نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ١ - سرمقاله
سرمقاله
سلامت و روانشناسياگرچه اصل در وضعيت آدمي »سلامتي« است، اما آنچه در علوم تجربي، بخصوص پزشكي، محور بحث و تلاش قرار گرفته، «بيماري» و عدم سلامتي است. از اينرو، علومي مانند روانشناسي، و پس از آن، روانپزشكي و ديگر شاخههاي اين علوم ميان ساير دانشها جاي خود را باز كردند. اما هيچگاه شاهد آن نبودهايم كه براي وضعيت بالاصاله انسان يعني سلامت او گرايش و شاخهاي حتي فرعي در ميان تمام علوم تأسيس شود. جاي خرسندي است كه پس از قرنها، اكنون دانشمندان به اين نقطه رسيدهاند كه بايد «سلامت» را محور تلاشهاي علمي، پژوهشي و كاربردي خود قرار دهند. آنچه در دهههاي اخير به عنوان شاخه يا رشتهاي از روانشناسي تأسيس شده و تحت عناوين «روانشناسي سلامت»، «سلامت روان» و يا حتي موضوع «روانشناسي كمال» قرار دارد، همه حكايت از لزوم توجه به سلامت انسان، به ويژه سلامت رواني او دارد. بنابراين، امروز روانشناسي، هم از جهت علمي به اين موضوع پرداخته و هم عملا متكفّل بحث از «سلامت روان» گرديده كه بحق قابل توجه است.
در هر صورت، هر نامي بر روي اين شاخه از روانشناسي بگذاريم، بايد توجه داشته باشيم كه اولا، هدف آن بايد حفظ و ارتقاي سلامت و شكوفايي استعدادهاي عظيم انساني و تحقق كمالات لايتناهي او باشد و انسان را ياري دهد تا بتواند معناي ژرفتري از زندگي خود بيابد.
بدينروي، لازم است در حوزه و دانشگاههاي كشور اسلامي ايران، گروههايي تحت عنوان «گروههاي سلامت» تشكيل شوند و «جنبش سلامت» و «روانشناسي كمال» (به معناي واقعي كلمه) را به راه اندازند و با تلاشهاي علمي، پژوهشي و كاربردي خود، به سؤالاتي از اين قبيل پاسخ دهند: شخصيت سالم چيست؟ شخص سالم كيست و چه ويژگيهايي دارد؟ باورها و تفكرات، عواطف و رفتار شخص سالم چگونهاند؟ و معيارهاي سلامت روان كدام است؟ آنان بايد به اين سؤالات پاسخ دهند تا زمينه رشد هر چه بيشتر اين شاخه علمي در دانشگاه و حوزه فراهم گردد.
ثانيا، با توجه به نكته اول، ميتوان ادعا كرد كه بحث از شخص سالم بحثي ميان رشتهاي است كه دستكم ميان علوم و معارف الهي فلسفه، عرفان و اخلاق از يك سوء، علوم انساني روانشناسي و علوم تربيتي از سوي ديگر مشترك است، و در معرفي انسان سالم ضروري است انديشمندان تمامي رشتههاي نامبرده شركت داشته باشند تا حقيقتا انسان سالم معرفي گردد و الگوي مناسبي براي جويندگان حقيقت فراهم گردد.
انشاءاللّه
دبير گروه