بيان المعاني
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
٦ ص
(٦)
٩ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
٢٠ ص
(٩)
٢٠ ص
(١٠)
٢٣ ص
(١١)
٢٣ ص
(١٢)
٢٦ ص
(١٣)
٢٨ ص
(١٤)
٣١ ص
(١٥)
٣٤ ص
(١٦)
٣٤ ص
(١٧)
٣٥ ص
(١٨)
٤٠ ص
(١٩)
٤٥ ص
(٢٠)
٤٥ ص
(٢١)
٤٩ ص
(٢٢)
٥٢ ص
(٢٣)
٥٣ ص
(٢٤)
٥٥ ص
(٢٥)
٥٥ ص
(٢٦)
٥٦ ص
(٢٧)
٥٨ ص
(٢٨)
٦٠ ص
(٢٩)
٦٢ ص
(٣٠)
٦٢ ص
(٣١)
٦٤ ص
(٣٢)
٦٥ ص
(٣٣)
٦٦ ص
(٣٤)
٦٧ ص
(٣٥)
٦٧ ص
(٣٦)
٦٩ ص
(٣٧)
٧٠ ص
(٣٨)
٧٢ ص
(٣٩)
٧٥ ص
(٤٠)
٧٥ ص
(٤١)
٧٥ ص
(٤٢)
٨٢ ص
(٤٣)
٨٣ ص
(٤٤)
٨٤ ص
(٤٥)
٨٤ ص
(٤٦)
٨٦ ص
(٤٧)
٨٨ ص
(٤٨)
٨٩ ص
(٤٩)
٩٤ ص
(٥٠)
٩٩ ص
(٥١)
١٠٠ ص
(٥٢)
١٠٣ ص
(٥٣)
١٠٥ ص
(٥٤)
١٠٥ ص
(٥٥)
١١٣ ص
(٥٦)
١١٦ ص
(٥٧)
١١٨ ص
(٥٨)
١٢٣ ص
(٥٩)
١٢٧ ص
(٦٠)
١٢٧ ص
(٦١)
١٣٢ ص
(٦٢)
١٣٨ ص
(٦٣)
١٤٣ ص
(٦٤)
١٤٣ ص
(٦٥)
١٤٦ ص
(٦٦)
١٤٨ ص
(٦٧)
١٥١ ص
(٦٨)
١٥٦ ص
(٦٩)
١٥٦ ص
(٧٠)
١٦٠ ص
(٧١)
١٦٥ ص
(٧٢)
١٦٧ ص
(٧٣)
١٧٠ ص
(٧٤)
١٧٩ ص
(٧٥)
١٨٠ ص
(٧٦)
١٨٢ ص
(٧٧)
١٨٨ ص
(٧٨)
١٨٩ ص
(٧٩)
١٩١ ص
(٨٠)
١٩٥ ص
(٨١)
٢٠٠ ص
(٨٢)
٢٠١ ص
(٨٣)
٢٠١ ص
(٨٤)
٢٠٧ ص
(٨٥)
٢٠٧ ص
(٨٦)
٢١٣ ص
(٨٧)
٢١٤ ص
(٨٨)
٢١٤ ص
(٨٩)
٢٢١ ص
(٩٠)
٢٢٤ ص
(٩١)
٢٣١ ص
(٩٢)
٢٣١ ص
(٩٣)
٢٣٤ ص
(٩٤)
٢٣٩ ص
(٩٥)
٢٣٩ ص
(٩٦)
٢٤٢ ص
(٩٧)
٢٤٢ ص
(٩٨)
٢٤٥ ص
(٩٩)
٢٤٨ ص
(١٠٠)
٢٥١ ص
(١٠١)
٢٥٣ ص
(١٠٢)
٢٥٤ ص
(١٠٣)
٢٥٨ ص
(١٠٤)
٢٦١ ص
(١٠٥)
٢٦٤ ص
(١٠٦)
٢٦٤ ص
(١٠٧)
٢٦٤ ص
(١٠٨)
٢٧٣ ص
(١٠٩)
٢٧٨ ص
(١١٠)
٢٨٢ ص
(١١١)
٢٨٥ ص
(١١٢)
٢٨٥ ص
(١١٣)
٢٨٧ ص
(١١٤)
٢٩٤ ص
(١١٥)
٢٩٩ ص
(١١٦)
٣٠٣ ص
(١١٧)
٣٠٥ ص
(١١٨)
٣١١ ص
(١١٩)
٣١٢ ص
(١٢٠)
٣١٥ ص
(١٢١)
٣١٨ ص
(١٢٢)
٣٢٢ ص
(١٢٣)
٣٢٥ ص
(١٢٤)
٣٢٩ ص
(١٢٥)
٣٣٨ ص
(١٢٦)
٣٤٠ ص
(١٢٧)
٣٤٤ ص
(١٢٨)
٣٤٥ ص
(١٢٩)
٣٥٤ ص
(١٣٠)
٣٥٨ ص
(١٣١)
٣٥٨ ص
(١٣٢)
٣٦٣ ص
(١٣٣)
٣٦٣ ص
(١٣٤)
٣٧٩ ص
(١٣٥)
٣٨٠ ص
(١٣٦)
٣٨٣ ص
(١٣٧)
٣٩٢ ص
(١٣٨)
٣٩٤ ص
(١٣٩)
٣٩٩ ص
(١٤٠)
٤٠١ ص
(١٤١)
٤٠٥ ص
(١٤٢)
٤١٠ ص
(١٤٣)
٤١٤ ص
(١٤٤)
٤١٤ ص
(١٤٥)
٤١٧ ص
(١٤٦)
٤٢٤ ص
(١٤٧)
٤٢٧ ص
(١٤٨)
٤٣٠ ص
(١٤٩)
٤٣٤ ص
(١٥٠)
٤٣٧ ص
(١٥١)
٤٣٩ ص
(١٥٢)
٤٤٣ ص
(١٥٣)
٤٤٧ ص
(١٥٤)
٤٥٠ ص
(١٥٥)
٤٥٣ ص
(١٥٦)
٤٥٧ ص
(١٥٧)
٤٥٩ ص
(١٥٨)
٤٦٢ ص
(١٥٩)
