التفسير المنير للزحيلي
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
٦ ص
(٦)
٦ ص
(٧)
١١ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
١٥ ص
(١٠)
١٥ ص
(١١)
١٥ ص
(١٢)
١٦ ص
(١٣)
١٦ ص
(١٤)
١٩ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢١ ص
(١٧)
٢١ ص
(١٨)
٢٢ ص
(١٩)
٢٢ ص
(٢٠)
٢٣ ص
(٢١)
٢٣ ص
(٢٢)
٢٣ ص
(٢٣)
٢٤ ص
(٢٤)
٢٥ ص
(٢٥)
٢٥ ص
(٢٦)
٢٦ ص
(٢٧)
٢٧ ص
(٢٨)
٣٠ ص
(٢٩)
٣٠ ص
(٣٠)
٣٠ ص
(٣١)
٣١ ص
(٣٢)
٣١ ص
(٣٣)
٣٢ ص
(٣٤)
٣٢ ص
(٣٥)
٣٣ ص
(٣٦)
٣٤ ص
(٣٧)
٣٥ ص
(٣٨)
٣٦ ص
(٣٩)
٣٦ ص
(٤٠)
٣٧ ص
(٤١)
٣٧ ص
(٤٢)
٣٩ ص
(٤٣)
٤١ ص
(٤٤)
٤١ ص
(٤٥)
٤٢ ص
(٤٦)
٤٢ ص
(٤٧)
٤٢ ص
(٤٨)
٤٣ ص
(٤٩)
٤٣ ص
(٥٠)
٤٣ ص
(٥١)
٤٦ ص
(٥٢)
٤٨ ص
(٥٣)
٤٨ ص
(٥٤)
٤٩ ص
(٥٥)
٤٩ ص
(٥٦)
٤٩ ص
(٥٧)
٤٩ ص
(٥٨)
٥١ ص
(٥٩)
٥٢ ص
(٦٠)
٥٣ ص
(٦١)
٥٣ ص
(٦٢)
٥٣ ص
(٦٣)
٥٤ ص
(٦٤)
٥٤ ص
(٦٥)
٥٤ ص
(٦٦)
٥٥ ص
(٦٧)
٥٥ ص
(٦٨)
٦٠ ص
(٦٩)
٦٥ ص
(٧٠)
٦٦ ص
(٧١)
٦٦ ص
(٧٢)
٦٧ ص
(٧٣)
٦٧ ص
(٧٤)
٧٠ ص
(٧٥)
٧١ ص
(٧٦)
٧١ ص
(٧٧)
٧٤ ص
(٧٨)
٧٨ ص
(٧٩)
٧٩ ص
(٨٠)
٧٩ ص
(٨١)
٨٠ ص
(٨٢)
٨٠ ص
(٨٣)
٨٠ ص
(٨٤)
٨٠ ص
(٨٥)
٨١ ص
(٨٦)
٨١ ص
(٨٧)
٨٢ ص
(٨٨)
٨٣ ص
(٨٩)
٨٦ ص
(٩٠)
٨٩ ص
(٩١)
٩١ ص
(٩٢)
٩١ ص
(٩٣)
٩٢ ص
(٩٤)
٩٢ ص
(٩٥)
٩٣ ص
(٩٦)
٩٤ ص
(٩٧)
٩٥ ص
(٩٨)
٩٧ ص
(٩٩)
٩٨ ص
(١٠٠)
٩٨ ص
(١٠١)
٩٨ ص
(١٠٢)
٩٩ ص
(١٠٣)
٩٩ ص
(١٠٤)
١٠٥ ص
(١٠٥)
١٠٦ ص
(١٠٦)
١٠٦ ص
(١٠٧)
١٠٦ ص
(١٠٨)
١٠٦ ص
(١٠٩)
١٠٧ ص
(١١٠)
١٠٧ ص
(١١١)
١٠٨ ص
(١١٢)
١١١ ص
(١١٣)
١١١ ص
(١١٤)
١١١ ص
(١١٥)
١١٢ ص
(١١٦)
١١٢ ص
(١١٧)
١١٥ ص
(١١٨)
١١٧ ص
(١١٩)
١١٧ ص
(١٢٠)
١١٧ ص
(١٢١)
١١٨ ص
(١٢٢)
١١٨ ص
(١٢٣)
١٢١ ص
(١٢٤)
١٢١ ص
(١٢٥)
١٢١ ص
(١٢٦)
١٢٢ ص
(١٢٧)
١٢٢ ص
(١٢٨)
١٢٢ ص
(١٢٩)
١٢٢ ص
(١٣٠)
١٢٤ ص
(١٣١)
١٢٦ ص
(١٣٢)
١٢٦ ص
(١٣٣)
١٢٧ ص
(١٣٤)
١٢٧ ص
(١٣٥)
١٢٧ ص
(١٣٦)
١٢٧ ص
