الحاصل: مملوكه پدر بدون دخول و بدون لمس و نظر به شهوت، بر پسر حرام نيست. و به تحليل حلال مىشود.
و بدان كه: مصاهره كه ذكر كرديم اعم است از آن كه به عقد حاصل شود يا ملك يمين. و ظاهرا اين هم اجماعى است، چنان كه از مقداد در تنقيح ظاهر مىشود. و لكن مقداد محرم را تعميمى داده كه شامل زوجه و مثل آن باشد. و عبارت تنقيح در كتاب نكاح اين است (المحرم هو كل امرأة يملك وطيها او حرم مؤبدا بنسب او رضاع او مصاهرة به عقد او بملك يمين، اما التى يملك وطيها فيجوز النظر اليها كالزوجة باطنا و ظاهرا. و اما من حرم وطيها فيباح النظر فيهن الى الوجه والكفين والقدمين اجماعا، و يحرم النظر الى القبل والدبر لغير ضرورة من مباشرة علاج و مشاهدة ايلاج. و اما غير ذلك من البدن فعلى ثلاثة اقسام) الى آخر ما ذكره.
٣٣٨: سؤال: ضعيفه مسلمه به غالى على اللهى شوهر كرده كه او را از عبادات شرعيه منع مىكند. آيا اولاد ايشان به زوج ملحق مىشود يا به زوجه؟ و آيا اين زوجه به زوج حلال است و عقد او صحيح است؟ يا اين كه حرام و عقد او باطل است و لازم است تفريق؟ و بر تقدير تفريق چه قدر بايد عده بدارد؟.
جواب: عقد فاسد است و طلاقى ضرور نيست. و هر گاه زوجه جاهل بوده به حرمت، به سبب دخول مستحق مهر المثل است. وعده هم بايد بدارد. و فرزند هم ملحق به او مىشود.
٣٣٩: سؤال: يك نفر مىتواند صيغه عقد نكاح را ايجابا وقبولا جارى نمايد يا نه؟ -؟.
جواب: اظهر واشهر اين است كه كافى است.
٣٤٠: سؤال: در عقد بالغه باكره رشيده اذن پدر شرط است يا نه؟
جواب: اظهر واشهر استقلال باكره بالغه رشيده است در نكاح، و رضاى او كافى است. بلى تشريك پدر اولى و احوط است ١.
٣٤١: سؤال: رضاى عمه و خاله در تزويج دختر برادر و دختر خواهر، در نكاح دائم و عقد منقطع در هر دو، شرط مىباشد؟ يا در عقد منقطع رضاى ايشان شرط نيست؟ و بر

١ - رجوع كنيد به مسأله شماره ٢٣٨ و ٢٤٦ همين مجلد.

(٥٤٤)