مكسور چون احمرّ احمرّا احمرّوا تا آخر و در باب استفعال همزه و تاء مضموم شوند و عين مكسور چون استخرج استخرجا استخرجوا تا آخر و در باب افعيلال همزه و عين مضموم شوند و لام اوّل مكسور و الف منقلب گردد به واو چون احمورّ احمورّا احمورّوا تا آخر و در باب فعلل فاء مضموم شود و لام الفعل اوّل مكسور چون دحرج دحرجا دحرجوا تا آخر و در باب تفعلل تاء و فاء مضموم شوند و لام اوّل مكسور چون تدحرج تدحرجا تدحرجوا الخ و در باب افعنلال همزه و عين مضموم شوند و لام اوّل مكسور چون احرنجم احرنجما احرنجموا تا آخر و در باب افعللال نيز همزه و عين مضموم شوند و لام اوّل مكسور چون اقشعرّ اقشعرّا اقشعرّوا تا آخر.

فصل: [مجهول كردن فعل مستقبل‌]

چون فعل مستقبل را از براى مفعول بنا كنند، حرف استقبال را مضموم كنند (اگر مضموم نباشد) و عين را مفتوح كنند (اگر مفتوح نباشد) چون: ينصر و يضرب و يعلم و يمنع و يشرف و يحسب و يكرم و يصرّف و يضارب و يكتسب و يتضارب و يتصرّف و يحمرّ و يحمارّ و يستخرج و در رباعىّ، لام اوّل را مفتوح كنند به‌جاى عين چون يدحرج و يتدحرج و يحرنجم و يقشعرّ.

فصل: [امر حاضر در فعل مجهول‌]

بدانكه امر حاضر در فعل مجهول به طريق امر غايب باشد چون:

لتضرب لتضربا لتضربوا لتضربى لتضربا لتضربن. و بر اين قياس بود امر مجهول مجموع ثلاثى مجرد و مزيد فيه و رباعى مجرد و مزيد فيه.

جامع المقدمات (جامعه