(١٣٧)
١٢٨ ص
(١٣٨)
١٣٠ ص
(١٣٩)
١٣٢ ص
(١٤٠)
١٣٢ ص
(١٤١)
١٣٢ ص
(١٤٢)
١٣٢ ص
(١٤٣)
١٣٣ ص
(١٤٤)
١٣٣ ص
(١٤٥)
١٣٤ ص
(١٤٦)
١٣٥ ص
(١٤٧)
١٣٥ ص
(١٤٨)
١٣٥ ص
(١٤٩)
١٣٥ ص
(١٥٠)
١٣٦ ص
(١٥١)
١٣٧ ص
(١٥٢)
١٣٧ ص
(١٥٣)
١٤٠ ص
(١٥٤)
١٤٢ ص
(١٥٥)
١٤٢ ص
(١٥٦)
١٤٢ ص
(١٥٧)
١٤٣ ص
(١٥٨)
١٤٣ ص
(١٥٩)
١٤٤ ص
(١٦٠)
١٤٤ ص
(١٦١)
١٤٦ ص
(١٦٢)
١٤٧ ص
(١٦٣)
١٤٧ ص
(١٦٤)
١٤٧ ص
(١٦٥)
١٤٨ ص
(١٦٦)
١٤٨ ص
(١٦٧)
١٤٨ ص
(١٦٨)
١٤٩ ص
(١٦٩)
١٥٣ ص
(١٧٠)
١٥٥ ص
(١٧١)
١٥٥ ص
(١٧٢)
١٥٥ ص
(١٧٣)
١٥٦ ص
(١٧٤)
١٥٦ ص
(١٧٥)
١٥٦ ص
(١٧٦)
١٥٧ ص
(١٧٧)
١٥٨ ص
(١٧٨)
١٦٢ ص
(١٧٩)
١٦٤ ص
(١٨٠)
١٦٥ ص
(١٨١)
١٦٥ ص
(١٨٢)
١٦٥ ص
(١٨٣)
١٦٦ ص
(١٨٤)
١٦٦ ص
(١٨٥)
١٦٨ ص
(١٨٦)
١٧٢ ص
(١٨٧)
١٧٢ ص
(١٨٨)
١٧٢ ص
(١٨٩)
١٧٢ ص
(١٩٠)
١٧٣ ص
(١٩١)
١٧٣ ص
(١٩٢)
١٧٨ ص
(١٩٣)
١٧٩ ص
(١٩٤)
١٧٩ ص
(١٩٥)
١٨٠ ص
(١٩٦)
١٨٠ ص
(١٩٧)
١٨١ ص
(١٩٨)
١٨١ ص
(١٩٩)
١٨١ ص
(٢٠٠)
١٨٦ ص
(٢٠١)
١٨٨ ص
(٢٠٢)
١٨٨ ص
(٢٠٣)
١٨٩ ص
(٢٠٤)
١٨٩ ص
(٢٠٥)
١٨٩ ص
(٢٠٦)
١٨٩ ص
(٢٠٧)
١٩٠ ص
(٢٠٨)
١٩٠ ص
(٢٠٩)
١٩١ ص
(٢١٠)
١٩٤ ص
(٢١١)
١٩٨ ص
(٢١٢)
١٩٨ ص
(٢١٣)
١٩٩ ص
(٢١٤)
١٩٩ ص
(٢١٥)
١٩٩ ص
(٢١٦)
٢٠٠ ص
(٢١٧)
٢٠٠ ص
(٢١٨)
٢٠٧ ص
(٢١٩)
٢١١ ص
(٢٢٠)
٢١١ ص
(٢٢١)
٢١٢ ص
(٢٢٢)
٢١٢ ص
(٢٢٣)
٢١٣ ص
(٢٢٤)
٢١٣ ص
(٢٢٥)
٢١٣ ص
(٢٢٦)
٢١٤ ص
(٢٢٧)
٢١٥ ص
(٢٢٨)
٢١٩ ص
(٢٢٩)
٢٢٣ ص
(٢٣٠)
٢٢٣ ص
(٢٣١)
٢٢٣ ص
(٢٣٢)
٢٢٣ ص
(٢٣٣)
٢٢٤ ص
(٢٣٤)
٢٢٤ ص
(٢٣٥)
٢٢٥ ص
(٢٣٦)
٢٢٧ ص
(٢٣٧)
٢٢٧ ص
(٢٣٨)
٢٢٨ ص
(٢٣٩)
٢٢٨ ص
(٢٤٠)
٢٢٨ ص
(٢٤١)
٢٢٩ ص
(٢٤٢)
٢٢٩ ص
(٢٤٣)
٢٣٢ ص
(٢٤٤)
٢٣٥ ص
(٢٤٥)
٢٣٥ ص
(٢٤٦)
٢٣٥ ص
(٢٤٧)
٢٣٦ ص
(٢٤٨)
٢٣٧ ص
(٢٤٩)
٢٣٧ ص
(٢٥٠)
٢٣٩ ص
(٢٥١)
٢٤٠ ص
(٢٥٢)
٢٤١ ص
(٢٥٣)
٢٤١ ص
(٢٥٤)
٢٤١ ص
(٢٥٥)
٢٤٢ ص
(٢٥٦)
٢٤٢ ص
(٢٥٧)
٢٤٣ ص
(٢٥٨)
٢٤٣ ص
(٢٥٩)
٢٤٣ ص
(٢٦٠)
٢٤٥ ص
(٢٦١)
٢٤٧ ص
(٢٦٢)
٢٤٧ ص
(٢٦٣)
٢٤٨ ص
(٢٦٤)
