معجم ديوان الادب
(١)
١ ص
(٢)
١ ص
(٣)
١ ص
(٤)
١ ص
(٥)
١ ص
(٦)
١ ص
(٧)
١ ص
(٨)
٢ ص
(٩)
٣ ص
(١٠)
٣ ص
(١١)
٤ ص
(١٢)
٤ ص
(١٣)
٤ ص
(١٤)
٤ ص
(١٥)
٤ ص
(١٦)
٤ ص
(١٧)
٥ ص
(١٨)
٥ ص
(١٩)
٦ ص
(٢٠)
٦ ص
(٢١)
٧ ص
(٢٢)
٧ ص
(٢٣)
٧ ص
(٢٤)
٨ ص
(٢٥)
٨ ص
(٢٦)
١٢ ص
(٢٧)
١٢ ص
(٢٨)
١٢ ص
(٢٩)
١٢ ص
(٣٠)
١٢ ص
(٣١)
١٢ ص
(٣٢)
١٣ ص
(٣٣)
١٣ ص
(٣٤)
١٣ ص
(٣٥)
١٣ ص
(٣٦)
١٣ ص
(٣٧)
١٦ ص
(٣٨)
١٦ ص
(٣٩)
١٦ ص
(٤٠)
١٦ ص
(٤١)
١٩ ص
(٤٢)
١٩ ص
(٤٣)
١٩ ص
(٤٤)
١٩ ص
(٤٥)
٢٠ ص
(٤٦)
٢١ ص
(٤٧)
٢٢ ص
(٤٨)
٢٢ ص
(٤٩)
٣١ ص
(٥٠)
٣١ ص
(٥١)
٣٣ ص
(٥٢)
٣٣ ص
(٥٣)
٣٤ ص
(٥٤)
٣٤ ص
(٥٥)
٣٤ ص
(٥٦)
٣٤ ص
(٥٧)
٣٤ ص
(٥٨)
٣٤ ص
(٥٩)
٣٥ ص
(٦٠)
٣٥ ص
(٦١)
٣٥ ص
(٦٢)
٣٥ ص
(٦٣)
٣٥ ص
(٦٤)
٣٥ ص
(٦٥)
٣٨ ص
(٦٦)
٣٨ ص
(٦٧)
٣٩ ص
(٦٨)
٣٩ ص
(٦٩)
٣٩ ص
(٧٠)
٣٩ ص
(٧١)
٤٣ ص
(٧٢)
٤٣ ص
(٧٣)
٤٤ ص
(٧٤)
٤٤ ص
(٧٥)
٤٤ ص
(٧٦)
٤٥ ص
(٧٧)
٤٥ ص
(٧٨)
٤٥ ص
(٧٩)
٤٥ ص
(٨٠)
٤٥ ص
(٨١)
٤٥ ص
(٨٢)
٤٦ ص
(٨٣)
٤٦ ص
(٨٤)
٤٦ ص
(٨٥)
٤٦ ص
(٨٦)
٤٦ ص
(٨٧)
٤٦ ص
(٨٨)
٥٠ ص
(٨٩)
٥٠ ص
(٩٠)
٥٠ ص
(٩١)
٥٠ ص
(٩٢)
٥٠ ص
(٩٣)
٥٠ ص
(٩٤)
٥١ ص
(٩٥)
٥١ ص
(٩٦)
٥١ ص
(٩٧)
٥١ ص
(٩٨)
٥١ ص
(٩٩)
٥١ ص
(١٠٠)
٥١ ص
(١٠١)
٥١ ص
(١٠٢)
٥١ ص
(١٠٣)
٥١ ص
(١٠٤)
٥٣ ص
(١٠٥)
٥٣ ص
(١٠٦)
٥٤ ص
(١٠٧)
٥٤ ص
(١٠٨)
٥٤ ص
(١٠٩)
٥٤ ص
(١١٠)
٥٤ ص
(١١١)
٥٤ ص
(١١٢)
٥٥ ص
(١١٣)
٥٦ ص
(١١٤)
٥٦ ص
(١١٥)
٥٦ ص
(١١٦)
٥٦ ص
(١١٧)
٥٦ ص
(١١٨)
٥٦ ص
(١١٩)
٥٦ ص
(١٢٠)
٥٦ ص
(١٢١)
٥٦ ص
(١٢٢)
٥٦ ص
(١٢٣)
٥٧ ص
(١٢٤)
٥٧ ص
(١٢٥)
