در ضمن تفسیر آیه ٩ از سوره بقره " « یخادعون الله و الذین آمنوا و ما یخدعون‌إلا انفسهم ». . . " کلمه " الله " به گونه‌ای تفسیر می‌شود که‌ یکمرتبه اندیشه درباره جمله‌های بالا هم عوض می‌شود که همه آن تعبیرات از قبیل ذات مقدس ، همه موجودات و اله عظمت و جبروت او هستند و او را می‌جویند و تنها دل به او بسته‌اند و امثال اینها ، نه درباره آن ذات‌ مقدسی است که قرآن او را به عنوان الله می‌شناساند که منزه از هر نقص و حالت منتظره و مجرد از زمان و مکان است ، بلکه درباره واقعیت دیگری‌ است که همه او با آشنا هستیم . کدام واقعیت ؟ چه ؟ : تکامل . در ذیل آن آیه چنین می‌خوانیم : " راستی از الله چه می‌فهمیم ؟ جز تکامل مطلق ؟ جز آفرینش با همه‌ ابعادش ؟ و بالاخره جهان با حرکت تکاملی‌اش به سوی یک بی‌نهایت بزرگ ؟ " آیا الله در منطق قرآن یعنی تکامل مطلق ؟ تکامل ، حرکت به پیش است و خداوند ، کمال و کامل مطلق است . فرق است میان کمال و تکامل . مادی‌ مسلکان تکامل مطلق را می‌پذیرند ، کمال مطلق را نمی‌پذیرند . اختلاف مادی‌ با الهی بر سر کمال مطلق است که هیچ حالت منتظره و نیستی و کاستی و حرکت ندارد ، نه بر سر تکامل مطلق . آیا الله یعنی آفرینش با همه ابعادش ، یا اینکه الله یعنی آفریننده‌ همه آفرینش با همه ابعادش ؟ آیا الله یعنی جهان با حرکت تکاملی‌اش به‌ سوی بی‌نهایت بزرگ ، یا الله آن بی‌نهایت بزرگی است که جهان از او سرزده و به سوی او در حرکت و صیرورت است "