٢٤٨ ص
(٢٦٥)
٢٤٨ ص
(٢٦٦)
٢٤٨ ص
(٢٦٧)
٢٤٩ ص
(٢٦٨)
٢٥١ ص
(٢٦٩)
٢٥٣ ص
(٢٧٠)
٢٥٣ ص
(٢٧١)
٢٥٣ ص
(٢٧٢)
٢٥٣ ص
(٢٧٣)
٢٥٤ ص
(٢٧٤)
٢٥٤ ص
(٢٧٥)
٢٥٥ ص
(٢٧٦)
٢٥٦ ص
(٢٧٧)
٢٥٨ ص
(٢٧٨)
٢٥٨ ص
(٢٧٩)
٢٥٨ ص
(٢٨٠)
٢٥٨ ص
(٢٨١)
٢٦٠ ص
(٢٨٢)
٢٦٠ ص
(٢٨٣)
٢٦٣ ص
(٢٨٤)
٢٦٤ ص
(٢٨٥)
٢٦٥ ص
(٢٨٦)
٢٦٥ ص
(٢٨٧)
٢٧٠ ص
(٢٨٨)
٢٧٦ ص
(٢٨٩)
٢٧٨ ص
(٢٩٠)
٢٨١ ص
(٢٩١)
٢٨١ ص
(٢٩٢)
٢٨١ ص
(٢٩٣)
٢٨١ ص
(٢٩٤)
٢٨٢ ص
(٢٩٥)
٢٨٣ ص
(٢٩٦)
٢٨٣ ص
(٢٩٧)
٢٨٤ ص
(٢٩٨)
٢٨٥ ص
(٢٩٩)
٢٨٥ ص
(٣٠٠)
٢٨٦ ص
(٣٠١)
٢٨٦ ص
(٣٠٢)
٢٨٧ ص
(٣٠٣)
٢٨٧ ص
(٣٠٤)
٢٨٧ ص
(٣٠٥)
٢٨٨ ص
(٣٠٦)
٢٨٨ ص
(٣٠٧)
٢٩١ ص
(٣٠٨)
٢٩٢ ص
(٣٠٩)
٢٩٣ ص
(٣١٠)
٢٩٣ ص
(٣١١)
٢٩٤ ص
(٣١٢)
٢٩٥ ص
(٣١٣)
٢٩٥ ص
(٣١٤)
٣٠٠ ص
(٣١٥)
٣٠٢ ص
(٣١٦)
٣٠٢ ص
(٣١٧)
٣٠٢ ص
(٣١٨)
٣٠٣ ص
(٣١٩)
٣٠٣ ص
(٣٢٠)
٣٠٧ ص
(٣٢١)
٣٠٨ ص
(٣٢٢)
٣٠٩ ص
(٣٢٣)
٣٠٩ ص
(٣٢٤)
٣٠٩ ص
(٣٢٥)
٣٠٩ ص
(٣٢٦)
٣٠٩ ص
(٣٢٧)
٣١١ ص
(٣٢٨)
٣١١ ص
(٣٢٩)
٣١٢ ص
(٣٣٠)
٣١٥ ص
(٣٣١)
٣١٧ ص
(٣٣٢)
٣١٧ ص
(٣٣٣)
٣١٨ ص
(٣٣٤)
٣١٨ ص
(٣٣٥)
٣١٨ ص
(٣٣٦)
٣١٩ ص
(٣٣٧)
٣٢٠ ص
(٣٣٨)
٣٢٠ ص
(٣٣٩)
٣٢٢ ص
(٣٤٠)
٣٢٤ ص
(٣٤١)
٣٢٥ ص
(٣٤٢)
٣٢٥ ص
(٣٤٣)
٣٢٥ ص
(٣٤٤)
٣٢٥ ص
(٣٤٥)
٣٢٦ ص
(٣٤٦)
٣٢٧ ص
(٣٤٧)
٣٢٨ ص
(٣٤٨)
٣٢٩ ص
(٣٤٩)
٣٢٩ ص
(٣٥٠)
٣٢٩ ص
(٣٥١)
٣٢٩ ص
(٣٥٢)
٣٣٠ ص
(٣٥٣)
٣٣٠ ص
(٣٥٤)
٣٣١ ص
(٣٥٥)
٣٣٢ ص
(٣٥٦)
٣٣٣ ص
(٣٥٧)
٣٣٣ ص
(٣٥٨)
٣٣٤ ص
(٣٥٩)
٣٣٤ ص
(٣٦٠)
٣٣٥ ص
(٣٦١)
٣٣٦ ص
(٣٦٢)
٣٣٨ ص
(٣٦٣)
٣٤٠ ص
(٣٦٤)
٣٤١ ص
(٣٦٥)
٣٤١ ص
(٣٦٦)
٣٤١ ص
(٣٦٧)
٣٤٢ ص
(٣٦٨)
٣٤٢ ص
(٣٦٩)
٣٤٢ ص
(٣٧٠)
٣٤٤ ص
(٣٧١)
٣٤٤ ص
(٣٧٢)
٣٤٤ ص
(٣٧٣)
٣٤٥ ص
(٣٧٤)
٣٤٥ ص
(٣٧٥)
٣٤٥ ص
(٣٧٦)
٣٤٦ ص
(٣٧٧)
٣٤٧ ص
(٣٧٨)
٣٤٧ ص
(٣٧٩)
٣٤٧ ص
(٣٨٠)
٣٤٨ ص
(٣٨١)
٣٤٨ ص
(٣٨٢)
٣٤٩ ص
(٣٨٣)
٣٤٩ ص
(٣٨٤)
٣٥٢ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص

التفسير المنير للزحيلي - وهبة الزحيلي - الصفحة ٨٧

