استاد مطهری و روشنفکران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١
عین اینکه سخن بشر نیست و سخن خداست ، از مقوله امور بشری است و کاری
است عادی در ردیف کارهای بشری .
بعید به نظر میرسد که مقصود این باشد ، زیرا در این صورت قرآن امتیازی
از سایر کتب آسمانی ندارد . همه آن کتابها به حکم اینکه از مبدأ وحی
صادر شدهاند عمل غیر بشری هستند ، ولی به حکم اینکه جنبه خارق العاده
ندارند از مقوله امور غیر بشری نیستند ، همچنانکه پارهای کلمات داریم که
به نام " احادیث قدسیه " معروفاند و عینا سخن خدایند که وحی و الهام
شدهاند ، اما معجزه و از مقوله امور غیر بشری نیستند .
امتیاز قرآن از سایر کتب آسمانی و از احادیث قدسیه در این است که هم
عمل غیر بشری است - یعنی وحی است - و هم از مقوله امور غیربشری ، یعنی
در حد اعجاز و قدرت مافوق بشری است . لهذا قرآن میگوید :
« قل لئن اجتمعت الانس و الجن علی أن یأتوا بمثل هذا القرآن لا یأتون
بمثله و لو کان بعضهم لبعض ظهیرا »[١] .
تفسیر دوم این جمله این است که معجزه محمد بر خلاف معجزات سایر
پیامبران از قبیل عصا را اژدها کردن و مرده را زنده کردن که مقوله و تیپ
کار از مقوله و تیپکار بشر نیست ، از مقوله کارهای بشری است ، چون از
نوع سخن و بیان و علم و فرهنگ است ، ولی عمل غیر بشری است ، یعنی در
حد مافوق بشری است ، از قدرتی غیبی و ماوراء الطبیعی سرچشمه میگیرد .
اگر مقصود این
[١] بگو اگر جن و انسان گرد هم آیند که مانند این قرآن را بیاورند ، نتوانند ، هر چند پشت به پشت یکدیگر بدهند و با یکدیگر همکاری نمایند ( اسراء / ٨٨ ) .