شرح نموده اند و در پايان, فهرستهاى فنى و سودمندى بدان افزوده اند و در مقدمه اى از كتاب و اهميت آن سخن رانده اند. اين چاپ به لحاظ دقت و چشم نوازى و استوارى محتوا, براى متن درسى بسيار شايسته است.
٣. آموزش منطق. محسن غرويان. (قم, مؤسسه انتشارات دارالعلم, ١٣٧٠). ١٩٦ص.
مؤلف, كتاب را به عنوان مقدمه اى براى ورود به بحثهاى منطقى فراتر, چون المنطق و حاشيه, نگاشته اند تا طالبان علم حوزوى نخست اين كتاب را فراگيرند. در مقدمه كتاب با اختصار تمام و دقّتى شايسته به چگونگى كتابهاى درسى منطقى و كمبودها و كفايتهايش اشاره شده است. مؤلف كوشيده است متن كتاب را با نثرى روان و بدون پيچيدگيهاى مرسوم در متون درسى بنگارند و براى برانگيختن حس كاوش دانش پژوهان, منابع و مآخذ هر بحث را در پانوشتها ارائه دهند. در پايان درسها, خلاصه اى گويا از متن درس را آورده اند. و پس از درسها, سؤالهايى براى خودآزمايى مطرح شده است. كتاب حاضر تنظيمى نيكو يافته و به عنوان متن درسى آغازين براى طالبان علم, سودمند خواهد بود.
٤. قاموس نهج البلاغه. محمدعلى شرقى. (تهران, دارالكتب الاسلاميه, ١٣٦٦). ٤ج, ٥٦٩ « ٥٣٠ « ٦١٩ « ٧٢٨ص, وزيرى.
فرهنگ لغات نهج البلاغه است و در آن به ترتيب حروف الفبا, لغات نهج البلاغه ترجمه, و در بعضى از موارد, شرح شده است.
٥. گزيده حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة سنائى غزنوى. انتخاب و شرح عسكر حقوقى. (چاپ سوم: تهران, انتشارات هيرمند, ١٣٧٠). ٨٧ص, وزيرى.
كتاب حاضر, شامل گزيده اشعار سنائى, همراه با توضيحات و شرح آن است. در پايان, فهرست راهنماى كتاب آمده است.
٦. هفتاد سخن: از گوشه و كنار ادبيات فارسى. پرويز ناتل خانلرى. (چاپ اول: تهران, انتشارات توس, ١٣٦٩). ج٣, ٤٢٩ص, وزيرى.
كتاب حاضر, شامل مقالات و گفتارهاى نويسنده درباره جوانبى از ادبيات فارسى است و در چهار بخش, سامان يافته است: در بخش اول, نكته هايى از ادبيات قديم مورد بحث قرار گرفته و در بخش دوّم, به نثر فارسى معاصر پرداخته شده است. بخش سوّم, خاطرات ادبى نويسنده درباره صادق هدايت آمده است و در بخش چهارم, سه مقاله (كه به تفنّن نوشته و انتشار يافته بود), آمده است. سياسى
١. امارات متحده عربى. محمد زاغيان و عبدالرضا آخوند فرجى. (مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٠). ٢٣٢ص, رقعى.
در اين كتاب مؤلفان كوشيده اند تا آخرين تحولات اقتصادى, سياسى و اجتماعى كشور ياد شده را مورد بررسى قرار دهند. در فصلهاى مختلف كتاب از وضعيت سياسى, نظامى و اقتصادى امارات متحده و روابط سياسى و اقتصادى و فرهنگى جمهورى اسلامى ايران با آن به تفصيل سخن رفته و تلاش شده است تا جايگاه اين كشور در اقتصاد منطقه و روابط تجارى سياسى و فرهنگى آن با جمهورى اسلامى نموده شود.

٢. مصاحبه ها: مجموعه مصاحبه هاى حضرت آية الله سيد على خامنه اى در دوران رياست جمهورى. تهيه و تدوين گروه انتشارات سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى. (تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٠). ٢٣٧ص, وزيرى.
٣. اسرائيل پايگاه امپرياليسم و حركتهاى اسلامى در فلسطين. سيد هادى خسروشاهى. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ١٦٠ص, رقعى.
مشتمل بر مقالاتى است درباره اسرائيل وحركتهاى اسلامى در فلسطين. برخى از مقالات, پيشتر در نشريات منتشر شده بود و برخى ديگر براى اولين بار در اين كتاب آورده شده است. عناوين مقالات عبارت است از: فلسطين باز مى گردد, نگاهى به تاريخ بيت المقدس, درباره مسئله فلسطين, اخوان المسلمين و مفتى قدس, حركتهاى اسلامى در سرزمينهاى اشغالى.
٤. صحيفه نور: مجموعه رهنمودهاى حضرت امام خمينى قدس سره الشريف. تدوين سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى. (چاپ دوّم: تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٠). ٦٠١ص, وزيرى.
٥. مديريت بحرانهاى بين المللى. سيد على اصغر كاظمى. (چاپ سوّم:تهران, دفتر مطالعات سياسى و بين المللى, ١٣٧٠). ٢٢٤ص, رقعى.
تعريف بحران, وضعيتهاى بحرانى, رابطه بين بحران و جنگ و انقلاب, تصميمگيرى در بحران, مديريت بحرانها و مسأله برقرارى ارتباط در بحران, از عناوين اين كتاب است.
٦. راشد الغنوشى. مسأله فلسطين و ماهيت طرح صهيونيسم. ترجمه سيد هادى خسروشاهى. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ١٤١ص, رقعى.
كتاب حاضر شامل چند مقاله از راشد الغنوشى, رهبر حركت اسلامى تونس است. عنوان مقالات عبارت است از: مسأله فلسطين بر سر دوراهى, كنفرانس فاس, تجربه هاى مثبت و منفى انقلاب فلسطين, ماهيت طرح صهيونيستى و از كجا آغاز كنيم. تعليم و تربيت
١. اسلام و تعليم و تربيت: بخش اول تربيت. سيد محمدباقر حجتى. (چاپ پانزدهم, تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ٢٧٦ص, رقعى.
اين كتاب كوششى است هوشمندانه و كارآمد درباره تربيت و مسائل مربوط به آن از نظر تعاليم اسلامى. در فصول مختلف آن از دين و نقش آن در تعليم و تربيت, تربيت و اقسام آن, انتخاب همسر به منظور ايجاد نسل سالم, شرايط همسر شايسته و اهميت آن از نظر توليد نسل سالم و صالح, محيط مدرسه, حقوق كودك و… به تفصيل و دقت سخن رفته است. كتاب بر روى هم تنظيمى نيكو يافته و مطالب آن با نثرى روان به رشته تحرير درآمده است.