٥٩ ص
(١٢٦)
٥٩ ص
(١٢٧)
٥٩ ص
(١٢٨)
٥٩ ص
(١٢٩)
٥٩ ص
(١٣٠)
٦٠ ص
(١٣١)
٦٠ ص
(١٣٢)
٦١ ص
(١٣٣)
٦١ ص
(١٣٤)
٦١ ص
(١٣٥)
٦١ ص
(١٣٦)
٦٢ ص
(١٣٧)
٦٢ ص
(١٣٨)
٦٢ ص
(١٣٩)
٦٦ ص
(١٤٠)
٦٦ ص
(١٤١)
٦٧ ص
(١٤٢)
٦٧ ص
(١٤٣)
٦٨ ص
(١٤٤)
٦٨ ص
(١٤٥)
٦٨ ص
(١٤٦)
٦٨ ص
(١٤٧)
٦٩ ص
(١٤٨)
٦٩ ص
(١٤٩)
٧٢ ص
(١٥٠)
٧٢ ص
(١٥١)
٧٢ ص
(١٥٢)
٧٢ ص
(١٥٣)
٧٣ ص
(١٥٤)
٧٣ ص
(١٥٥)
٧٣ ص
(١٥٦)
٧٣ ص
(١٥٧)
٧٤ ص
(١٥٨)
٧٤ ص
(١٥٩)
٧٤ ص
(١٦٠)
٧٤ ص
(١٦١)
٧٥ ص
(١٦٢)
٧٥ ص
(١٦٣)
٧٥ ص
(١٦٤)
٧٥ ص
(١٦٥)
٧٦ ص
(١٦٦)
٧٦ ص
(١٦٧)
٧٦ ص
(١٦٨)
٧٦ ص
(١٦٩)
٧٨ ص
(١٧٠)
٧٨ ص
(١٧١)
٧٨ ص
(١٧٢)
٧٨ ص
(١٧٣)
٧٨ ص
(١٧٤)
٧٨ ص
(١٧٥)
٧٩ ص
(١٧٦)
٧٩ ص
(١٧٧)
٧٩ ص
(١٧٨)
٧٩ ص
(١٧٩)
٧٩ ص
(١٨٠)
٧٩ ص
(١٨١)
٧٩ ص
(١٨٢)
٧٩ ص
(١٨٣)
٧٩ ص
(١٨٤)
٧٩ ص
(١٨٥)
٨٠ ص
(١٨٦)
٨٠ ص
(١٨٧)
٨٠ ص
(١٨٨)
٨٠ ص
(١٨٩)
٨٠ ص
(١٩٠)
٨٠ ص
(١٩١)
٨٠ ص
(١٩٢)
٨٠ ص
(١٩٣)
٨١ ص
(١٩٤)
٨١ ص
(١٩٥)
٨١ ص
(١٩٦)
٨١ ص
(١٩٧)
٨٢ ص
(١٩٨)
٨٢ ص
(١٩٩)
٨٢ ص
(٢٠٠)
٨٢ ص
(٢٠١)
٨٣ ص
(٢٠٢)
٨٣ ص
(٢٠٣)
٨٣ ص
(٢٠٤)
٨٣ ص
(٢٠٥)
٨٣ ص
(٢٠٦)
٨٣ ص
(٢٠٧)
٨٤ ص
(٢٠٨)
٨٤ ص
(٢٠٩)
٨٦ ص
(٢١٠)
٨٦ ص
(٢١١)
٨٦ ص
(٢١٢)
٨٦ ص
(٢١٣)
٨٦ ص
(٢١٤)
٨٦ ص
(٢١٥)
٨٧ ص
(٢١٦)
٨٧ ص
(٢١٧)
٨٧ ص
(٢١٨)
٨٧ ص
(٢١٩)
٨٧ ص
(٢٢٠)
٨٧ ص
(٢٢١)
٨٩ ص
(٢٢٢)
٨٩ ص
(٢٢٣)
٨٩ ص
(٢٢٤)
٨٩ ص
(٢٢٥)
٨٩ ص
(٢٢٦)
٨٩ ص
(٢٢٧)
٨٩ ص
(٢٢٨)
٨٩ ص
(٢٢٩)
٨٩ ص
(٢٣٠)
٨٩ ص
(٢٣١)
٩٠ ص
(٢٣٢)
٩٠ ص
(٢٣٣)
٩٠ ص
(٢٣٤)
٩٠ ص
(٢٣٥)
٩٠ ص
(٢٣٦)
٩٠ ص
(٢٣٧)
٩٠ ص
(٢٣٨)
٩٠ ص
(٢٣٩)
