مختصر تاريخ دمشق
(١)
٥ ص
(٢)
٦ ص
(٣)
٦ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
٨ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
٩ ص
(٨)
٩ ص
(٩)
١٠ ص
(١٠)
١١ ص
(١١)
١٢ ص
(١٢)
١٢ ص
(١٣)
١٣ ص
(١٤)
٢٠ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢٢ ص
(١٧)
٢٢ ص
(١٨)
٢٥ ص
(١٩)
٢٦ ص
(٢٠)
٢٧ ص
(٢١)
٢٨ ص
(٢٢)
٢٨ ص
(٢٣)
٣٠ ص
(٢٤)
٣٠ ص
(٢٥)
٣١ ص
(٢٦)
٣٢ ص
(٢٧)
٣٢ ص
(٢٨)
٣٣ ص
(٢٩)
٣٣ ص
(٣٠)
٣٥ ص
(٣١)
٣٦ ص
(٣٢)
٤٧ ص
(٣٣)
٤٨ ص
(٣٤)
٤٩ ص
(٣٥)
٥٠ ص
(٣٦)
٥٠ ص
(٣٧)
٥٢ ص
(٣٨)
٥٤ ص
(٣٩)
٥٤ ص
(٤٠)
٥٤ ص
(٤١)
٥٥ ص
(٤٢)
٥٥ ص
(٤٣)
٥٥ ص
(٤٤)
٥٦ ص
(٤٥)
٦٠ ص
(٤٦)
٦٩ ص
(٤٧)
٦٩ ص
(٤٨)
٩٠ ص
(٤٩)
٩٢ ص
(٥٠)
٩٣ ص
(٥١)
٩٣ ص
(٥٢)
٩٤ ص
(٥٣)
٩٥ ص
(٥٤)
٩٦ ص
(٥٥)
٩٦ ص
(٥٦)
٩٦ ص
(٥٧)
٩٩ ص
(٥٨)
٩٩ ص
(٥٩)
١٠٠ ص
(٦٠)
١٠١ ص
(٦١)
١٠١ ص
(٦٢)
١٠٣ ص
(٦٣)
١٠٣ ص
(٦٤)
١٠٣ ص
(٦٥)
١٠٦ ص
(٦٦)
١٠٧ ص
(٦٧)
١٠٧ ص
(٦٨)
١٠٨ ص
(٦٩)
١٠٩ ص
(٧٠)
١١٢ ص
(٧١)
١١٣ ص
(٧٢)
١١٤ ص
(٧٣)
١٢٠ ص
(٧٤)
١٢١ ص
(٧٥)
١٢١ ص
(٧٦)
١٢٢ ص
(٧٧)
١٢٢ ص
(٧٨)
١٢٣ ص
(٧٩)
١٢٣ ص
(٨٠)
١٢٣ ص
(٨١)
١٢٤ ص
(٨٢)
١٢٤ ص
(٨٣)
١٢٥ ص
(٨٤)
١٢٥ ص
(٨٥)
١٢٦ ص
(٨٦)
١٢٦ ص
(٨٧)
١٣١ ص
(٨٨)
١٣١ ص
(٨٩)
١٣٢ ص
(٩٠)
١٣٢ ص
(٩١)
١٣٢ ص
(٩٢)
١٣٣ ص
(٩٣)
١٣٣ ص
(٩٤)
١٣٤ ص
(٩٥)
١٣٤ ص
(٩٦)
١٣٤ ص
(٩٧)
١٣٥ ص
(٩٨)
١٣٥ ص
(٩٩)
١٣٦ ص
(١٠٠)
١٣٦ ص
(١٠١)
١٣٧ ص
(١٠٢)
١٣٧ ص
(١٠٣)
١٣٨ ص
(١٠٤)
١٣٨ ص
(١٠٥)
١٣٩ ص
(١٠٦)
١٣٩ ص
(١٠٧)
١٤٧ ص
(١٠٨)
١٤٨ ص
(١٠٩)
١٤٨ ص
(١١٠)
١٤٩ ص
(١١١)
١٤٩ ص
(١١٢)
١٥٠ ص
(١١٣)
١٥٦ ص
(١١٤)
١٥٨ ص
(١١٥)
١٥٩ ص
(١١٦)
١٦٠ ص
(١١٧)
١٦٤ ص
(١١٨)
١٦٤ ص
(١١٩)
١٦٤ ص
(١٢٠)
١٦٥ ص
(١٢١)
١٦٦ ص
(١٢٢)
١٦٧ ص
(١٢٣)
١٦٨ ص
(١٢٤)
١٦٩ ص
(١٢٥)
١٧٢ ص
(١٢٦)
١٧٤ ص
(١٢٧)
١٧٥ ص
(١٢٨)
١٧٨ ص
(١٢٩)
١٧٨ ص
(١٣٠)
١٨٠ ص
(١٣١)
١٨٥ ص
(١٣٢)
١٨٥ ص
(١٣٣)
١٨٦ ص
(١٣٤)
١٨٧ ص
(١٣٥)
١٨٧ ص
(١٣٦)
١٨٩ ص
(١٣٧)
١٨٩ ص
(١٣٨)
١٩٠ ص
(١٣٩)
١٩٠ ص
(١٤٠)
