زاد المسير في علم التفسير
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٧ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
٧ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
٨ ص
(٨)
٩ ص
(٩)
٩ ص
(١٠)
٩ ص
(١١)
١٠ ص
(١٢)
١٢ ص
(١٣)
١٢ ص
(١٤)
١٣ ص
(١٥)
١٤ ص
(١٦)
١٦ ص
(١٧)
١٧ ص
(١٨)
١٨ ص
(١٩)
١٩ ص
(٢٠)
١٩ ص
(٢١)
٢٠ ص
(٢٢)
٢١ ص
(٢٣)
٢١ ص
(٢٤)
٢٢ ص
(٢٥)
٢٢ ص
(٢٦)
٢٣ ص
(٢٧)
٢٤ ص
(٢٨)
٢٤ ص
(٢٩)
٢٥ ص
(٣٠)
٢٥ ص
(٣١)
٢٦ ص
(٣٢)
٢٧ ص
(٣٣)
٢٩ ص
(٣٤)
٣٠ ص
(٣٥)
٣١ ص
(٣٦)
٣١ ص
(٣٧)
٣١ ص
(٣٨)
٣٢ ص
(٣٩)
٣٣ ص
(٤٠)
٣٤ ص
(٤١)
٣٤ ص
(٤٢)
٣٨ ص
(٤٣)
٣٨ ص
(٤٤)
٣٩ ص
(٤٥)
٤١ ص
(٤٦)
٤١ ص
(٤٧)
٤٣ ص
(٤٨)
٤٤ ص
(٤٩)
٤٥ ص
(٥٠)
٤٥ ص
(٥١)
٤٦ ص
(٥٢)
٤٨ ص
(٥٣)
٤٩ ص
(٥٤)
٥٠ ص
(٥٥)
٥١ ص
(٥٦)
٥١ ص
(٥٧)
٥٣ ص
(٥٨)
٥٣ ص
(٥٩)
٥٤ ص
(٦٠)
٥٥ ص
(٦١)
٥٥ ص
(٦٢)
٥٦ ص
(٦٣)
٥٦ ص
(٦٤)
٥٨ ص
(٦٥)
٥٨ ص
(٦٦)
٥٩ ص
(٦٧)
٦٠ ص
(٦٨)
٦١ ص
(٦٩)
٦٢ ص
(٧٠)
٦٣ ص
(٧١)
٦٣ ص
(٧٢)
٦٥ ص
(٧٣)
٦٦ ص
(٧٤)
٦٦ ص
(٧٥)
٦٧ ص
(٧٦)
٦٧ ص
(٧٧)
٦٨ ص
(٧٨)
٦٩ ص
(٧٩)
٧٠ ص
(٨٠)
٧٢ ص
(٨١)
٧٢ ص
(٨٢)
٧٣ ص
(٨٣)
٧٣ ص
(٨٤)
٧٤ ص
(٨٥)
٧٥ ص
(٨٦)
٧٦ ص
(٨٧)
٧٧ ص
(٨٨)
٧٩ ص
(٨٩)
٧٩ ص
(٩٠)
٨١ ص
(٩١)
٨٢ ص
(٩٢)
٨٣ ص
(٩٣)
٨٥ ص
(٩٤)
٨٧ ص
(٩٥)
٨٧ ص
(٩٦)
٨٨ ص
(٩٧)
٩٠ ص
(٩٨)
٩٢ ص
(٩٩)
٩٣ ص
(١٠٠)
٩٦ ص
(١٠١)
٩٦ ص
(١٠٢)
٩٧ ص
(١٠٣)
٩٨ ص
(١٠٤)
٩٩ ص
(١٠٥)
١٠١ ص
(١٠٦)
١٠٢ ص
(١٠٧)
١٠٢ ص
(١٠٨)
١٠٣ ص
(١٠٩)
١٠٣ ص
(١١٠)
١٠٥ ص
(١١١)
١٠٨ ص
(١١٢)
١١٠ ص
(١١٣)
١١١ ص
(١١٤)
١١١ ص
(١١٥)
١١٣ ص
