مختصر تاريخ دمشق
(١)
١٠ ص
(٢)
١٠ ص
(٣)
١١ ص
(٤)
١٣ ص
(٥)
١٤ ص
(٦)
١٦ ص
(٧)
١٦ ص
(٨)
١٦ ص
(٩)
١٧ ص
(١٠)
١٧ ص
(١١)
١٧ ص
(١٢)
٣٢ ص
(١٣)
٣٣ ص
(١٤)
٣٤ ص
(١٥)
٣٤ ص
(١٦)
٣٥ ص
(١٧)
٣٥ ص
(١٨)
٣٥ ص
(١٩)
٣٦ ص
(٢٠)
٣٦ ص
(٢١)
٣٧ ص
(٢٢)
٣٧ ص
(٢٣)
٣٨ ص
(٢٤)
٣٨ ص
(٢٥)
٣٩ ص
(٢٦)
٤٠ ص
(٢٧)
٤٠ ص
(٢٨)
٤١ ص
(٢٩)
٤١ ص
(٣٠)
٤٢ ص
(٣١)
٤٢ ص
(٣٢)
٤٢ ص
(٣٣)
٤٣ ص
(٣٤)
٤٤ ص
(٣٥)
٤٤ ص
(٣٦)
٤٥ ص
(٣٧)
٤٥ ص
(٣٨)
٤٦ ص
(٣٩)
٤٧ ص
(٤٠)
٤٧ ص
(٤١)
٤٨ ص
(٤٢)
٤٨ ص
(٤٣)
٤٨ ص
(٤٤)
٤٩ ص
(٤٥)
٤٩ ص
(٤٦)
٤٩ ص
(٤٧)
٥٠ ص
(٤٨)
٥٠ ص
(٤٩)
٥٢ ص
(٥٠)
٥٤ ص
(٥١)
٥٥ ص
(٥٢)
٥٥ ص
(٥٣)
٥٦ ص
(٥٤)
٥٧ ص
(٥٥)
٥٧ ص
(٥٦)
٥٧ ص
(٥٧)
٥٨ ص
(٥٨)
٥٨ ص
(٥٩)
٥٩ ص
(٦٠)
٦١ ص
(٦١)
٦٢ ص
(٦٢)
٦٣ ص
(٦٣)
٦٤ ص
(٦٤)
٦٥ ص
(٦٥)
٦٥ ص
(٦٦)
٦٦ ص
(٦٧)
٦٦ ص
(٦٨)
٦٦ ص
(٦٩)
٦٧ ص
(٧٠)
٦٨ ص
(٧١)
٦٨ ص
(٧٢)
٦٨ ص
(٧٣)
٦٩ ص
(٧٤)
٧٠ ص
(٧٥)
٧١ ص
(٧٦)
٧١ ص
(٧٧)
٧٢ ص
(٧٨)
٧٢ ص
(٧٩)
٧٢ ص
(٨٠)
٧٣ ص
(٨١)
٧٣ ص
(٨٢)
٧٤ ص
(٨٣)
٧٥ ص
(٨٤)
٧٥ ص
(٨٥)
٧٨ ص
(٨٦)
٧٨ ص
(٨٧)
٧٩ ص
(٨٨)
٧٩ ص
(٨٩)
٧٩ ص
(٩٠)
٨٠ ص
(٩١)
٨٠ ص
(٩٢)
٨١ ص
(٩٣)
٨١ ص
(٩٤)
٨٢ ص
(٩٥)
٨٢ ص
(٩٦)
٨٤ ص
(٩٧)
٨٤ ص
(٩٨)
٨٥ ص
(٩٩)
٨٥ ص
(١٠٠)
٨٦ ص
(١٠١)
٨٦ ص
(١٠٢)
٨٧ ص
(١٠٣)
٩٨ ص
(١٠٤)
٩٩ ص
(١٠٥)
٩٩ ص
(١٠٦)
١٠٠ ص
(١٠٧)
١٠٠ ص
(١٠٨)
١٠١ ص
(١٠٩)
١٠١ ص
(١١٠)
١٠١ ص
(١١١)
١٠٢ ص
(١١٢)
١٠٢ ص
(١١٣)
١٠٣ ص
(١١٤)
١٠٣ ص
(١١٥)
١٠٣ ص
(١١٦)
١٠٤ ص
(١١٧)
١٠٤ ص
(١١٨)
١٠٥ ص
(١١٩)
١٠٥ ص
(١٢٠)
١١٠ ص
(١٢١)
١١٠ ص
(١٢٢)
١١٠ ص
(١٢٣)
١١١ ص
(١٢٤)
١١١ ص
(١٢٥)
١١١ ص
