مسؤول بودن [١] و بی‌طرف و بی‌تفاوت نبودن یک فرهنگ ، ضرورتی نیست‌ که خاستگاه آن فرهنگ ، طبقه محروم و غارت‌شده باشد ، پنداشته‌اند که یک‌ فرهنگ جامع لزوما بی‌طرف و بی‌تفاوت هم هست ، نتوانسته‌اند تصور کنند که‌ یک مکتب جامع و فرهنگ جامع اگر خاستگاه خدایی داشته باشد و مخاطبش‌ انسان ، یعنی فطرت انسانی انسان باشد ، محال است که بی‌طرف و بی‌تفاوت‌ و غیرمتعهد و غیرمسؤول باشد . آنچه تعهد و مسؤولیت می‌آفریند ، وابستگی‌ به طبقه محروم نیست ، وابستگی به خدا و وجدان انسانیت است .
این یک رشته اصلی اشتباه این آقایان که در رابطه اسلام با انقلاب دچار آن شده‌اند .
ریشه اصلی دیگر این اشتباه را در رابطه اسلام با جهت‌گیری اجتماعی‌اش‌ باید جستجو کرد . این روشنفکران به وضوح مشاهده کرده‌اند که در تفسیر تاریخی قرآن از نهضتهای پیامبران ، یک جهت‌گیری نیرومند از ناحیه آنها به سود مستضعفین مشاهده می‌شود ، و از طرف دیگر ، اصل " تطابق میان‌ پایگاه اجتماعی و پایگاه اعتقادی و عملی " که اصلی مارکسیستی است ، از نظر این روشنفکران خدشه ناپذیر تلقی می‌شده و نمی‌توانسته‌اند خلاف آن را تصور کنند ، در مجموع چنین به نتیجه‌گیری پرداخته‌اند که چون قرآن جهت‌گیری‌ نهضتهای مقدس و پیش برنده را به وضوح به سود مستضعفین و در جهت تأمین‌ حقوق و آزادیهای آنان می‌داند ، پس از نظر قرآن خاستگاه همه نهضتهای‌ مقدس و پیش برنده ، طبقه محروم و غارت‌شده و مستضعف بوده است ، پس‌ از نظر قرآن ، تاریخ هویت

[١] [ اشاره است به مطالب کتاب چرا انسان متعهد و مسؤول است ؟ نوشته حبیب الله پیمان ] .