اصول فلسفه و روش رئالیسم 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠
نمود و گفت مثلا فلان حکایتی که من حفظ دارم یا الان در نظرم هست ، یا فلان شعر سعدی یا حافظ ، در فلان نقطه مغز من است ولی زمانی هستند زیرا پدید آمدن و از بین رفتن آنها احتیاج به وقت و زمان دارد . البته این بیان با یک نظر مسامحی ادا شده ولی مطابق نظریه فلسفی که صدرالمتألهین روی اسلوب فلسفی خود درباره زمان اظهار نموده و با براهین دقیق فلسفی آن را اثبات نموده و همچنین مطابق آخرین نظریه علمی که امروز مورد قبول دانشمندان مغرب زمین است ، زمان و تغییر همدوش یکدیگرند و این دو از جوهر امور مادی طبیعی انتزاع میشوند و واقعیت مادی غیر متغیر یا غیر زمانی و یا متغیر و غیر زمانی و یا زمانی و غیر متغیر تصور ندارد و بالاخره تغییر ( حرکت ) و زمان را نمیتوانیم خارج از حقیقت و واقعیت امور مادی و طبیعی بدانیم و به تعبیر صدرالمتألهین یکی از مشخصات هر موجود مادی همان زمانی است که در آن زمان به وجود آمده و تغییرات پیدا نموده و به تعبیر دانشمندان امروز مغرب زمین هر چیزی را در چهار مختص میتوان نشان داد : طول و عرض و عمق و زمان ، بنابراین اگر در موجودی اثبات شد که تغییر ندارد ضمنا معلوم میشود که زمانی و مادی نیست ، و چون در ادراکات ثابت شد که ثابت و پابرجا هستند و تغییری ندارند ، ضمنا زمانی نبودن آنها نیز ثابت میشود . >