(١٢٦)
١١٢ ص
(١٢٧)
١١٢ ص
(١٢٨)
١١٢ ص
(١٢٩)
١١٣ ص
(١٣٠)
١١٣ ص
(١٣١)
١١٣ ص
(١٣٢)
١١٧ ص
(١٣٣)
١١٧ ص
(١٣٤)
١١٨ ص
(١٣٥)
١١٩ ص
(١٣٦)
١١٩ ص
(١٣٧)
١٢٦ ص
(١٣٨)
١٤٨ ص
(١٣٩)
١٤٨ ص
(١٤٠)
١٤٩ ص
(١٤١)
١٤٩ ص
(١٤٢)
١٤٩ ص
(١٤٣)
١٥٠ ص
(١٤٤)
١٥٠ ص
(١٤٥)
١٥٠ ص
(١٤٦)
١٥١ ص
(١٤٧)
١٥١ ص
(١٤٨)
١٥٨ ص
(١٤٩)
١٥٩ ص
(١٥٠)
١٥٩ ص
(١٥١)
١٥٩ ص
(١٥٢)
١٦٠ ص
(١٥٣)
١٦٠ ص
(١٥٤)
١٦١ ص
(١٥٥)
١٦١ ص
(١٥٦)
١٦٢ ص
(١٥٧)
١٦٢ ص
(١٥٨)
١٦٣ ص
(١٥٩)
١٦٣ ص
(١٦٠)
١٦٣ ص
(١٦١)
١٦٤ ص
(١٦٢)
١٦٤ ص
(١٦٣)
١٦٤ ص
(١٦٤)
١٦٥ ص
(١٦٥)
١٦٥ ص
(١٦٦)
١٦٦ ص
(١٦٧)
١٦٧ ص
(١٦٨)
١٧٠ ص
(١٦٩)
١٧١ ص
(١٧٠)
١٧١ ص
(١٧١)
١٧٢ ص
(١٧٢)
١٧٣ ص
(١٧٣)
١٧٤ ص
(١٧٤)
١٧٥ ص
(١٧٥)
١٧٧ ص
(١٧٦)
١٧٧ ص
(١٧٧)
١٧٧ ص
(١٧٨)
١٧٨ ص
(١٧٩)
١٨٠ ص
(١٨٠)
١٨٠ ص
(١٨١)
١٨١ ص
(١٨٢)
١٨١ ص
(١٨٣)
١٨٢ ص
(١٨٤)
١٨٢ ص
(١٨٥)
١٨٣ ص
(١٨٦)
١٨٣ ص
(١٨٧)
١٨٣ ص
(١٨٨)
١٨٨ ص
(١٨٩)
١٨٨ ص
(١٩٠)
١٨٨ ص
(١٩١)
١٨٨ ص
(١٩٢)
١٩١ ص
(١٩٣)
١٩٢ ص
(١٩٤)
١٩٧ ص
(١٩٥)
٢٠٤ ص
(١٩٦)
٢٠٥ ص
(١٩٧)
٢٠٦ ص
(١٩٨)
٢٠٧ ص
(١٩٩)
٢٠٧ ص
(٢٠٠)
٢٠٨ ص
(٢٠١)
٢٠٨ ص
(٢٠٢)
٢٠٩ ص
(٢٠٣)
٢١٠ ص
(٢٠٤)
٢١١ ص
(٢٠٥)
٢١٣ ص
(٢٠٦)
٢١٣ ص
(٢٠٧)
٢١٣ ص
(٢٠٨)
٢١٤ ص
(٢٠٩)
٢١٤ ص
(٢١٠)
٢١٥ ص
(٢١١)
٢٢٦ ص
(٢١٢)
٢٣٠ ص
(٢١٣)
٢٣٢ ص
(٢١٤)
٢٣٢ ص
(٢١٥)
٢٣٢ ص
(٢١٦)
٢٣٥ ص
(٢١٧)
٢٣٧ ص
(٢١٨)
٢٣٧ ص
(٢١٩)
٢٣٧ ص
(٢٢٠)
٢٣٨ ص
(٢٢١)
٢٣٩ ص
(٢٢٢)
٢٤٦ ص
(٢٢٣)
٢٤٧ ص
(٢٢٤)
٢٤٧ ص
(٢٢٥)
٢٤٧ ص
(٢٢٦)
٢٤٧ ص
(٢٢٧)
٢٤٨ ص
(٢٢٨)
٢٤٨ ص
(٢٢٩)
٢٥٥ ص
(٢٣٠)
٢٥٧ ص
(٢٣١)
٢٥٧ ص
(٢٣٢)
٢٥٨ ص
(٢٣٣)
٢٦٢ ص
(٢٣٤)
٢٦٣ ص
