آیا فرهنگ کهن ما که رهبری سنتی پاسدار آن است ، اینچنین چیزهایی است‌ ؟ آیا امثال سید جمال ، مدرس ، آیة الله خمینی ، طالقانی پاسدار این‌ مراسم و تشریفاتند ؟ رابعا کدام رهبری توانسته است مانند همین رهبری سنتی موج بیافریند و حرکت خلق کند ؟ در این صد ساله اخیر که از قضا دوره فرنگ رفته‌ها و روشنفکران متجدد ضد سنت است کدام رهبری غیر سنتی توانسته است یک دهم‌ رهبری سنتی جنبش به وجود آورد ؟ برخی دیگر به شکل دیگر درباره ضرورت انتقال رهبری نهضت اسلامی از روحانیت به طبقه به اصطلاح روشنفکر اظهار عقیده کرده‌اند و آن اینکه جامعه‌ امروز ایران جامعه‌ای است مذهبی ، ایران امروز از نظر زمان اجتماعی مانند اروپای قرن پانزدهم و شانزدهم است که در فضای مذهبی تنفس می‌کرد و تنها با شعارهای مذهبی به هیجان می‌آمد ، و از طرف دیگر مذهب این مردم اسلام‌ است ، خصوصا اسلام شیعی که مذهبی است انقلابی و حرکت آفرین ، و از ناحیه‌ سوم در هر جامعه‌ای گروه خاص روشنفکران که خود آگاهی انسانی دارند و درد انسان امروز را احساس می‌کنند ، تنها گروه صلاحیتداری هستند که مسؤول‌ رهایی و نجات جامعه خویشند ، روشنفکران جامعه امروز ایران نباید ایران‌ امروز را با اروپای امروز اشتباه کنند و همان نسخه را برای ایران تجویز کنند که روشنفکران اروپا از قبیل سارتر و راسل برای اروپای معاصر تجویز می‌کنند ، آنها باید بدانند که اولا جامعه امروز ایران در سطح اروپای قرن‌ پانزدهم و شانزدهم است نه در سطح اروپای قرن بیستم ، و ثانیا اسلام‌ مسیحیت نیست ، اسلام و بالخصوص اسلام شیعی ، مذهب حرکت و انقلاب و خون‌ و آزادی و جهاد و شهادت است ، روشنفکر ایرانی به توهم اینکه