٩١ ص
(٢٤٠)
٩١ ص
(٢٤١)
٩١ ص
(٢٤٢)
٩١ ص
(٢٤٣)
٩١ ص
(٢٤٤)
٩١ ص
(٢٤٥)
٩٢ ص
(٢٤٦)
٩٢ ص
(٢٤٧)
٩٢ ص
(٢٤٨)
٩٢ ص
(٢٤٩)
٩٢ ص
(٢٥٠)
٩٢ ص
(٢٥١)
٩٢ ص
(٢٥٢)
٩٢ ص
(٢٥٣)
٩٢ ص
(٢٥٤)
٩٢ ص
(٢٥٥)
٩٣ ص
(٢٥٦)
٩٣ ص
(٢٥٧)
٩٣ ص
(٢٥٨)
٩٣ ص
(٢٥٩)
٩٣ ص
(٢٦٠)
٩٣ ص
(٢٦١)
٩٤ ص
(٢٦٢)
٩٤ ص
(٢٦٣)
٩٤ ص
(٢٦٤)
٩٤ ص
(٢٦٥)
٩٥ ص
(٢٦٦)
٩٥ ص
(٢٦٧)
٩٥ ص
(٢٦٨)
٩٥ ص
(٢٦٩)
٩٥ ص
(٢٧٠)
٩٥ ص
(٢٧١)
٩٦ ص
(٢٧٢)
٩٦ ص
(٢٧٣)
٩٦ ص
(٢٧٤)
٩٦ ص
(٢٧٥)
٩٦ ص
(٢٧٦)
٩٦ ص
(٢٧٧)
٩٦ ص
(٢٧٨)
٩٦ ص
(٢٧٩)
٩٧ ص
(٢٨٠)
٩٧ ص
(٢٨١)
٩٧ ص
(٢٨٢)
٩٧ ص
(٢٨٣)
٩٧ ص
(٢٨٤)
٩٧ ص
(٢٨٥)
٩٨ ص
(٢٨٦)
٩٨ ص
(٢٨٧)
٩٨ ص
(٢٨٨)
١٤٢ ص
(٢٨٩)
١٤٢ ص
(٢٩٠)
١٩١ ص
(٢٩١)
١٩١ ص
(٢٩٢)
٢٢٣ ص
(٢٩٣)
٢٥٨ ص
(٢٩٤)
٢٧١ ص
(٢٩٥)
٢٧١ ص
(٢٩٦)
٢٧٩ ص
(٢٩٧)
٢٧٩ ص
(٢٩٨)
٢٧٩ ص
(٢٩٩)
٢٧٩ ص
(٣٠٠)
٣٣٨ ص
(٣٠١)
٣٣٨ ص
(٣٠٢)
٣٨١ ص
(٣٠٣)
٣٨١ ص
(٣٠٤)
٣٨١ ص
(٣٠٥)
٣٩٤ ص
(٣٠٦)
٣٩٤ ص
(٣٠٧)
٤٢١ ص
(٣٠٨)
٤٢١ ص
(٣٠٩)
٤٢٨ ص
(٣١٠)
٤٢٨ ص
(٣١١)
٤٣٧ ص
(٣١٢)
٤٣٧ ص
(٣١٣)
٤٣٧ ص
(٣١٤)
٤٦٦ ص
(٣١٥)
٤٦٦ ص
(٣١٦)
٤٧٣ ص
(٣١٧)
٤٧٣ ص
(٣١٨)
٤٧٥ ص
(٣١٩)
٤٧٥ ص
(٣٢٠)
٤٧٦ ص
(٣٢١)
٤٧٦ ص
(٣٢٢)
٤٧٦ ص
(٣٢٣)
٤٩٢ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

معجم ديوان الادب - الفارابي، أبو إبراهيم - الصفحة ٢٥٧

وما كان غيرَ واقعِ فإنّ نعتهِ في اكثرِ الكلام على فَعلٍ، وربّما جاءَ على فعِل وفاعل مثل قولك: لَبث فهو لابثٌ ولَبث، قال الله تعالى: (لابِثينَ فيها أحْقاباً) . وقرأ بعضُهُمْ "لَبثينَ" وهذا في اختلاطِه مثلُ الفَعْل والفَعل في المصادر.