(٢٣٥)
٢٦٤ ص
(٢٣٦)
٢٦٥ ص
(٢٣٧)
٢٦٥ ص
(٢٣٨)
٢٦٥ ص
(٢٣٩)
٢٦٥ ص
(٢٤٠)
٢٦٦ ص
(٢٤١)
٢٦٦ ص
(٢٤٢)
٢٦٧ ص
(٢٤٣)
٢٦٧ ص
(٢٤٤)
٢٦٨ ص
(٢٤٥)
٢٦٨ ص
(٢٤٦)
٢٦٩ ص
(٢٤٧)
٢٧٠ ص
(٢٤٨)
٢٧٠ ص
(٢٤٩)
٢٧١ ص
(٢٥٠)
٢٧٣ ص
(٢٥١)
٢٨١ ص
(٢٥٢)
٢٨١ ص
(٢٥٣)
٢٨٢ ص
(٢٥٤)
٢٨٣ ص
(٢٥٥)
٢٨٤ ص
(٢٥٦)
٢٨٤ ص
(٢٥٧)
٢٨٥ ص
(٢٥٨)
٢٨٦ ص
(٢٥٩)
٢٨٦ ص
(٢٦٠)
٢٨٦ ص
(٢٦١)
٢٨٧ ص
(٢٦٢)
٢٨٧ ص
(٢٦٣)
٢٨٧ ص
(٢٦٤)
٢٨٧ ص
(٢٦٥)
٢٨٨ ص
(٢٦٦)
٢٨٩ ص
(٢٦٧)
٢٩٠ ص
(٢٦٨)
٢٩٠ ص
(٢٦٩)
٢٩٤ ص
(٢٧٠)
٢٩٤ ص
(٢٧١)
٢٩٥ ص
(٢٧٢)
٢٩٥ ص
(٢٧٣)
٢٩٦ ص
(٢٧٤)
٢٩٦ ص
(٢٧٥)
٢٩٦ ص
(٢٧٦)
٢٩٦ ص
(٢٧٧)
٢٩٧ ص
(٢٧٨)
٢٩٧ ص
(٢٧٩)
٢٩٨ ص
(٢٨٠)
٢٩٨ ص
(٢٨١)
٣٠٠ ص
(٢٨٢)
٣٠٠ ص
(٢٨٣)
٣٠١ ص
(٢٨٤)
٣٠٣ ص
(٢٨٥)
٣٠٣ ص
(٢٨٦)
٣٠٤ ص
(٢٨٧)
٣٠٤ ص
(٢٨٨)
٣٠٥ ص
(٢٨٩)
٣٠٥ ص
(٢٩٠)
٣٠٦ ص
(٢٩١)
٣٠٦ ص
(٢٩٢)
٣٠٧ ص
(٢٩٣)
٣٠٧ ص
(٢٩٤)
٣٠٧ ص
(٢٩٥)
٣٠٨ ص
(٢٩٦)
٣٠٩ ص
(٢٩٧)
٣٠٩ ص
(٢٩٨)
٣١٠ ص
(٢٩٩)
٣١١ ص
(٣٠٠)
٣١١ ص
(٣٠١)
٣١١ ص
(٣٠٢)
٣١٢ ص
(٣٠٣)
٣١٢ ص
(٣٠٤)
٣١٢ ص
(٣٠٥)
٣١٢ ص
(٣٠٦)
٣١٣ ص
(٣٠٧)
٣١٤ ص
(٣٠٨)
٣١٤ ص
(٣٠٩)
٣١٥ ص
(٣١٠)
٣١٥ ص
(٣١١)
٣١٦ ص
(٣١٢)
٣١٧ ص
(٣١٣)
٣١٨ ص
(٣١٤)
٣١٩ ص
(٣١٥)
٣٢٠ ص
(٣١٦)
٣٢٠ ص
(٣١٧)
٣٢١ ص
(٣١٨)
٣٢١ ص
(٣١٩)
٣٢٥ ص
(٣٢٠)
٣٢٦ ص
(٣٢١)
٣٢٦ ص
(٣٢٢)
٣٢٦ ص
(٣٢٣)
٣٢٧ ص
(٣٢٤)
٣٢٩ ص
(٣٢٥)
٣٣١ ص
(٣٢٦)
٣٣٢ ص
(٣٢٧)
٣٣٢ ص
(٣٢٨)
٣٣٣ ص
(٣٢٩)
٣٣٣ ص
(٣٣٠)
٣٣٣ ص
(٣٣١)
٣٣٤ ص
(٣٣٢)
٣٣٥ ص
(٣٣٣)
٣٣٦ ص
(٣٣٤)
٣٣٧ ص
(٣٣٥)
٣٣٨ ص
(٣٣٦)
٣٣٨ ص
(٣٣٧)
٣٣٩ ص
(٣٣٨)
٣٤٠ ص
(٣٣٩)
٣٤٠ ص
(٣٤٠)
٣٤١ ص
(٣٤١)
٣٤١ ص
(٣٤٢)
٣٤٣ ص
(٣٤٣)