(١١٦)
١١٥ ص
(١١٧)
١١٥ ص
(١١٨)
١١٦ ص
(١١٩)
١١٧ ص
(١٢٠)
١١٨ ص
(١٢١)
١١٨ ص
(١٢٢)
١١٩ ص
(١٢٣)
١٢٠ ص
(١٢٤)
١٢١ ص
(١٢٥)
١٢٢ ص
(١٢٦)
١٢٥ ص
(١٢٧)
١٢٥ ص
(١٢٨)
١٢٦ ص
(١٢٩)
١٢٨ ص
(١٣٠)
١٣٠ ص
(١٣١)
١٣١ ص
(١٣٢)
١٣١ ص
(١٣٣)
١٣٢ ص
(١٣٤)
١٣٥ ص
(١٣٥)
١٣٧ ص
(١٣٦)
١٣٨ ص
(١٣٧)
١٤١ ص
(١٣٨)
١٤١ ص
(١٣٩)
١٤٤ ص
(١٤٠)
١٤٥ ص
(١٤١)
١٤٦ ص
(١٤٢)
١٤٨ ص
(١٤٣)
١٥١ ص
(١٤٤)
١٥٢ ص
(١٤٥)
١٥٣ ص
(١٤٦)
١٥٦ ص
(١٤٧)
١٥٦ ص
(١٤٨)
١٥٧ ص
(١٤٩)
١٥٨ ص
(١٥٠)
١٦١ ص
(١٥١)
١٦٣ ص
(١٥٢)
١٦٦ ص
(١٥٣)
١٦٧ ص
(١٥٤)
١٦٧ ص
(١٥٥)
١٧٠ ص
(١٥٦)
١٧١ ص
(١٥٧)
١٧٣ ص
(١٥٨)
١٧٥ ص
(١٥٩)
١٧٥ ص
(١٦٠)
١٧٧ ص
(١٦١)
١٧٧ ص
(١٦٢)
١٧٩ ص
(١٦٣)
١٨٠ ص
(١٦٤)
١٨١ ص
(١٦٥)
١٨٣ ص
(١٦٦)
١٨٣ ص
(١٦٧)
١٨٤ ص
(١٦٨)
١٨٧ ص
(١٦٩)
١٨٩ ص
(١٧٠)
١٨٩ ص
(١٧١)
١٩١ ص
(١٧٢)
١٩٣ ص
(١٧٣)
١٩٤ ص
(١٧٤)
١٩٦ ص
(١٧٥)
١٩٦ ص
(١٧٦)
١٩٨ ص
(١٧٧)
١٩٨ ص
(١٧٨)
٢٠٠ ص
(١٧٩)
٢٠١ ص
(١٨٠)
٢٠٢ ص
(١٨١)
٢٠٣ ص
(١٨٢)
٢٠٥ ص
(١٨٣)
٢٠٥ ص
(١٨٤)
٢٠٧ ص
(١٨٥)
٢١٠ ص
(١٨٦)
٢١١ ص
(١٨٧)
٢١٢ ص
(١٨٨)
٢١٣ ص
(١٨٩)
٢١٣ ص
(١٩٠)
٢١٥ ص
(١٩١)
٢١٨ ص
(١٩٢)
٢١٨ ص
(١٩٣)
٢٢٠ ص
(١٩٤)
٢٢٢ ص
(١٩٥)
٢٢٤ ص
(١٩٦)
٢٢٥ ص
(١٩٧)
٢٢٦ ص
(١٩٨)
٢٢٧ ص
(١٩٩)
٢٢٩ ص
(٢٠٠)
٢٣٢ ص
(٢٠١)
٢٣٢ ص
(٢٠٢)
٢٣٣ ص
(٢٠٣)
٢٣٣ ص
(٢٠٤)
٢٣٤ ص
(٢٠٥)
٢٣٥ ص
(٢٠٦)
٢٣٦ ص
(٢٠٧)
٢٣٧ ص
(٢٠٨)
٢٣٧ ص
(٢٠٩)
٢٣٨ ص
(٢١٠)
٢٣٩ ص
(٢١١)
٢٤١ ص
(٢١٢)
٢٤١ ص
(٢١٣)
٢٤٢ ص
(٢١٤)
٢٤٥ ص
(٢١٥)
٢٤٥ ص
(٢١٦)
٢٤٧ ص
(٢١٧)
٢٤٨ ص
(٢١٨)
٢٥٠ ص
(٢١٩)
٢٥١ ص
(٢٢٠)
٢٥٣ ص
(٢٢١)
٢٥٣ ص
(٢٢٢)
٢٥٦ ص
(٢٢٣)
