و از متن فرهنگ اسلامی خود ما ، نقل از جلسه ١٢ محرم ٩٧ [١] ، ایضا نقل‌ نظریه ما در مقاله " مشکل اساسی در سازمان روحانیت " ، و کتاب‌ مرجعیت و روحانیت بر این اساس است ، ولی از نظر دکتر باید از مذهب‌ اصلاح شروع شود ولی وسیله روشنفکر امروزی که باید خود را با محیطش تطبیق‌ دهد ، و خود او بر این اساس عمل کرده است . . ٤ نقش میرزای شیرازی ، سید جمال ، آقای خمینی . . ٥ در این کتاب تا حد زیادی به مذهب به عنوان یک امر زود گذر که‌ فقط در شرایط خاصی ( مثل دوره لوتر در اروپا و دوره ما در ایران و آسیا ) باید وسیله برای روشنفکر واقع شود ( اما در اروپا خیر ) [ نگریسته شده ] و این بر خلاف نظریه ماست که جهان باید به سوی مذهب باز گردد . . ٦ اساسا روشنفکر از نظر ما چه مقوله‌ای است ؟ هیچ ، نقش پیامبران و مذهب را ابتدا خواستند به عهده علم و اگذارند که شکست خورد ، بعد بر عهده فلسفه‌ها و مکتبهای اجتماعی ، که آن هم شکست خورد ، اخیرا روشنفکر ، مقوله خاصی که نه عالم است و نه مؤمن مذهبی ولی ایمان مردمی دارد ، خود آگاهی انسانی دارد از قبیل سارتر و فانون و حتی راسل که روشنفکران جامعه‌ خودند و رسالت پیامبرانه دارند .
ولی از نظر ما این خود نوعی دیگر گریز از ایمان است در عصر ما که به‌ شکست خواهد انجامید . دلیلش ژان پل سارتر و

[١] [ که شرح آن در کتاب نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر ، ص ٧١ ( و در همین کتاب آمده است ] .