٣٤٣ ص
(٣٤٤)
٣٤٤ ص
(٣٤٥)
٣٤٤ ص
(٣٤٦)
٣٤٥ ص
(٣٤٧)
٣٤٧ ص
(٣٤٨)
٣٤٨ ص
(٣٤٩)
٣٤٨ ص
(٣٥٠)
٣٤٨ ص
(٣٥١)
٣٤٩ ص
(٣٥٢)
٣٥٠ ص
(٣٥٣)
٣٥٠ ص
(٣٥٤)
٣٥٠ ص
(٣٥٥)
٣٥١ ص
(٣٥٦)
٣٥١ ص
(٣٥٧)
٣٥٣ ص
(٣٥٨)
٣٥٣ ص
(٣٥٩)
٣٥٥ ص
(٣٦٠)
٣٥٥ ص
(٣٦١)
٣٥٦ ص
(٣٦٢)
٣٥٧ ص
(٣٦٣)
٣٥٧ ص
(٣٦٤)
٣٥٨ ص
(٣٦٥)
٣٦٠ ص
(٣٦٦)
٣٦٠ ص
(٣٦٧)
٣٦٠ ص
(٣٦٨)
٣٦٥ ص
(٣٦٩)
٣٦٦ ص
(٣٧٠)
٣٦٦ ص
(٣٧١)
٣٦٦ ص
(٣٧٢)
٣٦٧ ص
(٣٧٣)
٣٦٧ ص
(٣٧٤)
٣٦٧ ص
(٣٧٥)
٣٦٧ ص
(٣٧٦)
٣٦٨ ص
(٣٧٧)
٣٧٠ ص
(٣٧٨)
٣٧١ ص
(٣٧٩)
٣٧٣ ص
(٣٨٠)
٣٧٤ ص
(٣٨١)
٣٧٦ ص
(٣٨٢)
٣٧٨ ص
(٣٨٣)
٣٧٩ ص
(٣٨٤)
٣٨٥ ص
(٣٨٥)
٣٨٦ ص
(٣٨٦)
٣٨٧ ص
(٣٨٧)
٣٩٠ ص
(٣٨٨)
٣٩١ ص
(٣٨٩)
٣٩١ ص
(٣٩٠)
٣٩١ ص
(٣٩١)
٣٩٨ ص
(٣٩٢)
٣٩٩ ص
(٣٩٣)
٤٠٠ ص
(٣٩٤)
٤٠٥ ص
(٣٩٥)
٤٠٦ ص
(٣٩٦)
٤١٦ ص
(٣٩٧)
٤١٧ ص
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص

مختصر تاريخ دمشق - ابن منظور - الصفحة ٥١

فوبّخني، وقال: اذهب فغيّب عني شخصك ثلاثة أيّام ولا تطعم شيئاً ثم ائتني، فعلت ذلك، فجئته بعد ثلاثة وهو قائم يصلّي، فلّما حسّ بي وجز في صلاته ثم أخذ بيدي فأوقفني على البحر وحرّك شفتيه، فقلت في نفسي: يريد أن يمشي بي على الماء، ولئن فعل لأمشينّ، فما لبثت إلاّ يسيراً، فإذا أنا برفّ من الحيتان مدّ البصر قد أقبلت إلينا رافعةً رؤوسها فاتحةً أفواهها، فلّما رأيته قلت في نفسي: أين أبو بشر الصيّاد إنسان كان بالأولاس هذه السّاعة؟ فإذا الحيتان قد تفرّقت كأنما طرح في وسطها حجر، فالتفت إليّ وقال: فعلتها! فقلت: إنّما قلت كذا وكذا، فقال لي: مرّ، لست مطلوباً بهذا الأمر، ولكن عليك بهذه الرّمال والجبال، فوار شخصك ما أمكنك، وتقلل من الدّنيا حتى يأتيك أمر الله فإني أراك بهذا مطالباً، ثم غاب عنّي، فلم أره حتى مات؛ وكانت كتبه تصل إليّ.
