تفسير ابن عرفه
(١)
٤٤٩ ص
(٢)
٤٥١ ص
(٣)
٤٥٣ ص
(٤)
٤٥٦ ص
(٥)
٤٦٠ ص
(٦)
٤٦٢ ص
(٧)
٤٦٢ ص
(٨)
٤٦٤ ص
(٩)
٤٦٦ ص
(١٠)
٤٦٧ ص
(١١)
٤٦٨ ص
(١٢)
٤٦٨ ص
(١٣)
٤٦٩ ص
(١٤)
٤٧٠ ص
(١٥)
٤٧٠ ص
(١٦)
٤٧٥ ص
(١٧)
٤٧٨ ص
(١٨)
٤٧٨ ص
(١٩)
٤٨١ ص
(٢٠)
٤٨١ ص
(٢١)
٤٨٦ ص
(٢٢)
٤٩٤ ص
(٢٣)
٤٩٥ ص
(٢٤)
٤٩٦ ص
(٢٥)
٤٩٨ ص
(٢٦)
٤٩٨ ص
(٢٧)
٥٠٠ ص
(٢٨)
٥٠٣ ص
(٢٩)
٥٠٥ ص
(٣٠)
٥٠٦ ص
(٣١)
٥٠٩ ص
(٣٢)
٥١٠ ص
(٣٣)
٥١٣ ص
(٣٤)
٥١٤ ص
(٣٥)
٥١٩ ص
(٣٦)
٥٢٣ ص
(٣٧)
٥٢٦ ص
(٣٨)
٥٣١ ص
(٣٩)
٥٣٢ ص
(٤٠)
٥٣٣ ص
(٤١)
٥٣٨ ص
(٤٢)
٥٤٤ ص
(٤٣)
٥٥٠ ص
(٤٤)
٥٥٤ ص
(٤٥)
٥٥٥ ص
(٤٦)
٥٥٧ ص
(٤٧)
٥٥٨ ص
(٤٨)
٥٦١ ص
(٤٩)
٥٦١ ص
(٥٠)
٥٦٢ ص
(٥١)
٥٦٣ ص
(٥٢)
٥٦٤ ص
(٥٣)
٥٧٠ ص
(٥٤)
٥٧٥ ص
(٥٥)
٥٧٨ ص
(٥٦)
٥٨٢ ص
(٥٧)
٥٩٠ ص
(٥٨)
٥٩١ ص
(٥٩)
٥٩٢ ص
(٦٠)
٥٩٤ ص
(٦١)
٥٩٥ ص
(٦٢)
٥٩٦ ص
(٦٣)
٥٩٧ ص
(٦٤)
٥٩٨ ص
(٦٥)
٦٠١ ص
(٦٦)
٦٠٣ ص
(٦٧)
٦٠٤ ص
(٦٨)
٦٠٥ ص
(٦٩)
٦٠٦ ص
(٧٠)
٦١٠ ص
(٧١)
٦١٣ ص
(٧٢)
٦١٥ ص
(٧٣)
٦١٩ ص
(٧٤)
٦٢٤ ص
(٧٥)
٦٢٦ ص
(٧٦)
٦٣٠ ص
(٧٧)
٦٣٢ ص
(٧٨)
٦٣٩ ص
(٧٩)
٦٤٧ ص
(٨٠)
٦٤٩ ص
(٨١)
٦٤٩ ص
(٨٢)
٦٥٠ ص
(٨٣)
٦٥٢ ص
(٨٤)
٦٥٣ ص
(٨٥)
٦٥٧ ص
(٨٦)
٦٦٢ ص
(٨٧)
٦٦٣ ص
(٨٨)
٦٦٥ ص
(٨٩)
٦٦٧ ص
(٩٠)
٦٧٤ ص
(٩١)
٦٧٦ ص
(٩٢)
٦٨٢ ص
(٩٣)
٦٨٧ ص
(٩٤)
٦٨٨ ص
(٩٥)
٦٨٩ ص
(٩٦)
٦٩١ ص
(٩٧)
٦٩١ ص
(٩٨)
٦٩٢ ص
(٩٩)
٦٩٢ ص
(١٠٠)
٦٩٤ ص
(١٠١)
٦٩٤ ص
(١٠٢)
٦٩٥ ص
(١٠٣)
٦٩٨ ص
(١٠٤)
٧٠١ ص
(١٠٥)
٧٠٤ ص
(١٠٦)
٧٠٩ ص
(١٠٧)
٧١١ ص
(١٠٨)
٧١٤ ص
(١٠٩)
٧١٦ ص
(١١٠)
٧١٩ ص
(١١١)
٧٢١ ص
(١١٢)
٧٣٠ ص
(١١٣)
٧٣٢ ص
(١١٤)
٧٣٤ ص
(١١٥)
٧٣٤ ص
(١١٦)
٧٣٨ ص
(١١٧)
٧٤٤ ص
(١١٨)
٧٤٥ ص
(١١٩)
٧٤٧ ص
(١٢٠)
٧٤٨ ص
(١٢١)
٧٤٩ ص
(١٢٢)
٧٥٠ ص
(١٢٣)
٧٥٢ ص
(١٢٤)
٧٥٢ ص
(١٢٥)
٧٥٤ ص
(١٢٦)
٧٥٩ ص
(١٢٧)
٧٦٢ ص
(١٢٨)
٧٦٥ ص
(١٢٩)
٧٦٩ ص
(١٣٠)
٧٧١ ص
(١٣١)
٧٧٢ ص
(١٣٢)
٧٧٢ ص
(١٣٣)
٧٧٤ ص
(١٣٤)
٧٧٧ ص
(١٣٥)
٧٧٨ ص
(١٣٦)
٧٩٧ ص
(١٣٧)
٨٠٠ ص
(١٣٨)
٨٠٦ ص
(١٣٩)
٨١٢ ص
 
