احكام زكات و فقه صدقات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٦ - شرايط وجوب
پاكيزه اموالى كه بدست آوردهايد و از آنچه از زمين براى شما خارج ساختهايم، انفاق كنيد و براى انفاق به سراغ قسمتهاى ناپاك نرويد در حالى كه خود شما حاضر نيستيد آنها را بپذيريد مگر از روى اغماض و كراهت و بدانيد خداوند بىنياز و شايسته ستايش است.) فرمود:
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وقتى كه دستور داد زكات خرما داده شود، گروهى گونههايى از خرما را مىآوردند كه بدترين نوع خرما بود و آنها را به عنوان زكات خرماهاىشان پرداخت مىكردند، اين خرماها «جعرور» و «معافاره» ناميده مىشدند كه بدترين نوع خرماى حجاز با هستههاى بزرگ و گوشت كم هستند و اينها را زكات خرماى خوب مىدادند. پيامبر خدا فرمود: اين دو گونه خرما را تخمين نزنيد و آنها را براى زكات نياوريد و در همين مورد اين آيه نازل شد (وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِآخِذِيهِ إِلَّا أَن تُغْمِضُوا فِيهِ) و اغماض اين است كه اين دو گونه خرما گرفته شود.» [١]
احكام
شرايط وجوب:
١- زكات در غلّات چهارگانه (گندم، جو، خرما و كشمش) در صورتى واجب است كه دو شرط ذيل فراهم باشد:
اوّل- نصاب؛ يعنى ٨٤٧ كيلو و ٦٦٥ گرم [٢].
[١] - وسائل الشيعه، ج ٦، كتابالزكاة، باب ١٩، ابواب زكاةالغلات، ص ١٤١، حديث ١.
[٢] - خلاصه آنچه در روايات درباره نصاب فوق آمده چنين است: نصاب غلّههاى فوق، پنج وسق است و هر وسق، ٦٠ صاع و هر صاع، ٩ رطل عراقى و هر رطل ل لا عراقى، ١٣٠ درهم و هر ده درهم مساوى هفت مثقال شرعى و هر مثقال شرعى معادل (٧٥%) مثقال صيرفى و هر مثقال صيرفى، مساوى ٦/ ٤ گرم است. طبق اين محاسبه، نصاب مساوى است با ٢٧٠٠ رطل عراقى كه براساس اندازهاى فوق، ٨٤٧ كيلو و ٦٦٥ گرم مىباشد.