نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ١ - سرمقاله

علوّ على(عليه السلام) و غلوّ غالى!

غاليان كسانى بودند كه در مدح و ستايش پيشوايان دينى(عليهم السلام) چندان افراط مى كردند كه خودِ معصومين(عليهم السلام)در برابر آن ها واكنش نشان مى دادند و موضع مخالف مى گرفتند و آنان را از اين كار بر حذر مى داشتند! پاره اى از اهل غلوّ، قائل به الوهيّت على بن ابيطالب(عليه السلام)بودند و ايشان را خداى هستى مى دانستند و مقام و مرتبت آن حضرت را از رسول گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) هم بالاتر مى شمردند! امروزه برخى از اهل سنّت، شيعيان را اهل غلوّ مى دانند و مى پندارند كه به اعتقاد شيعه، جبرائيل امين، به جاى اين كه وحى و رسالت را به على بن ابيطالب(عليه السلام)برساند، مرتكب خيانت شده و به پيامبر(صلى الله عليه وآله) عطا كرده است و هم از اين روست كه ـ بر اساس پندارِ بعضى از اهل سنت ـ شيعيان پس از هر نماز سه بار دست ها را بالا مى برند و مى گويند: خانَ الأمين!! ستايش و توصيف و تمجيد نبايد ما را از نكته اصلى باز بدارد. پيامبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه معصومين(عليهم السلام) هدفى بس بزرگ را در سر داشتند و در پى آن بودند كه جامعه اى دينى و امّتى الهى بسازند و هرگز به اين دلخوش نبودند كه عده اى صرفاً به ستايش و توصيف و تمجيد آن ها بپردازند! بل، گاهى در برابر چاپلوسان و تملّق گويان با تندى برخورد مى كردند و تلاششان اين بود كه مردم را به كار و عمل وادارند و ارزش هاى دينى و الهى و ايده هاى اخلاقى و مكتبى را در فرد و جامعه، محقّق سازند. اين يك امر طبيعى است كه ما چون عاشق ولايت و محبّ اهل بيتِ عصمت و طهارتيم، دوست داريم دائماً از آنان به بزرگى و عظمت ياد كنيم و از فضائل و خصال و مكارم آنان بگوييم، امّا بايد توجه كنيم كه آنچه مطلوب و ممدوحِ پيشوايان دينى ما بوده و هست، بيش از «قال»، «حال» است و بايد از صِرف «حرف» و «علم» عبور كنيم و به «عمل» بپردازيم. اميرالمؤمنين(عليه السلام)خود از كسانى كه صرفاً با زبان قال، محبّ او هستند و در مدح و توصيف و ابراز محبتِ ظاهرى به او افراط مى كنند، گله مند است و محبّ مفرِط را نكوهش مى كند و مى فرمايد: هلك فىّ رجلان: محبٌّ غال و مبغض قال [١] دو مرد [با دو نوع تفكر] درباره من هلاك و نابود شدند، يكى دوستى كه در حق من غلوّ كند و ديگرى، دشمنى كه در بغض و دشمنى اش افراط نمايد. و نيز در حديث ديگر مى فرمايد: ايّاكم و الغلوّ فينا:[٢] از غلوّ و افراط در مورد ما اهل بيت(عليهم السلام) پرهيز كنيد.

آنچه ما امروز بدان محتاجيم، درس آموزى عملى از امام على(عليه السلام) است و آنچه مقام معظم رهبرى حضرت آية اللّه خامنه اى «دام ظله» هماره بر آن تأكيد دارند، تحقق بخشيدن به منوياتِ امام على(عليه السلام) در زمينه هاى اقتصادى، سياسى، حقوقى و... است. بجاست صاحبنظران و دست اندركاران و مسؤولان مسائل مختلف بر اساس آمار و ارقام اعلام كنند كه در سال امام على(عليه السلام) چند كار مثبتِ عملى در راستاى نزديك تر ساختن جامعه به حكومت عدل علوى انجام داده اند!

با غلوّ، شعار و لقلقه زبان، هرگز نمى توان علوّ على را ـ كما هو حقّه ـ بيان كرد. علوّ على(عليه السلام)، حقيقتى است فراتر از آنچه ما درباره اش مى نويسيم و مى گوييم و شعار مى دهيم. دولتمردان و صاحب منصبان وقتى گام در مسير امام على(عليه السلام)مى گذارند كه در عمل، زهد و قناعت على(عليه السلام)را سرمشق خود قرار دهند و اسير پست و مقام نگردند و جز خدمت به خلق خدا و اجراى احكام الهى، چيزى در سر نداشته باشند.

امروز صرفاً با شعار نمى توان جامعه را به سوى اسلاميت و آرمان هاى علوى پيش بُرد، ولو اين كه بتوان جمهوريت را حفظ كرد! آنچه مطلوب و مراد ماست، اسلامى بودن حكومت و صبغه دينى اداره مملكت است و اين مُهم، تنها با آرامش و ستايش و تمجيدِ زبانى، حاصل نمى شود. اميد آن كه در سال امام على(عليه السلام) قدرى به خود آييم، از شعار بكاهيم و بر شعور بيفزاييم و لااقل چند گام عملى در مسير تحقق بخشيدن به حكومت علوى برداريم. انشاءالله

سردبير