نظريه سياسي اسلام

جلسه اول

مهمترين سؤالات مطروحه در حوزه سياست اسلامى

1 مقدمه

2 اسلام و نظريه پردازى سياسى

3 تأسيسى بودن نظريه سياسى اسلام

4 ماهيّت و اركان حكومت اسلامى

5 شكل حكومت اسلامى و گستره اختيارات و وظايف

6 نقش مردم در حكومت اسلامى و چند سؤال ديگر

7 روش شناسى بحث نظريه سياسى اسلام

جلسه دوم

اهميّت و ضرورت طرح بحث نظريه سياسى اسلام

1 برخورد شرق و غرب با انقلاب اسلامى

2 جوانان و توطئه بلند مدّت فرهنگى

3 محورهاى سه گانه توطئه فرهنگى

الف) ترويج تفكر جدايى دين از سياست

ب) انكار ولايت فقيه

ج) خدشه در شكل ولايت فقيه

4 وظيفه ما در قبال محورهاى سه گانه توطئه دشمن

5 لزوم گزينش روش هاى مناسب در برابر توطئه دشمن

6 تعريف و قلمرو دين

7 لزوم شناخت دين از طريق منابع آن

2 تعريف سياست و جايگاه قواى سه گانه در اسلام

3 احكام قضائى در قرآن

4 جامعيّت اسلام و جايگاه حاكم اسلامى

5 خلاصه بحث

2 جدايى دين از سياست در نگرش برون دينى

3 ارتباط تنگاتنگ دنيا و آخرت

4 صبغه ارزشى اعمال و رفتار دنيوى

5 شعاع توانايى عقل در درك ارزش رفتارها

6 قلمرو دين

7 رابطه دين و حكومت

8 جامعيّت دين

جلسه پنجم

آزادى در اسلام (1)

1 مرورى بر مطالب پيشين

2 حوزه هاى اختصاصى علم و دين

3 شبهه تعارض حاكميّت دينى با آزادى

4 طرح شبهه فوق با آهنگ دينى

پاسخ شبهه فوق

5 دليل تفاوت رويكرد قرآن

6 طرح شبهه مذكور با رويكرد برون دينى

7 شبهه هيوم و پاسخ اول شبهه فوق

8 پاسخ دوم، مطلق و نامحدود نبودن آزادى

9 شبهه تعارض حاكميّت با مقام خليفة اللّهى انسان

پاسخ شبهه فوق

جلسه ششم

آزادى در اسلام ( 2 )

