نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ١ - سخن آغازين
١. ماه ربيعالاول، ماه تولد پيامبر گرامى صلىاللهعليهوآله است. نقشى كه آن حضرت در هدايت انسانها به سرمنزل مقصود داشته و دارد و خواهد داشت به گونهاى است كه وى را در برترين جايگاه انسانيت قرار داده است و اين افتخار براى اوست كه در معراج به جايى رسيد كه فرشتگان مقرّب درگاه الهى حتى خيالش را هم نمىتوانند داشته باشند. اوست رهايىبخش انسان از دام جهل و نادانى و اوست كه انسان را از ذليلترين حالت به عالىترين مقام رساند. هفته وحدت كه حكايت از يگانگى امت اسلامى در نكوداشت اين رويداد بىبديل عالم است بر همگان مبارك.
٢. پيامبران واسطه رساندن پيام الهى به بشريتاند. انسان با تكيه بر عقل خود تنها در محدوده حواس خود مىتواند مصالح و مفاسد اعمال خويش را دريابد و بدينجهت نيازمند منبعى بالاتر و كاملتر براى درك درستى و خطايى اعمال خويش است تا در سايه اين آگاهى بتواند بهترين راه را برگزيند و دنيا و آخرتى آباد براى خويش تدارك ببيند. در اين شماره دو مقاله به اين مهم اختصاص داده شده است كه در اولين مقاله به امكان وحى پرداخته شده و در مقاله دوم به تفاوت وحى و تجربه دينى نظر شده است.
٣. در هستىشناسى اوصاف الهى، يكى از مهمترين مباحث چگونگى اتصاف ذات بارىتعالى به اوصاف كمالى است. آيا ميان ذات الهى و اوصاف كماليه تغاير مصداقى وجود دارد؟ آيا اتصاف ذات به اين اوصاف موجب خدشهدار شدن توحيد احدى نمىگردد؟ براى حلّ اين مشكل از چه ايده و از چه راهى بايد بهره گرفت؟ مقاله «چگونگى اتّصاف ذات الهى به اوصاف كمالى» به اين مهم توجه دارد.
٤. بحث از قضا و قدر الهى و سرنوشت آدمى و رابطه آن با اختيار انسان هميشه معركه آراء بوده است، و هيچگاه اين موضوع از سكّه نمىافتد و از اهميت آن كاسته نمىگردد. همچنين موضوع ارتداد و اختيار انسان در گزينش اعتقادات نيز از چنين حالتى برخوردار است. دو مقاله «قسمت و سرنوشت» و نيز «پژوهشى در ارتداد» با اين دو موضوع مهم مرتبط گرديدهاند.
٥. مقاله «عدالت امام از ديدگاه امام رضا عليهالسلام با تأكيد بر عدالت اجتماعى» پس از ارائه مباحثى مقدّماتى راجع به عدالت، به موضوع عدالت اجتماعى از منظر امام رضا عليهالسلام پرداخته است. امام رضا عليهالسلام با توجه به دورانى كه در آن قرار گرفته بودند و تلاش خلفاى عباسى در جهت كمرنگ كردن نور و هدايتگرى ائمّه اطهار عليهمالسلام آثار بسيار ارزشمندى از خود برجاى گذاشتهاند كه توجه موضوعى به اين آثار از يكسو ابعاد وجودى آن حضرت را مشخص مىنمايد و از سوى ديگر، راهكارهايى بسيار ارزشمند در جهت حل مشكلات جامعه بشرى به ارمغان خواهد آورد.
٦. بتپرستى حاكم در جزيرهالعرب پيش از اسلام موضوعى بس جذاب و داراى اهميتى بالاست. پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله با همتى الهى در راه اصلاح اين خطاى بزرگ برآمد و از انسانهاى پست كسانى را تربيت نمود كه ضمن يكتاپرستى، در راه كمال و رسيدن به قرب الهى از هيچ كوششى فروگذار نمىنمودند. مقاله «جستارى كوتاه در بتپرستىِ جزيرهالعرب پيش از اسلام» به اين موضوع توجه نموده است.
٧. ابنميمون يكى از مهمترين الهىدانان يهودى در قرون وسطى محسوب مىگردد. ديدگاه ايشان راجع به خدا و مقايسه نظر وى با ديدگاه سيداحمد علوى كارى درخور توجه است كه در مقاله «خدا از منظر ابنميمون و سيداحمد علوى» به انجام رسيده است.
٨. مسيحيت كه خود را در آغاز به عنوان ادامهدهنده راه يهود محسوب مىداشت و شريعت يهود را مبناى خود مىدانست، بعد از مطرح شدن پولس به عنوان پايهگذار بسيارى از انديشههاى مسيحى، راهى ديگرگونه را ادامه داد. مقاله «شريعت در مسيحيت» به اين موضوع توجه خاص نموده است.
٩. موضوع معناى زندگى به هدفمندى زندگى آدمى پرداخته است. آيا انسان موجودى است رها و بىهدف در عالم هستى؟ مقاله «تحليل و بررسى ابعاد گوناگون معناى زندگى» موضوع را به بررسى نشسته است.
دبير گروه