فلّما مات كنت قاعداً يوماً فتحرّك قلبي للخروج من باب البحر، ولم يكن لي حاجة، فقلت: لا أكره القلب فيعمى، فخرجت، فلّما صرت في المسجد الذي على الباب إذا أنا بأسود، قام إليّ فقال: أنت أبو الحارث؟ فقلت: نعم، فقال: آجرك الله في أخيك إبراهيم بن سعد، وكان اسمه ناصح، مولى لإبراهيم بن سعد، فذكر أن إبراهيم أوصاه أن يوصل إليّ هذه الرّسالة، فإذا فيها مكتوب:
بسم الله الرّحمن الرّحيم، يا أخي إذا نزل بك أمر من أمر فقر أو سقم أو أذىً فاستعن بالله واستعمل عن الله الرّضى، فإنّ الله مطلع عليك، يعلم ضميرك، وما أنت عليه، ولا بدّ لك من أن ينفذ فيك حكمه، فإن رضيت فلك الثّواب الجزيل، والأمن من الهول الشديد؛ وأنت في رضاك وسخطك لست تقدر أن تتعدّى المقدور، ولا تزداد في الرّزق المقسوم والأمر المكتوم والأجل المعلوم؛ ففي أيّ هذه تريد أن تحتال في نقضها بهمّتك، وبأيّ قدرة تريد أن تدفعها عنك عند حلولها، أن تجتليها من قبل أوانها! كلاّ والله لا بدّ لأمر الله أن ينفذ فيك طوعاً منك أو كرهاً فإن لم تجد إلى الرّضا سبيلاً فعليك بالتّجمّل، ولا تشك ممّن ليس بأهل أن يشكى، وهو من أهل الشكر والثناء القديم، ما أوفى من نعمته علينا، فما أعطى وعافى أكثر مّما زوى وأبلى، وهو مع ذلك أعرف بموضع الخير لنا منّا، وإذا اضطرّتك الأمور وقلّ صبرك، فالجأ إليه بهمّتك، واشك إليه بثّك