استاد مطهری و روشنفکران

استاد مطهری و روشنفکران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٣

زیرا : اولا در پیش ثابت کردیم که نظریه تطابق عناوین به اصطلاح روبنایی ایمان‌ و صلاح و تقوا با عناوین به اصطلاح زیربنایی استضعاف شدگی و محرومیت و غارت شدگی ، از نظر قرآن صحیح نیست . از نظر قرآن ممکن است گروههایی‌ مؤمن باشند و مستضعف نباشند و ممکن است مستضعف باشند و مؤمن نباشند و قرآن هر دو گروه را معرفی کرده است . البته همان طور که سابقا هم اشاره‌ کردیم در یک جامعه طبقاتی ، آنگاه که یک ایدئولوژی توحیدی مبنی بر ارزشهای خدایی عدل و ایثار و احسان عرضه می‌شود ، بدیهی است که اکثریت‌ پیروان آن را مستضعفان تشکیل می‌دهند ، زیرا موانعی که در راه فطرت طبقه‌ مخالف هست در آنها نیست ، ولی هیچ گاه طبقه مؤمن منحصر به طبقه‌ مستضعف نیست .
ثانیا هر کدام از این دو آیه دو مکانیسم مختلف از تاریخ ارائه می‌دهند . آیه استضعاف بستر و مسیر تاریخ را جنگ طبقاتی معرفی می‌کند و مکانیسم‌ حرکت را فشار وارده از ناحیه استضعافگران و روحیه بالذات ارتجاعی آن‌ طبقه و روحیه انقلابی استثمارشدگان به دلیل استثمار شدگی بیان می‌کند که‌ البته نتیجه نهایی‌اش پیروزی طبقه استضعاف شده است ، خواه از ایمان و عمل صالح به مفهوم قرآنی بهره‌مند باشد یا نباشد و فی المثل شامل مردم‌ استثمار شده ویتنام و کامبوج و غیره هم هست ، و اگر از وجهه الهی‌ بخواهیم مفاد آیه را توضیح دهیم باید بگوییم این آیه می‌خواهد اصل حمایت‌ حق از مظلوم که در قرآن آمده است ( « و لا تحسبن الله غافلا عما یعمل‌ الظالمون ») [١] یعنی عدل الهی را توضیح دهد و آنچه به مفاد آیه‌


[١] ابراهیم / [٤]٢