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص
٦٨٩ ص
٦٩٠ ص
٦٩١ ص
٦٩٢ ص
٦٩٣ ص
٦٩٤ ص
٦٩٥ ص
٦٩٦ ص
٦٩٧ ص
٦٩٨ ص
٦٩٩ ص
٧٠٠ ص
٧٠١ ص
٧٠٢ ص
٧٠٣ ص
٧٠٤ ص
٧٠٥ ص
٧٠٦ ص
٧٠٧ ص
٧٠٨ ص
٧٠٩ ص
٧١٠ ص
٧١١ ص
٧١٢ ص
٧١٣ ص
٧١٤ ص
٧١٥ ص
٧١٦ ص
٧١٧ ص
٧١٨ ص
٧١٩ ص
٧٢٠ ص
٧٢١ ص
٧٢٢ ص
٧٢٣ ص
٧٢٤ ص
٧٢٥ ص
٧٢٦ ص
٧٢٧ ص
٧٢٨ ص
٧٢٩ ص
٧٣٠ ص
٧٣١ ص
٧٣٢ ص
٧٣٣ ص
٧٣٤ ص
٧٣٥ ص
٧٣٦ ص
٧٣٧ ص
٧٣٨ ص
٧٣٩ ص
٧٤٠ ص
٧٤١ ص
٧٤٢ ص
٧٤٣ ص
٧٤٤ ص
٧٤٥ ص
٧٤٦ ص
٧٤٧ ص
٧٤٨ ص
٧٤٩ ص
٧٥٠ ص
٧٥١ ص
٧٥٢ ص
٧٥٣ ص
٧٥٤ ص
٧٥٥ ص
٧٥٦ ص
٧٥٧ ص
٧٥٨ ص
٧٥٩ ص
٧٦٠ ص
٧٦١ ص
٧٦٢ ص
٧٦٣ ص
٧٦٤ ص
٧٦٥ ص
٧٦٦ ص
٧٦٧ ص
٧٦٨ ص
٧٦٩ ص
٧٧٠ ص
٧٧١ ص
٧٧٢ ص
٧٧٣ ص
٧٧٤ ص
٧٧٥ ص
٧٧٦ ص
٧٧٧ ص
٧٧٨ ص
٧٧٩ ص
٧٨٠ ص
٧٨١ ص
٧٨٢ ص
٧٨٣ ص
٧٨٤ ص
٧٨٥ ص
٧٨٦ ص
٧٨٧ ص
٧٨٨ ص
٧٨٩ ص
٧٩٠ ص
٧٩١ ص
٧٩٢ ص
٧٩٣ ص
٧٩٤ ص
٧٩٥ ص
٧٩٦ ص
٧٩٧ ص
٧٩٨ ص
٧٩٩ ص
٨٠٠ ص
٨٠١ ص
٨٠٢ ص
٨٠٣ ص
٨٠٤ ص
٨٠٥ ص
٨٠٦ ص
٨٠٧ ص
٨٠٨ ص
٨٠٩ ص
٨١٠ ص
٨١١ ص
٨١٢ ص
٨١٣ ص
٨١٤ ص
٨١٥ ص
٨١٦ ص
٨١٧ ص
٨١٨ ص
٨١٩ ص
٨٢٠ ص
٨٢١ ص

تفسير ابن عرفه - ابن عرفة - الصفحة ٧٥٦

قال ابن عطية: ذكر النّقاش أن النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم َ أتِىَ بصدقة فجاءه يهودي فقال: أعطني. فقال له عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَام ُ: «ليس لك من صدقة المسلمين شيء» فذهب اليهودي غير بعيد فنزلت الآية، فدعاه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم َ ثم أعطاه، ثم نسخ الله ذلك بقوله: {إِنَّمَا الصدقات لِلْفُقَرَآءِ والمساكين} قال ابن عرفة: هذا ليس بنسخ ولكن المتقدمين يطلقون عليه نسخا والمتأخرين يقولون: العام إن عمل به ثم ورد بعد ذلك خاص فهو نسخ له وإن ورد الخاص بعده وقبل العمل به فهو تخصيص لا نسخ.
قال ابن عطية: والهدى المنفي هو خلق الإيمان في قلوبهم، وأما الهدى الذي هو الدعاء إلى الإيمان فهو عليه.
قال ابن عرفة: أما خلق الهدى (فمنفي) معلوم بالضرورة لا يحتاج إلى نفيه، وأما الدعاء إلى الإيمان فغير منفي، ويبقى قسم ثالث وهو الدعاء المحصل للإيمان الكسبي لا الجبري فيقال هديث فلانا إلى الإيمان، أي دعوته إليه فاهتدى بخلاف ما إذا دعوته إليه فلم يهتد فإنك لا تقول: هديته إلى الإيمان، فهذا هو المنفي في الآية، أي ليس مطلوبا بتحصيل الهداية الكسبية لهم إنّما عليك أن تدعوهم فقط، والإضافة على ما قلناه للمفعول. أي ليس عليك أن تهديهم.
قيل لابن عرفة: لعل المراد لا يجب عليك أن تهديهم إلى الإيمان؟ فرده بقول الله تعالى: {ولكن الله يَهْدِي مَن يَشَآءُ} فَإِنَّه ليس المراد به الجبر على الإيمان بل خلق الهداية.