جامع الشتات (فارسي) - الميرزا القمي - ج ٢ - الصفحة ٤٥٤ - كتاب الحجر والتفليس من المجلد الأول

مىتواند نمود؟ و يا خود حسبتا متوجه رتق و فتق ايشان بايد بشود - با مراعات صلاح بدون تعيين قيم و ناظر -؟.
جواب: بعد از اينكه بنا را بر اين گذاشتيم كه با وجود تعذر تولى و تصرف حاكم در مال يتيم، تصرف ثقات مؤمنين جايز باشد بر وفق مصلحت، چنان كه اقوى و اظهر است. و مقتضاى دليل آن است كه آحاد عدول مؤمنين اين كار را مىتواند كرد و اجتماع ضرور نيست، هر چند احوط باشد. پس گاه چنين باشد يك نفر ثقهء عدل قيم امر صغير بنفسه مىتواند شد چه جاى آنكه ضم شود با آن استصواب عالم صالح ثقهء ديگر، يا به استصواب جمعى ديگر از ثقات متوجه رتق و فتق امور او بشود.
١٩٤ - سؤال: هر گاه زيد متوفى و سه اولاد از دو زوجه دارد. و در حين خرج تعزيه و صوم و صلوة رسد ١ صغير را منظور نكرده‌اند و از كل مال بر داشته‌اند. شرعا چه بايد كرد؟. در صورتى كه توان از مال بر داشت - قيمى ندارد كه محافظت مال صغير تواند كرد - جد مادرى صغير مىتواند كه رسد صغير را مطالبه و باز يافت نمايد يا نه؟ -؟
و چه مىفرمايند از باب حق الثمن زوجه از مخلفات زيد مزبور، از منقول و غير منقول بايد بگيرد يا نه؟ -؟ و حضانت صغير به غير از والده به غيرى مىرسد كه اولاد پدرى باشد يه نه؟ -؟.
جواب: هر گاه متوفى وصيت خرج صوم و صلوة نكرده از مال يتيم نمىتوان صرف كرد. و هر كى صرف كرده بايد غرامت بكشد. و جد مادرى در مال طفل اختيارى ندارد. و هر گاه جد پدرى و وصيى هم نيست ولايت و اختيار با حاكم شرع است هر كى را او قيم مىكند مختار است. و اگر اذن حاكم شرع ميسر نشود عدول مؤمنين مىتوانند متوجه ضبط اموال او بشود، بلكه بايد متوجه بشوند.
و حق الثمن زوجه: از منقولات (همه چيز) مىبرد. و از زمين چيزى نمىبرد. و از