٢٥٧ ص
(٢٢٤)
٢٥٩ ص
(٢٢٥)
٢٦٠ ص
(٢٢٦)
٢٦٣ ص
(٢٢٧)
٢٦٣ ص
(٢٢٨)
٢٦٦ ص
(٢٢٩)
٢٦٦ ص
(٢٣٠)
٢٦٩ ص
(٢٣١)
٢٧١ ص
(٢٣٢)
٢٧٢ ص
(٢٣٣)
٢٧٣ ص
(٢٣٤)
٢٧٤ ص
(٢٣٥)
٢٧٤ ص
(٢٣٦)
٢٧٥ ص
(٢٣٧)
٢٧٦ ص
(٢٣٨)
٢٧٦ ص
(٢٣٩)
٢٧٨ ص
(٢٤٠)
٢٧٨ ص
(٢٤١)
٢٨٠ ص
(٢٤٢)
٢٨٠ ص
(٢٤٣)
٢٨١ ص
(٢٤٤)
٢٨٢ ص
(٢٤٥)
٢٨٣ ص
(٢٤٦)
٢٨٤ ص
(٢٤٧)
٢٨٦ ص
(٢٤٨)
٢٨٧ ص
(٢٤٩)
٢٨٨ ص
(٢٥٠)
٢٨٩ ص
(٢٥١)
٢٩١ ص
(٢٥٢)
٢٩١ ص
(٢٥٣)
٢٩٢ ص
(٢٥٤)
٢٩٥ ص
(٢٥٥)
٢٩٥ ص
(٢٥٦)
٢٩٧ ص
(٢٥٧)
٢٩٨ ص
(٢٥٨)
٢٩٩ ص
(٢٥٩)
٣٠٠ ص
(٢٦٠)
٣٠٢ ص
(٢٦١)
٣٠٣ ص
(٢٦٢)
٣٠٤ ص
(٢٦٣)
٣٠٤ ص
(٢٦٤)
٣١٠ ص
(٢٦٥)
٣١١ ص
(٢٦٦)
٣١٣ ص
(٢٦٧)
٣١٣ ص
(٢٦٨)
٣١٥ ص
(٢٦٩)
٣١٥ ص
(٢٧٠)
٣١٦ ص
(٢٧١)
٣١٧ ص
(٢٧٢)
٣١٨ ص
(٢٧٣)
٣١٨ ص
(٢٧٤)
٣٢٠ ص
(٢٧٥)
٣٢٢ ص
(٢٧٦)
٣٢٣ ص
(٢٧٧)
٣٢٥ ص
(٢٧٨)
٣٢٦ ص
(٢٧٩)
٣٢٨ ص
(٢٨٠)
٣٢٨ ص
(٢٨١)
٣٣٠ ص
(٢٨٢)
٣٣٣ ص
(٢٨٣)
٣٣٣ ص
(٢٨٤)
٣٣٥ ص
(٢٨٥)
٣٣٥ ص
(٢٨٦)
٣٣٨ ص
(٢٨٧)
٣٤١ ص
(٢٨٨)
٣٤١ ص
(٢٨٩)
٣٤٢ ص
(٢٩٠)
٣٤٤ ص
(٢٩١)
٣٤٦ ص
(٢٩٢)
٣٤٦ ص
(٢٩٣)
٣٤٩ ص
(٢٩٤)
٣٥٢ ص
(٢٩٥)
٣٥٢ ص
(٢٩٦)
٣٥٦ ص
(٢٩٧)
٣٥٨ ص
(٢٩٨)
٣٥٨ ص
(٢٩٩)
٣٦٥ ص
(٣٠٠)
٣٦٨ ص
(٣٠١)
٣٦٨ ص
(٣٠٢)
٣٧٠ ص
(٣٠٣)
٣٧٢ ص
(٣٠٤)
٣٧٤ ص
(٣٠٥)
٣٧٤ ص
(٣٠٦)
٣٧٥ ص
(٣٠٧)
٣٨٢ ص
(٣٠٨)
٣٨٢ ص
(٣٠٩)
٣٨٧ ص
(٣١٠)
٣٨٧ ص
(٣١١)
٣٩٣ ص
(٣١٢)
٣٩٣ ص
(٣١٣)
٣٩٦ ص
(٣١٤)
٣٩٧ ص
(٣١٥)
٣٩٩ ص
(٣١٦)
٣٩٩ ص
(٣١٧)
٤٠١ ص
(٣١٨)
٤٠٣ ص
(٣١٩)
٤٠٥ ص
(٣٢٠)
٤٠٥ ص
(٣٢١)
٤٠٧ ص
(٣٢٢)
٤٠٩ ص
(٣٢٣)
٤١٠ ص
(٣٢٤)
٤١٠ ص
(٣٢٥)
٤١٣ ص
(٣٢٦)
٤١٣ ص
(٣٢٧)
٤١٤ ص
(٣٢٨)
٤١٧ ص
(٣٢٩)
٤١٩ ص
(٣٣٠)
٤١٩ ص
