داشته ، درد آنها را چشیده و از میان آنها برخاسته‌اند و به سود آنها و در جهت احقاق حقوق از دست رفته آنها کوشا بوده‌اند .
پیامبران راستین همچنانکه از نظر روح دعوت و رسالتشان که همان‌ جهت‌گیری و جبهه گیری آنان است تبرئه می‌شوند ، از جنبه ناکامی‌شان نیز کاملا تبرئه می‌گردند ، یعنی آنها مسؤول ناکامی خود نیستند ، زیرا " جبر تاریخ " ناشی از مالکیت اختصاصی ، جبرا و قهرا جامعه را به دو نیم کرد : نیم استثمارگر و نیم استثمار شده ، نیم استثمارگر که مالک تولیدات‌ مادی بود قهرا مالک تولیدات معنوی هم بود ، و با جبر تاریخ که همان قضا و قدر است در تعبیر مادی‌اش ، قضا و قدری که خدایش نه در آسمان بلکه در زمین ، خدایش نه مجرد بلکه مادی ، یعنی همان قدرت حاکمی که نامش‌ زیربنای اقتصادی جامعه و شاه‌فنرش " ابزار تولید " است ، نمی‌توان پنجه‌ افکند ، پس پیامبران مسؤول ناکامی خود نبوده‌اند .
ولی ضمن اینکه با بیان گذشته ، پیامبران راستین تبرئه می‌شوند ، نظام‌ راستین هستی که گفته می‌شود نظام " خیر " است ، نظام " حق " است ، خیر بر شر غلبه دارد ، تخطئه می‌شود . الهیون که با دیده خوشبین به نظام‌ می‌نگرند ، ادعا می‌کنند که نظام هستی نظام راستین است ، نظام حق است ، نظام خیر است ، شر و باطل و ناراستی وجود عرضی و طفیلی و موقت و غیر اصیل دارد ، آن که محور و مدار نظام هستی یا نظام اجتماعی بشر است ، " حق " است : « فاما الزبد فیذهب جفاء و أما ما ینفع الناس فیمکث فی الأرض »[١] .

[١] رعد / [١]٧