استاد مطهری و روشنفکران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥
کتابهای مهم او ) نقد و بررسی شود و احیانا مطالب مشترک آنها و ریشه افکار او و تناقضهای مطالب آن کتابها [ مشخص گردد ] و اینکه در بعضی کتابها که تحت تأثیر کتاب یا شخصی است [ در مدار آن کتاب یا آن شخص قرار گرفته است ] نظیر اقبال معمار تجدید بنای اسلام که تحت تأثیر نیرومند اقبال است و از مدار خودش خارج شده و در مدار اقبال قرار گرفته و به معنویتها بیشتر بها میدهد ، و یا مقالهای که تحت تأثیر کتاب سیر تحول قرآن است در مسائلی از قبیل اعجاز بیشتر از اسلام شناسی بها میدهد . در این نوع بررسی میتوان نقص کتابی را وسیله کتاب دیگر مرتفع ساخت ، لا اقل یک مطلب نادرست را از صورت قاطعیت انداخت ، مثل نظریه زیر بنا بودن اقتصاد در فلسفه تاریخ . نوع دیگر ، بررسی موضوعی است . دکتر درباره موضوعات بسیار سخن گفته است که برخی مستقیما اسلامی است و برخی دیگر به طور غیر مستقیم اسلامی تلقی میشود ، از قبیل :
توحید ، نبوت ، عدل ، امامت ، معاد ، ملائکه ، کتب ، رسل ، قرآن ، ضروریات اسلامی و بالاخره مسائلی که یا قرآن ایمان به آنها را لازم شمرده و یا از آن نظر که جزء ضروریات اسلام است ، ایمان به نبوت مستلزم ایمان به آنهاست و یک نفر مسلمان نمیتواند خارج از آنها بیندیشد و به اسلام وفادار بماند . ب . فرهنگ اسلامی : او از فرهنگ اسلامی چه برداشتی دارد ؟ آیا برای این فرهنگ اصالتی قائل است ؟ آیا طرفدار احیای این فرهنگ است ؟ آیا ماهیت این فرهنگ را اسلامی میداند ؟ بالاخره درباره فقه ، حدیث ، تفسیر ، منطق ، فلسفه ، عرفان ، ادبیات اسلامی