(٣٣١)
٤٢٠ ص
(٣٣٢)
٤٢٣ ص
(٣٣٣)
٤٢٣ ص
(٣٣٤)
٤٢٨ ص
(٣٣٥)
٤٢٨ ص
(٣٣٦)
٤٢٩ ص
(٣٣٧)
٤٣١ ص
(٣٣٨)
٤٣١ ص
(٣٣٩)
٤٣٢ ص
(٣٤٠)
٤٣٤ ص
(٣٤١)
٤٣٤ ص
(٣٤٢)
٤٣٥ ص
(٣٤٣)
٤٣٧ ص
(٣٤٤)
٤٣٧ ص
(٣٤٥)
٤٤٣ ص
(٣٤٦)
٤٤٦ ص
(٣٤٧)
٤٤٦ ص
(٣٤٨)
٤٤٨ ص
(٣٤٩)
٤٥٠ ص
(٣٥٠)
٤٥٠ ص
(٣٥١)
٤٥١ ص
(٣٥٢)
٤٥٣ ص
(٣٥٣)
٤٥٣ ص
(٣٥٤)
٤٥٥ ص
(٣٥٥)
٤٥٦ ص
(٣٥٦)
٤٥٧ ص
(٣٥٧)
٤٦٠ ص
(٣٥٨)
٤٦٠ ص
(٣٥٩)
٤٦٣ ص
(٣٦٠)
٤٦٣ ص
(٣٦١)
٤٦٦ ص
(٣٦٢)
٤٦٦ ص
(٣٦٣)
٤٦٦ ص
(٣٦٤)
٤٦٩ ص
(٣٦٥)
٤٦٩ ص
(٣٦٦)
٤٦٩ ص
(٣٦٧)
٤٧٥ ص
(٣٦٨)
٤٧٥ ص
(٣٦٩)
٤٧٧ ص
(٣٧٠)
٤٧٧ ص
(٣٧١)
٤٨٠ ص
(٣٧٢)
٤٨٠ ص
(٣٧٣)
٤٨٣ ص
(٣٧٤)
٤٨٣ ص
(٣٧٥)
٤٨٥ ص
(٣٧٦)
٤٨٥ ص
(٣٧٧)
٤٨٧ ص
(٣٧٨)
٤٨٧ ص
(٣٧٩)
٤٨٨ ص
(٣٨٠)
٤٨٨ ص
(٣٨١)
٤٩٠ ص
(٣٨٢)
٤٩٠ ص
(٣٨٣)
٤٩٠ ص
(٣٨٤)
٤٩٣ ص
(٣٨٥)
٤٩٤ ص
(٣٨٦)
٤٩٥ ص
(٣٨٧)
٤٩٥ ص
(٣٨٨)
٤٩٧ ص
(٣٨٩)
٤٩٧ ص
(٣٩٠)
٤٩٩ ص
(٣٩١)
٤٩٩ ص
(٣٩٢)
٥٠١ ص
(٣٩٣)
٥٠١ ص
(٣٩٤)
٥٠٢ ص
(٣٩٥)
٥٠٢ ص
(٣٩٦)
٥٠٥ ص
(٣٩٧)
٥٠٥ ص
(٣٩٨)
٥٠٧ ص
(٣٩٩)
٥٠٧ ص
(٤٠٠)
٥١٠ ص
(٤٠١)
٥١٠ ص
(٤٠٢)
٥١٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص

زاد المسير في علم التفسير - ابن الجوزي - الصفحة ٢٧٠

(١٤٢٧) أحدها: أنها في أسماء بنت أبي بكر، وذلك أن أمها قتيلة بنت عبد العُزىَّ، قَدِمَت عليها المدينة بهدايا، فلم تقبل هداياها، ولم تدخلها منزلها، فسألت لها عائشة رسول الله صلّى الله عليه وسلم، فنزلت هذه الآية، فأمرها رسول الله صلّى الله عليه وسلم أن تدخلها منزلها، وتقبل هديتها، وتكرمها، وتحسن إليها، قاله عبد الله بن الزبير.