٢١٨ ص
(١٤١)
٢١٩ ص
(١٤٢)
٢١٩ ص
(١٤٣)
٢٢٠ ص
(١٤٤)
٢٢٣ ص
(١٤٥)
٢٢٦ ص
(١٤٦)
٢٢٧ ص
(١٤٧)
٢٢٧ ص
(١٤٨)
٢٢٨ ص
(١٤٩)
٢٢٨ ص
(١٥٠)
٢٢٨ ص
(١٥١)
٢٣٣ ص
(١٥٢)
٢٣٤ ص
(١٥٣)
٢٣٤ ص
(١٥٤)
٢٣٧ ص
(١٥٥)
٢٤٣ ص
(١٥٦)
٢٤٣ ص
(١٥٧)
٢٤٤ ص
(١٥٨)
٢٤٤ ص
(١٥٩)
٢٤٥ ص
(١٦٠)
٢٤٦ ص
(١٦١)
٢٤٧ ص
(١٦٢)
٢٥٢ ص
(١٦٣)
٢٥٧ ص
(١٦٤)
٢٥٨ ص
(١٦٥)
٢٥٨ ص
(١٦٦)
٢٥٩ ص
(١٦٧)
٢٦٦ ص
(١٦٨)
٢٦٧ ص
(١٦٩)
٢٦٧ ص
(١٧٠)
٢٦٧ ص
(١٧١)
٢٧١ ص
(١٧٢)
٢٧١ ص
(١٧٣)
٢٨٦ ص
(١٧٤)
٢٨٧ ص
(١٧٥)
٢٨٨ ص
(١٧٦)
٢٨٨ ص
(١٧٧)
٢٨٩ ص
(١٧٨)
٢٨٩ ص
(١٧٩)
٢٩٠ ص
(١٨٠)
٢٩٠ ص
(١٨١)
٢٩١ ص
(١٨٢)
٢٩٢ ص
(١٨٣)
٣٠٢ ص
(١٨٤)
٣٠٣ ص
(١٨٥)
٣٠٣ ص
(١٨٦)
٣٠٤ ص
(١٨٧)
٣٠٥ ص
(١٨٨)
٣٠٦ ص
(١٨٩)
٣٠٩ ص
(١٩٠)
٣١١ ص
(١٩١)
٣١٢ ص
(١٩٢)
٣١٢ ص
(١٩٣)
٣١٣ ص
(١٩٤)
٣١٤ ص
(١٩٥)
٣١٤ ص
(١٩٦)
٣١٤ ص
(١٩٧)
٣١٥ ص
(١٩٨)
٣١٥ ص
(١٩٩)
٣١٦ ص
(٢٠٠)
٣١٧ ص
(٢٠١)
٣٢٥ ص
(٢٠٢)
٣٣٠ ص
(٢٠٣)
٣٣١ ص
(٢٠٤)
٣٣٥ ص
(٢٠٥)
٣٣٥ ص
(٢٠٦)
٣٤٩ ص
(٢٠٧)
٣٤٩ ص
(٢٠٨)
٣٥٠ ص
(٢٠٩)
٣٥٠ ص
(٢١٠)
٣٥١ ص
(٢١١)
٣٥٢ ص
(٢١٢)
٣٥٢ ص
(٢١٣)
٣٥٣ ص
(٢١٤)
٣٥٦ ص
(٢١٥)
٣٥٧ ص
(٢١٦)
٣٥٨ ص
(٢١٧)
٣٥٨ ص
(٢١٨)
٣٥٨ ص
(٢١٩)
٣٥٩ ص
(٢٢٠)
٣٥٩ ص
(٢٢١)
٣٦٠ ص
(٢٢٢)
٣٦٢ ص
(٢٢٣)
٣٦٢ ص
(٢٢٤)
٣٨٠ ص
(٢٢٥)
٣٨٠ ص
(٢٢٦)
٣٨١ ص
(٢٢٧)
٣٨١ ص
(٢٢٨)
٣٨٢ ص
(٢٢٩)
٣٨٤ ص
(٢٣٠)
٣٨٥ ص
(٢٣١)
٣٨٥ ص
(٢٣٢)
٤٠٠ ص
(٢٣٣)
٤٠٣ ص
(٢٣٤)
٤٠٤ ص
(٢٣٥)
٤٠٤ ص
(٢٣٦)
٤٠٥ ص
(٢٣٧)
٤٠٥ ص
(٢٣٨)
٤٠٩ ص
(٢٣٩)
٤٠٩ ص
(٢٤٠)
٤١٠ ص
(٢٤١)
٤١٠ ص
(٢٤٢)
٤١٠ ص
(٢٤٣)
٤١١ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص

مختصر تاريخ دمشق - ابن منظور - الصفحة ٢٧٨

ثم قامت، فجمعت عليها ثيابها، وأتت ورقة بن نوفل، فأخبرته بما أخبرها به رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فقال ورقة: قدوس قدوس، والذي نفس ورقة بيده، لئن صدقتني يا خديجة، لقد جاءه الناموس الأكبر الذي كان يأتي موسى، وإنه لنبي هذه الأمة، فقولي له: فليثبت.
