نشریه روانشناسی و دین - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ٤ - احساس تنهايي معنوي ـ مذهبي ساخت و اعتبار يابي مقياسي براي سنجش ابعاد مثبت و منفي احساس تنهايي

احساس تنهايي معنوي ـ مذهبي: ساخت و اعتبار يابي مقياسي براي سنجش ابعاد مثبت و منفي احساس تنهايي

سال هشتم، شماره اول، پياپي ٢٩، بهار ١٣٩٤

فاطمه قابضي / كارشناس ارشد روان شناسي دانشگاه شهيد بهشتي [email protected]

شهلا پاكدامن / استاديار دانشگاه شهيد بهشتي

جليل فتح آبادي / استاديار دانشگاه شهيد بهشتي

محمدرضا حسن زاده توكلي / دكتراي روان شناسي تربيتي دانشگاه شهيد بهشتي

دريافت: ٢٩/٨/١٣٩٢ ـ پذيرش: ٢/٢/١٣٩٣

چكيده

اين پژوهش با هدف تعيين ماهيت احساس تنهايي معنوي مذهبي و تهيه مقياسي براي سنجش آن در دانشجويان بر پايه روش تحليل عاملي اكتشافي صورت گرفت. براي تعيين روايي ابزار، گويه هاي اوليه كه با استفاده از مباني نظري و مقياس هاي سنجش معنويت طراحي شده بودند، مورد ارزيابي ١٣ نفر از كارشناسان روان شناسي و ١٧ دانشجوي تحصيلات تكميلي قرار گرفتند. پس از اصلاح، ٦٠٥ دانشجوي دانشگاه شهيد بهشتي (٣٥٥ زن و ٢٣٩ مرد)، به شيوه نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند و به پرسش نامه احساس تنهايي معنوي مذهبي، با ٤٩ گويه پاسخ دادند. نتايج تحليل مؤلفه هاي اصلي با چرخش واريماكس، به استخراج چهار عامل احساس تنهايي در ارتباط با اولياء دين، ارتباط با معناي زندگي، ارتباط با خدا و عامل مثبت ارتباط با خود انجاميد. همچنين ضريب اعتبار مقياس از طريق آلفاي كرونباخ براي ٤٤ گويه، ٩٣/٠ و ضرايب بازآزمايي عامل ها، به فاصله دو هفته، در دامنه ٦٨/٠ تا ٩١/٠ به دست آمد كه بيانگر اعتبار ابزار بود.

كليدواژه ها: احساس تنهايي معنوي - مذهبي، ابعاد مثبت و منفي احساس تنهايي، تحليل عاملي، روايي، اعتبار.