نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ٥ - دور هرمنوتيكى شلاير ماخر چيستى، كاربردها و نقدها

سال بيست و سوم ـ شماره ٢٠٦ (ويژه فلسفه)

عباسعلى مشكانى سبزوارى[١]

غلامعلى اسماعيلى كريزى[٢]

على جلينى[٣]

دور هرمنوتيكى از مهم ترين مباحث هرمنوتيك شلاير ماخر به شمار مى آيد. اين دور داراى تعريف ها، تبيين ها و كاربردهاى گوناگونى در علوم مختلف است و در ديگر نحله هاى هرمنوتيكى نيز مطرح است. مخالفان اين دور با مقايسه آن با دور منطقى، آن را دور باطل دانسته، لازمه آن را بازى اى بى پايان و منتهى به نسبى گرى قلمداد كرده اند. اين در حالى است كه اين نقدها بيشتر متوجه دور هرمنوتيكى مطرح در هرمنوتيك فلسفى است، و دور شلاير ماخر از اين اشكالات مبرّاست. راه حل نهايى شلاير ماخر براى حل عويصه دور هرمنوتيكى، شيوه حدس و شهود است. همچنين مى توان با استناد به شيوه حل معضلى شبيه دور هرمنوتيكى در فلسفه اسلامى، به پاسخ فيلسوفان مسلمان (نسبت علم حصولى به حضور و ابتناى علوم حصولى بر علم حضورى)، به امكان تعميم اين جواب براى دور هرمنوتيك شلاير ماخر استدلال نمود. مقاله حاضر درصدد است به بررسى و تبيين اين مهم پرداخته و از طريق مطالعه اسنادى و با استمداد از روش تطبيقى ـ مقايسه اى، به ديدگاه شلاير ماخر در اين زمينه نزديك گردد.

كليدواژه ها: هرمنوتيك، شلاير ماخر، دور هرمنوتيكى، علم حصولى، علم حضورى، دور منطقى.