مختصر تاريخ دمشق
(١)
٢٤ ص
(٢)
٢٦ ص
(٣)
٢٨ ص
(٤)
٢٩ ص
(٥)
٣١ ص
(٦)
٣٣ ص
(٧)
٣٥ ص
(٨)
٤٩ ص
(٩)
٥٠ ص
(١٠)
٥٥ ص
(١١)
٥٧ ص
(١٢)
٥٧ ص
(١٣)
٦٤ ص
(١٤)
٦٥ ص
(١٥)
٧٤ ص
(١٦)
٧٤ ص
(١٧)
٧٦ ص
(١٨)
٨٠ ص
(١٩)
٨٢ ص
(٢٠)
٨٣ ص
(٢١)
٨٥ ص
(٢٢)
٨٥ ص
(٢٣)
٨٥ ص
(٢٤)
٨٨ ص
(٢٥)
٩٠ ص
(٢٦)
٩١ ص
(٢٧)
٩١ ص
(٢٨)
٩٣ ص
(٢٩)
٩٥ ص
(٣٠)
١٠١ ص
(٣١)
١٠٢ ص
(٣٢)
١٠٦ ص
(٣٣)
١١٣ ص
(٣٤)
١١٤ ص
(٣٥)
١١٤ ص
(٣٦)
١٢٣ ص
(٣٧)
١٢٣ ص
(٣٨)
١٢٤ ص
(٣٩)
١٢٨ ص
(٤٠)
١٢٩ ص
(٤١)
١٣١ ص
(٤٢)
١٣١ ص
(٤٣)
١٤٠ ص
(٤٤)
١٥٣ ص
(٤٥)
١٥٤ ص
(٤٦)
١٥٧ ص
(٤٧)
١٥٨ ص
(٤٨)
١٥٨ ص
(٤٩)
١٥٨ ص
(٥٠)
١٥٩ ص
(٥١)
١٦٦ ص
(٥٢)
١٧٥ ص
(٥٣)
١٧٥ ص
(٥٤)
١٧٦ ص
(٥٥)
١٧٧ ص
(٥٦)
١٧٧ ص
(٥٧)
١٧٨ ص
(٥٨)
١٨٠ ص
(٥٩)
١٨١ ص
(٦٠)
١٨١ ص
(٦١)
١٨٢ ص
(٦٢)
١٨٢ ص
(٦٣)
١٨٤ ص
(٦٤)
١٨٤ ص
(٦٥)
١٨٥ ص
(٦٦)
١٨٦ ص
(٦٧)
١٨٦ ص
(٦٨)
١٨٧ ص
(٦٩)
١٨٨ ص
(٧٠)
١٨٨ ص
(٧١)
١٨٩ ص
(٧٢)
١٩٠ ص
(٧٣)
١٩٠ ص
(٧٤)
١٩١ ص
(٧٥)
١٩٢ ص
(٧٦)
١٩٤ ص
(٧٧)
١٩٤ ص
(٧٨)
١٩٥ ص
(٧٩)
١٩٦ ص
(٨٠)
١٩٧ ص
(٨١)
١٩٨ ص
(٨٢)
١٩٨ ص
(٨٣)
١٩٨ ص
(٨٤)
٢٠١ ص
(٨٥)
٢٠١ ص
(٨٦)
٢٠٢ ص
(٨٧)
٢٠٣ ص
(٨٨)
٢٠٤ ص
(٨٩)
٢٠٥ ص
(٩٠)
٢٠٦ ص
(٩١)
٢٠٦ ص
(٩٢)
٢٠٧ ص
(٩٣)
٢٠٨ ص
(٩٤)
٢٠٨ ص
(٩٥)
٢٠٩ ص
(٩٦)
٢١٠ ص
(٩٧)
٢١٢ ص
(٩٨)
٢١٢ ص
(٩٩)
٢١٣ ص
(١٠٠)
٢١٣ ص
(١٠١)
٢١٤ ص
(١٠٢)
٢١٤ ص
(١٠٣)
٢١٥ ص
(١٠٤)
٢١٥ ص
(١٠٥)
٢١٦ ص
(١٠٦)
٢١٦ ص
(١٠٧)
٢١٧ ص
(١٠٨)
٢١٨ ص
(١٠٩)
٢١٨ ص
(١١٠)
٢١٩ ص
(١١١)
٢١٩ ص
(١١٢)
٢١٩ ص
(١١٣)
٢٢٠ ص
(١١٤)
٢٢٠ ص
(١١٥)
٢٢١ ص
(١١٦)
٢٢٢ ص
(١١٧)
٢٢٢ ص
(١١٨)
٢٢٣ ص
(١١٩)
٢٢٣ ص
(١٢٠)
٢٢٤ ص
(١٢١)