1 طرح شبهه بر پايه تحول تاريخى انسان

2 پاسخ شبهه فوق

3 طرح شبهه فوق از رويكردى ديگر

5 پيشينه عصيان در برابر خدا

4 پاسخ شبهه فوق

6 پيروى از خداوند و آزادگى

جلسه هفتم

آزادى و حد و مرز آن

1 نظريه سياسى اسلام و شبهه محدود گشتن آزادى

2 تفاوت نگرش در مفهوم آزادى

3 مطلق نبودن آزادى و ردّ شبهه تقدّم آن بر دين

4 لزوم رعايت ارزش ها و مقدّسات هر جامعه

5 انگيزه هاى نامشروع در بيان آزادى

6 محدوديّت آزادى بيان

7 ضرورت تبيين مفاهيم و مصاديق واژه ها

الف) قوّه مقننه

ب) قوّه قضائيه

ج) قوّه مجريه

2 اسلام و نظريّه تفكيك قوا

3 شبهه ناتوانى اسلام در اداره جامعه

4 تنوّع قوانين و ضرورت وضع قوانين متغيّر

ج) مصوبات هيئت دولت

الف) قانون اساسى

ب) مصوبات مجلس

5 مفهوم اسلامى بودن قوانين

7 انتصابى بودن مجريان قانون در حكومت اسلامى

جلسه نهم

بررسى جايگاه قوانين در نظام دينى

1 اصول نظريه سياسى اسلام

الف) قانون

2 جايگاه قوانين طبيعى و قوانين موضوعه

ب) برخوردار بودن قوانين از خاستگاهى الهى و دينى

3 لزوم پذيرش ضروريّات دين

4 اسلام و اصول و معرفت هاى ثابت

5 احكام ضرورى ثابت و مفاهيم قطعى قرآن

6 جريان قانونگذارى در حكومت اسلامى

6 رفع شبهه وجود قرائت هاى متضاد از اسلام

ب) بررسى بُعد اثباتى سؤال

7 طرح سؤال پاسخگويى اسلام به همه نيازهاى بشر

الف) بررسى بُعد ثبوتى سؤال

2 ضرورت بحث از قانون در مقطع كنونى

3 دو ديدگاه متضاد در تعيين دامنه قوانين

جلسه دهم

قانون و تفاوت نگرش و خاستگاه

1 مرورى بر مطالب پيشين

4 خاستگاه قانون در نظامهاى دموكراتيك

6 قوانين واقعى و تكوينى و جايگاه اختيار انسان

7 قوانين تشريعى و الهى ضامن سعادت و كمال انسان

5 مبناى اعتبار حقوق بشر

9 تفاوت گرايش اسلام با گرايش ليبراليسم

8 تفاوت قوانين حقوقى با قوانين اخلاقى

جلسه يازدهم

ملاك اعتبار قانون

1 ضرورت بررسى عميق مسائل كلان سياسى

2 دامنه و ملاك اعتبار قانون

الف) نظريه عدالت

ب) تأمين نيازهاى جامعه

ج) خواست مردم

3 اشكال بر نظريه اول

4 برترى قوانين اسلام

5 عدم كارايى نظريّه دوم

6 كاستى هاى نظريّه سوم و گستره نيازمندى ها از منظر اسلام

7 انقلاب اسلامى و جايگاه برتر مصالح معنوى

جلسه دوازدهم

تفاوت نگرش اسلام و غرب به ارزش ها

1 مرورى بر مطالب پيشين

2 بهترين قانون در نگرش اسلام و خطر التقاط

3 التقاط فكرى در حوزه انديشه دينى

4 مفهوم پلوراليزم دينى

5 عظمت بندگى خدا و تعارض آن با آزادى مطلق

6 غرب و رفع تعارض علم و دين

7 جايگاه خواست مردم در مكتب ليبراليسم و اسلام

8 دموكراسى و مرجع قانونگذارى در اسلام و غرب

9 توصيه اى به جوانان

جلسه سيزدهم

اختلاف بنيادين در نگرش اسلام و غرب به قانون

1 مرورى بر مطالب پيشين

2 رابطه قانون با آزادى هاى فردى

3 قانون در رهيافت اومانيسم و ليبراليزم

4 مقوّمات فرهنگ غربى و تقابل آن با فرهنگ اسلامى

5 روحانيّت و مؤلفه هاى ساختارى فرهنگ اسلامى

6 ماهيّت قانون و كارويژه آن در اسلام و ليبراليسم

7 نسبى بودن آزادى مشروع

8 تضادّ اسلام با ليبراليسم

9 قانونگذارى در اسلام و دموكراسى

جلسه چهاردهم

نگرش مادّى غرب به قانون

1 مرورى بر مطالب پيشين

2 مكتب حقوق طبيعى

3 حدود حقوق بشر در غرب

4 بروز تعارض در حدّ آزادى

5 قلمرو آزادى در حقوق بشر

6 اشكالات مرزبندى آزادى در غرب

7 عنايت قانون اسلام به مصالح معنوى و مادّى

8 تقدّم مصالح معنوى و دينى بر مصالح مادّى

9 تفاوت قيود و قلمرو آزادى در اسلام و ليبراليسم

جلسه پانزدهم

حكومت اسلامى، چالش ها و توطئه هاى فرهنگى

1 مرورى بر مطالب پيشين

10 قانون معتبر در حكومت اسلامى

2 روحانيّت و وظيفه خطير روشنگرى

3 ترويج آزادى مخرّب غربى در مطبوعات كشور

4 پروتستانتيسم اسلامى، توطئه اى عليه اسلام

5 مفهوم واقعى حقّ طبيعى

6 قرائت سنّتى، تنها قرائت اصيل از اسلام

7 آزادى مشروع

8 دين و قانون محدوده كننده آزادى

9 ضرورت تحديد آزادى

جلسه شانزدهم

تفاوت دو فرهنگ الهى و الحادى در حوزه قانون و آزادى

1 نقش انتخاب، آگاهى و رعايت قوانين در رسيدن به هدف

2 تفاوت قوانين اخلاقى با قوانين حقوقى

3 فرهنگ الهى و الحادى و تفاوت نگرش آنها به قانون

4 اركان سه گانه فرهنگ غربى

5 تقابل مبانى فرهنگ غربى با فرهنگ اسلامى

6 تفاوت نگرش اسلام و غرب در تعيين قلمرو آزادى

3 حاكميّت خدا و ربوبيّت تشريعى

4 مفهوم توحيد خالص

5 مراجع صالح قانونگذارى و حاكميّت در اسلام

6 دلايل انحصار قانونگذارى به خداوند

2 انحصار شرايط قانونگذار به خداوند

4 پاسخ شبهه مذكور

5 شبهه دوم، عدم تأثير اذن خداوند در قانونگذارى

6 پاسخ شبهه دوم

7 حاكميّت انسان بر سرنوشت خويش

3 شبهه ضرورت تعدد مراجع قانونى

جلسه نوزدهم

ويژگى اسلام در حوزه سياست و حكومت

1 مرورى بر مطالب پيشين

2 سه ديدگاه در تعيين كارويژه حكومت

3 تفاوت كارويژه حكومت اسلامى با ساير حكومت ها

8 عدم تعارض حاكميّت انسان با خداوند

4 ماهيت جامعه انسانى از ديدگاه اسلام

5 ويژگى هاى ضرورى قانونگذار

6 اختلاف قوانين اسلامى با قوانين ليبراليستى

جلسه بيستم

تصويرى نو از جايگاه قانون و حكومت

1 نگرشى ارگانيكى به جامعه

2 رهيافت اسلام به نگرش ارگانيكى جامعه

3 وجوه تشابه جامعه و پيكر انسان

4 تبيين جايگاه حكومت با نگرش ارگانيكى به جامعه

5 مصالح و مفاسد واقعى، پشتوانه قانون

3 مفهوم دموكراسى و تحوّل كاربردى آن

4 مفهوم دموكراسى در عصر حاضر

5 بهره بردارى نظام سلطه از مفهوم جديد دموكراسى

6 شيوه مطلوب دموكراسى از ديدگاه اسلام

3 مغالطه در مبناى فلسفى نظام سكولار

4 طرح دموكراسى در حوزه مديريّت

5 جايگاه برتر اسلام و ولايت فقيه در جمهورى اسلامى

6 دموكراسى مورد پذيرش اسلام

جلسه بيست و سوم

بررسى اصل وحدت در انسانيّت و تابعيّت شهروندان

1 ريشه پيدايش حقوق از ديدگاه اسلام

2 تأثير اختلافات طبيعى و كسبى در تفاوت حقوق و تكاليف

3 تعيين درجات مختلف براى افراد در قوانين تابعيّت

4 تابعيّت درجه يك و دو از نظر اسلام

5 تفاوت كاربرى نظام ولايت فقيه با ساير نظامها

نظريه سياسي اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩١ - ١ نظريه سياسى اسلام و شبهه محدود گشتن آزادى