(١٤٢٨) والثاني: أنها نزلت في خزاعة وبني مدلج، وكانوا صالحوا رسول الله صلّى الله عليه وسلم على أن لا يقاتلوه، ولا يعينوا عليه أحداً، قاله ابن عباس. وروي عن الحسن البصري أنها نزلت في خزاعة، وبني الحارث بن عبد مناف، وكان بينهم وبين رسول الله صلّى الله عليه وسلم عهد، فداموا على الوفاء به.
(١٤٢٩) والثالث: نزلت في قوم من بني هاشم منهم العباس، قاله عطيّة العوفيّ ومرّة الهمدانيّ.
والرابع: أنها عامة في جميع الكفار، وهي منسوخة بقوله عزّ وجلّ: فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ [١] ، قاله قتادة. والخامس: نزلت في النساء والصبيان، حكاه الزجاج. قال المفسرون:
وهذه الآية رخصة في صلة الذين لم ينصبوا الحرب للمسلمين، وجواز برّهم، وإن كانت الموالاة منقطعة.
قوله عزّ وجلّ: وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ أي: من مكة أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ أي: تعاملوهم بالعدل فيما بينكم وبينهم.
قوله عزّ وجلّ: وَظاهَرُوا عَلى إِخْراجِكُمْ أي: أعانوا على ذلك أَنْ تَوَلَّوْهُمْ والمعنى: إنما ينهاكم عن أن تَولّوا هؤلاء، لأن مكاتبتهم بإظهار ما أسرّه رسول الله صلّى الله عليه وسلم موالاة. وذكر بعض المفسّرين أنّ معنى


صحيح دون ذكر نزول الآية، أخرجه ابن سعد في «الطبقات» ٨/ ١٩٨ وأحمد ٤/ ٤ والطبراني في «الكبير» كما في «المجمع» ٦٧٥٠ والحاكم ٢/ ٤٨٥ والطبري ٣٣٩٥٢ و ٣٣٩٥٣ والواحدي في «الأسباب» ٨١٣ من حديث عبد الله بن الزبير. صححه الحاكم، ووافقه الذهبي! مع أن في إسناده مصعب بن ثابت ضعفه أحمد وغيره، ووثقه ابن حبان. قلت: هو غير حجة بما ينفرد به، وقد تفرد بذكر نزول الآية. وذكره الهيثمي في «المجمع» ١١٤١١ وزاد نسبته للبزار وقال: وفيه مصعب بن ثابت وثقه ابن حبان، وضعفه جماعة، وبقية رجاله رجال الصحيح. وأصل الحديث في الصحيحين دون نزول الآية. أخرجه البخاري ٢٦٢٠ و ٣١٨٣ ومسلم ١٠٠٣ وأبو داود ١٦٦٨ وأحمد ٦/ ٣٤٧ من حديث أسماء بنت أبي بكر، وليس فيه ذكر نزول الآية.
والأشبه في نزول الآية أنه مدرج من كلام أحد الرواة والله أعلم، ويؤيد ذلك هو أن البخاري أخرج حديث أسماء من طريق ابن عيينة، برقم ٥٩٧٨ وقال في آخره: قال ابن عيينة: فأنزل الله هذه الآية.
وانظر «أحكام القرآن» ٢٠٨٣ بتخريجنا.
لم أره مسندا، عزاه المصنف لابن عباس وكذا البغوي في «التفسير» ٤/ ٣٣١ ساقه بدون إسناد، فالخبر ساقط، لا حجة فيه.
عزاه المصنف لعطية العوفي، وهو واه إن وصل الحديث، فكيف إذا أرسله؟! وعزاه أيضا لمرّة الهمداني، ولم أقف عليه، وهو تابعي فهو مرسل.

[١] التوبة: ٥.