ضد دیگر و سپس ترکیب است ، در اینجا عبور از خدا به شیطان یا از شیطان‌ به خدا سپس ترکیب ، غلط است .
نویسنده مفهومی اسلامی درباره انسان را نیمی فدای اگزیستانسیالیسم ونیمی‌ فدای مارکسیسم و منطق دیالکتیک کرده است .

انسان ، تضاد در انسان

ص ٤٣ - ٤٤ ، تضاد دیالکتیکی را اینطور تشریح می‌کند که روح خدایی در انسان تمایل به تعالی دارد تا آنجا [ که ] فرشتگان را مثل شوند ، و این‌ تز است و عاملی نیرومند لجنی که میل به رسوب و توقف دارد او را از این‌ حرکت بازمی‌دارد ( آنتی تز ) ، از تضاد آنها و کشمکش آنها و در واقع جمع‌ آنها حرکت به وجود می‌آید و نتیجه تکامل است ( سنتز ) .
طبق این بیان تز خود به تنهایی عامل حرکت است ، و حال آنکه در دیالکتیک تز عامل حفظ وضع موجود و آنتی تز عامل تغییر وضع و نشاندهنده‌ به سوی آینده [ است ] ، ثانیا تکامل در ترکیب عناصر تز و آنتی تز یعنی‌ خدا و شیطان نیست ، بلکه در طرد جنبه آنتی تز است ، ثالثا بنابر بیان‌ فوق ، حرکت نتیجه است یعنی حرکت خود آنتی تز [١] است و این غلط است .
به هر حال مغالطه‌ای بیش نیست .
در تضادی که اسلام فرض می‌کند ، انسان با اراده آزاد باید یکی از دو ضد را انتخاب کند ، ولی در دیالکتیک باید از هر دو ضد

[١] [ ظاهرا باید " سنتز " باشد ] .