٤٦٤ ص
(١٦٠)
٤٦٧ ص
(١٦١)
٤٧١ ص
(١٦٢)
٤٧٢ ص
(١٦٣)
٤٧٩ ص
(١٦٤)
٤٨٣ ص
(١٦٥)
٤٨٧ ص
(١٦٦)
٤٩٠ ص
(١٦٧)
٤٩٨ ص
(١٦٨)
٥٠٢ ص
(١٦٩)
٥٠٣ ص
(١٧٠)
٥١٧ ص
(١٧١)
٥١٧ ص
(١٧٢)
٥٢١ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص

بيان المعاني - ملا حويش - الصفحة ٣٦٧

عليه بعض المفسرين في هذه الآيات وشبهها هو عبارة عن التقييد والتخصيص ونفي الملزوم في المعنى كما هو في الآية الثالثة ليس إلا، تدبر. روى البخاري ومسلم عن أنس قال ما كان لنا خمر غير فضيحتكم، وإني لقائم أسقي أبا طلحة وأبا أيوب وفلانا وفلانا، إذ جاء رجل فقال حرمت الخمرة، فقالوا أهرق هذه القلال يا أنس فما سألوا عنها، ولا راجعوها، ولا تأخروا عن تركها وإهراق أوانيها لحظة واحدة بعد خبر هذا الرّجل، فانظروا رحمكم الله إلى هذا الإيمان الكامل وهذه الطّاعة والانقياد لأمر الله كيف هي، فهل من مزدجر، فهل من متعظ.
وقيل في ذمها:
خذوا كأسها عني فما أنا شارب ... ولا أنا عن ديني ودنياي راغب
لقد حرم الله المدام وانني ... إلى الله مما تستحلّون تائب
أأشرب سما ناقعا في زجاجة ... تحوم حوالي شاربيها المصائب
لئن شبهوا كاساتها بكواكب ... فقد أنذرتنا في النّحوس الكواكب
وان عصروها من خدود كواعب ... فكم من رزايا جرهن الكواكب
وقال يزيد بن محمد المهلبي في ذمها:
لعمرك ما يخفى على الكأس شرها ... وإن كان فيها لذة ورضاء
مرارا تريك الغي رشدا وتارة ... تخيل أن المحسنين أساءوا
وان الصّديق الماحض النّصح مبغض ... وان مديح المادحين هجاء
وجرّبت اخوان النّبيذ فقاما ... يدوم لاخوان النّبيذ إخاء
وكيف يدوم والجامع بينهما معصية الله، والاخوة لا تكون دائمة ونافعة إلا إذا كانت على تقوى الله. راجع الآية ٦٧ من سورة الزخرف في ج ٢. والحاصل أن ما حرم من الشّراب هو أول الخراب ومفتاح الشّر لكل باب، يمحق الأموال ويهرم الرّجال، ويذهب الجمال، ويهدم المروءة، ويوهن القوة، ويمحي الشّهامة فيضع الشّريف، ويهين الظّريف، ويذلّ العزيز، ويفلس التجار، ويهتك الأستار، ويورث العار والشّنار، فالسعيد من اجتنبه، والشّقي من ألفه، والهالك من اعتاده وتوغل فيه. الحكم الشّرعي أجمعت الأمة على التقيد بأمر الله القاضي