ممکن است در بیان گذشته خرده‌گیری نموده و بگویید " ادراک " همان‌ خاصه مادی است که در سلسله عصب یا مغز حاصل می‌شود و موضوع بزرگی و کوچکی و دوری و نزدیکی را کاوشهای علمی حل کرده . علم ، امروز عقیده دارد به اینکه دستگاه ادراک بصری یک دستگاه دقیق عکاسی بیش نیست و همه‌ اشعه در نقطه زرد چشم گرد آمده و ابصار محقق می‌شود [١] و ما بجز همان‌ نقطه چیزی نمی‌بینیم ، چیزی

&gt مردم عوام درباب روح و جن و پری و غیره دارند و یا آنچه ایده‌آلیستها - که گفته‌هاشان از گفته‌های عوام پایین‌تر است - گفته‌اند . . ١ در میان قدما درباب کیفیت ابصار ( دیدن ) و اینکه عمل " دیدن " چگونه محقق می‌شود دو نظریه معروف بود : الف . نظریه انطباع . ب . نظریه خروج شعاع . صاحبان نظریه انطباع معتقد بودند که جلیدیه ( عدسی چشم ) جسمی است‌ شفاف و صیقلی و آینه مانند ، لهذا اگر جسمی در مقابلش قرار بگیرد نقشی‌ از آن جسم در سطح آن واقع می‌شود و به این وسیله عمل " ابصار " محقق‌ می‌شود . این عقیده منسوب به ارسطو و پیروانش بود و از دانشمندان اسلامی‌ محمد بن زکریا رازی و ابن سینا پیرو این عقیده بودند . صاحبان نظریه خروج شعاع ، عدسی چشم را جسمی نیر و منبع نور مانند آتش‌ و خورشید و ستارگان می‌دانستند و معتقد بودند که از چشم شعاعی نورانی خارج‌ می‌شود و به جسم مقابل می‌خورد و به این وسیله ابصار محقق می‌شود . صاحبان این نظریه دو دسته بودند : بعضی معتقد بودند که آن شعاع مخروطی‌ است که رأس آن در چشم و قاعده آن بر روی جسم مرئی قرار می‌گیرد و گروه‌ دیگر معتقد بودند که استوانه‌ای شکل است و آن سر شعاع که بر روی جسم مرئی‌ است دائما مضطرب و در حرکت است . این عقیده منسوب به افلاطون و جالینوس و پیروان آنها بود . از دانشمندان اسلامی خواجه نصیرالدین طوسی و عده دیگر این عقیده را &gt