وفي جعل الصنف الرابع من جملة الأصناف الثلاثة السابقة بقوله فَأُولئِكَ مِنْكُمْ دليل على فضل السابقين على اللاحقين، كما أن في الآية قدرا مشتركا بين الصنف الأول والأخير وهو الهجرة والإيمان، مما يدل على الترغيب فيهما.
ثم ذكر الله تعالى ولاية الرحم والقرابة بعد ولاية الإيمان والهجرة، فقال:
وَأُولُوا الْأَرْحامِ ... أي أصحاب القرابة التي تربط بينهم رابطة الدم، والآية عامة تشمل جميع القرابات، سواء أكانوا من ذوي الفروض أم العصبات (القرابة من جهة الأب) أم الأرحام (القرابة من جهة الأم) في اصطلاح علماء الفرائض، هؤلاء بعضهم أولى ببعض أي أجدر وأحق من المهاجرين والأنصار الأباعد بالتناصر والتعاون والتوارث في دار الهجرة، في كتاب الله، أي في حكم الله الذي كتبه على عباده المؤمنين، وأوجب به عليهم صلة الأرحام.
فولاية الرحم أهم من ولاية الإيمان وولاية الهجرة في عهدها السابق، والقريب المؤمن أولى بقريبه الرحم من المؤمن المهاجر والأنصاري البعيد القرابة، فتكون الآية مخصصة ما سبقها. أما القريب الكافر فيقطع الكفر صلته بقريبه.
وتكون الأخوة في النسب والدم، والأخوة في الله أولى في حكم الله من مجرد الأخوة الدينية.
ثم ختم الله الآية بقوله: إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ أي إن الله عليم بكل الأشياء، وعلمه واسع محيط بكل شيء من مصالحكم الدنيوية والأخروية، وبكل ما شرعه في هذه السورة من أحكام في السلم والحرب والغنائم والأسرى والعهود والمواثيق والولاية العامة والخاصة بين المؤمنين وصلة الأرحام، وهو إشارة إلى أن جميع أحكام السورة محكمة غير منسوخة ولا منقوضة وكلها حكمة وصواب وصلاح، وليس فيها شيء من العبث، ونظير ذلك قوله تعالى: وَلَقَدْ جِئْناهُمْ بِكِتابٍ فَصَّلْناهُ عَلى عِلْمٍ [الأعراف ٧/ ٥٢] .