فرجعت خديجة إلى رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فأخبرته بما قال ورقة، فسهل ذلك عنه بعض ما هو فيه.
فلما مضى حواره وانصرف، صنع كما كان يصنع، وبدأ بالكعبة فطاف بها، فلقيه ورقة، فقال: يا بن أخي، أخبرني بما رأيت وسمعت، فأخبره رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فقال له ورقة: والذي نفسي بيده، إنك لنبي هذه الأمة، ولقد جاءك الناموس الأكبر الذي جاء موسى، ولتكذبنه، ولتؤذينه، ولتخرجنه، ولتقاتلنه، ولئن أدركت ذلك لأنصرن الله نصراً يعلمه، ثم أدنى رأسه منه فقبل يافوخه، ثم انصرف رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إلى منزله، وقد زاده ذلك من ورقة ثباتاً، وخفف عنه بعض ما كان فيه من الغم.
ومن حديث: أن الله بعث محمداً صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رسولاً على رأس خمس سنين من بناء الكعبة.
فكان أول شيء اختصه الله به من النبوة والكرامة رؤيا كان يراها، فقص ذلك على زوجته خديجة، فقالت له: أبشر، فوالله، لا يفعل الله بك إلا خيراً.
فكان رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قد ترك كثيراً مما كانت عليه قريش تفعل بآلهتهم، وتنزه عنه.
فبينما رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - كما بلغنا، والله أعلم - ذات يوم في حراء، كان خرج إليه فاراً كراهية أن يفعل بآلهتهم كما كانوا يفعلون، وقد خرجت قريش لتعظيم بعض آلهتهم، فبينما رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ في حراء يتمشى إذ نزل عليه جبريل، فدنا منه، فخاغه رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مخافة شديدة، فوضع جبريل يده على صدره وبين كتفيه، فقال: اللهم احطط وزره، واشرح صدره، وطهر قلبه، يا محمد، أبشر، فإنك نبي هذه الأمة، اقرأ، قال له نبي الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وهو خائف يرتعد: ما قرأت كتاباً قط، ولا أحسنه، وما أكتب، وما أقرأ، فأخذه