وقد يأتي النّعتُ منْ هذا الباب على فَعيلٍ، وهو مثلُ قولكَ: سلِمَ فهو سَليم، وغَبنَ رأيهُ فهو غبَينُ الرأي. وهذا من بناءِ نعوتِ المضْموم، فأختلَطَ بهذا البابِ، كما دخل منه فيه، مثلُ ما تقولُ: خَشنَ الشَّيءُ فهو خَشِن.
وما كان من النُّعوتِ على معنى الجوعِ والعَطَش، وما قاربَهما أو ضادّهمُا، فهو على فعلان فَعْلانَ مثلُ جَوْعانَ وشَبْعانَ، وعَطْشانَ وريّان. وربّما جاءَ على غيرِ هذا البناء فألحِقَ ببناءِ ما يُقاربُه في المعنى، كما قالوا: قَرِمٌ، ألْحقوهُ بوجِع.
وربما جاءَ النعتُ في هذا البابِ على فَعْل، مثلُ قولك: شَكِس فهو شَكْسٌ، وشَثِنَتْ كَفُّهُ فهو شَثْنُ الكَفِّ، قال الرّاجِزُ:
شَكْسٌ عَبوسٌ عَنْبَسٌ عَذَوَّرُ
وقال امرؤُ القَيْس:

وتَعطوا برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنَّه ... أساريعُ ظَبْيٍ أو مَساويكُ إسحِلِ
فهذا لا يُعَرّى من أحد أمرين. إما أنْ يكونَ أصلُه مُحَرَّكاً بالكَسْرةِ فَسُكِّنتْ عينُه تَخْفيفاً، وإمّا أن يكونَ بناءً مستعاراً من بابِ المضمومِ، كما استُعيرَ الفَعيلُ. وقَدْ جاءَ بعضُ النُّعوتِ على فَعِل وفَعُل جميعاً، فقالوا: عَجِلٌ وعَجُلٌ، وحَذِرٌ وحَذُرٌ، ونَدِسٌ ونَدُسُ. فَجعلوا الكسرةَ والضَّمَّةَ تَتعاقبانِ في عِدَّةِ حُروفٍ.
وعِلّةُ الأمرِ في هذا الباب في انْكِسارِ ألفِه_كالعِلَّةِ في الأمرِ مِنْ فَعَل يَفْعَل، لأنّ المستقبلَ مِنْهُما واحدٌ.