مشاهده می‌کند که از آن دمی که می‌تواند از روزهای گذشته خود به یاد آورده و این حال شهودی خود را متذکر شود ( باید به این نکته متوجه بود که‌ این تذکر غالبا با

&gt در صفحه ١٠٤ می‌گوید : " در موجود زنده سالم مفهوم " خود " منظما و به‌طور متوالی در مدت‌ زمانهای متوالی وجود دارد و فقط به وسیله خواب قطع می‌شود . اختلال در " خود " ممکن است به واسطه مواد بیهوش کننده و مسکرات به ظهور برسد ". در صفحه ١٠٦ می‌گوید : " من در عین اینکه خودم هستم خودم نیستم . من همان خود و ثابت هستم‌ ولی متغیر می‌باشم . بهترین مثال برای فهمیدن قضیه تشبیه به رودخانه است‌ : رودخانه جاری است ، هر لحظه آن با لحظه گذشته اختلاف دارد ، در عین‌ حال رودخانه همان است " . خلاصه این نظریه همان بود که قبلا گفته شد : مفهوم " من " عبارت است‌ از یک سلسله ادراکات و احساسات و افکار متوالی که رشته واحدی را تشکیل‌ می‌دهند .

نظریه روحانی

خلاصه این نظریه اینکه " من " یا " خود " که هر کس حضورا آن را می‌یابد و به وجودش اطمینان دارد عبارت است از یک موجود وحدانی متشخص‌ ( نه یک سلسله امور متوالی ) و ثابت و باقی در ضمن جمیع حالات و عوارض‌ ، و قابل تعدد و تکثر و تفاسد نیست . دلیل بر اینکه " من " یک حقیقت وحدانی است نه یک سلسله ادراکات‌ متوالی ، اولا این است که حقیقت " من " همه آن ادراکات متوالی را به‌ خود نسبت می‌دهد و منسوب را غیر از منسوب‌الیه می‌داند ( من می‌اندیشم ، من می‌بینم ) و همان‌طوری که حضورا به وجود خود آگاه است این خصوصیت را نیز حضورا آگاه است و تردیدی ندارد . &gt