نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ١ - سخن آغازين
نقش روانشناسى در تحقق «توليد ملى و حمايت از كار و سرمايه ايرانى»
امروزه كاربرد روانشناسى در عرصه اقتصاد بسيار گسترده و نقشآفرين است. روانشناسى مدعى است كه در زمينههاى رشد شخصيت، انگيزهدهى، كسب مهارت، يادگيرى، تبليغات تجارى، آزمونهاى كارآيى، بهداشت روانى و بهداشت محيط كار، تعامل اجتماعى، نفوذ اجتماعى، تنظيم روابط بين فردى و... تأثيرگذار است. از اينرو، كاربرد اصول روانشناختى در بخشهاى گوناگون اقتصادى را مورد مطالعه قرار دادهاند و رشتههايى از قبيل روانشناسى صنعتى، روانشناسى اجتماعى، روانشناسى مديريت، روانشناسى تربيتى، بهداشت روانى در كارخانجات، مددكارى اجتماعى، مشاوره و راهنمايىِ شغلى و حرفهاى و... مورد توجه و استقبال دستاندركاران توليد، توزيع و مصرف قرار گرفته است. براى مثال، روانشناسى اجتماعى كه مسائلى از قبيل رفتار جمعى، فرد در گروه، عوامل اجتماعى انگيزش، هيجان و ادراك، تفاوتهاى فردى و طبقاتى و نژادى، رفتار در گروههاى كوچك، مناسبات بين اشخاص، همرنگى با جماعت، ارتباطات جمعى، تبليغات و متقاعدسازى و... را مورد بحث قرار مىدهد، در عرصههاى توليد، توزيع و مصرف نقش بسزايى ايفا مىكند.
جامعهاى كه خواهان نيل به رشد، توسعه و استقلال اقتصادى و سياسى است، در صورتى به موفقيت مطلوب نايل مىگردد كه حداكثر بهرهورى اقتصادى و صنعتى را با كيفيت عالى به دست آورد و همه سازوكارهاى لازم را بدين منظور به كار گيرد. يكى از مهمترين عواملى كه در بالا بردن سطح كمّى و كيفى كار و توليد و سرمايه ملى يك كشور نقش دارد، علاوه بر تلاش براى افزايش بهرهورى و توليد كالاهاى باكيفيت، تبليغ، اطلاعرسانى و آگاهىبخشى تجارى و توجه به وضعيت مطلوب روانى مصرفكنندگان است. عدم توجه به رضايت مصرفكننده در توليد كالاها، پيامدهاى ناگوارى از جمله كاهش تقاضا و فروكاستن از ميزان توليد، توليد كالاهاى غيراستاندار و فاقد كيفيت لازم، تضييع سرمايه ملى، وابستگى اقتصادى و سلب اعتماد و اطمينان مصرفكنندگان كالاهاى توليد داخلى را به دنبال دارد.
به نظر مىرسد، بدين منظور، آشنا ساختن مردم با سير پيشرفتها و توليدات ملى و توجه به تبليغات تجارى امرى ضرورى و بايسته است. علاوه بر اين، ايجاد روح اميد در مردم، ايجاد انگيزه با هدف توجه دادن آنان به توانمندىهاى داخلى، شكستن حربه تبليغاتى دشمن در ناكارآمد جلوهدادن توليدات داخلى و ملى، تشويق و علاقهمند ساختن مردم به كار و تلاش بيشتر و ايجاد روحيه كار، تلاش، اميد و نشاط در آنان، نهادينه ساختن مصرف كالاهاى توليد داخل، توجه به افزايش كمّيت و كيفيت كالاهايى توليدى، تبليغات تجارى، توجه به چگونگى عرضه كالا، عرضه كالاى مناسب با تقاضا و نياز، كيفيت بستهبندى، برخوردارى از استاندارد و كيفيت لازم، رنگ و اندازه، قدرت رقابت با توليدات مشابه خارجى، استفاده از فناورىهاى نوين در توليد كالاها و... از جمله امورى است كه در ارتباط مستقيم با ميزان مصرف و نيز تأثير مستقيم در جذب و يا دفع مشترى دارد. توجه به اين امور، در سال حمايت از «توليد ملى و حمايت از كار و سرمايه ايرانى»، يك وظيفه دينى و ملى و موجب استقلال اقتصادى و زمينهساز اشتغال و خودكفايى است.
به اميد تحقق اين مهم