٢٢٤ ص
(١٢٢)
٢٢٥ ص
(١٢٣)
٢٢٥ ص
(١٢٤)
٢٢٦ ص
(١٢٥)
٢٢٦ ص
(١٢٦)
٢٢٦ ص
(١٢٧)
٢٢٧ ص
(١٢٨)
٢٢٧ ص
(١٢٩)
٢٢٨ ص
(١٣٠)
٢٢٩ ص
(١٣١)
٢٣٠ ص
(١٣٢)
٢٥٧ ص
(١٣٣)
٢٥٧ ص
(١٣٤)
٢٥٨ ص
(١٣٥)
٢٥٩ ص
(١٣٦)
٢٥٩ ص
(١٣٧)
٢٦٤ ص
(١٣٨)
٢٦٥ ص
(١٣٩)
٢٧٤ ص
(١٤٠)
٢٧٥ ص
(١٤١)
٢٧٥ ص
(١٤٢)
٢٧٦ ص
(١٤٣)
٢٧٦ ص
(١٤٤)
٢٧٧ ص
(١٤٥)
٢٧٨ ص
(١٤٦)
٢٧٩ ص
(١٤٧)
٢٧٩ ص
(١٤٨)
٢٨٠ ص
(١٤٩)
٢٨٠ ص
(١٥٠)
٢٨١ ص
(١٥١)
٢٨٢ ص
(١٥٢)
٢٨٣ ص
(١٥٣)
٢٨٤ ص
(١٥٤)
٢٨٦ ص
(١٥٥)
٢٨٦ ص
(١٥٦)
٢٨٦ ص
(١٥٧)
٢٨٧ ص
(١٥٨)
٢٨٩ ص
(١٥٩)
٢٩٠ ص
(١٦٠)
٢٩٠ ص
(١٦١)
٢٩١ ص
(١٦٢)
٢٩١ ص
(١٦٣)
٢٩٢ ص
(١٦٤)
٢٩٢ ص
(١٦٥)
٢٩٢ ص
(١٦٦)
٢٩٣ ص
(١٦٧)
٢٩٤ ص
(١٦٨)
٢٩٤ ص
(١٦٩)
٢٩٥ ص
(١٧٠)
٢٩٧ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص

مختصر تاريخ دمشق - ابن منظور - الصفحة ٣٣٤

والرابعة: يوم غدير خم، قام رسول الله صلّى الله عليه وسلّم فأبلغ، ثم قال: " أيها الناس: ألست أولى بالمؤمنين من أنفسهم؟ " ثلاث مرات، قالوا: بلى، قال: " ادن يا علي "، فرفع يده، ورفع رسول الله صلّى الله عليه وسلّم يده حتى نظرت إلى بياض إبطيه، فقال: " من كنت مولاه فعلي مولاه "، حتى قالها ثلاث مرات.
ومن حديث خيثمة بن عبد الرحمن قال:
قلت لسعد بن أبي وقاص: ما خلفك عن علي، أشيء رأيته أو شيء سمعته من رسول الله صلّى الله عليه وسلّم؟ قال: لا، بل شيء رأيته أنا، إني قد سمعت له من رسول الله صلّى الله عليه وسلّم ثلاثاً، لو تكون واحدة لي منها أحب إليّ مما طلعت عليه الشمس، ومن الدنيا وما فيها، وذكر غزوة تبوك ويوم خيبر، قال: ثم أعطاه الراية فمضى بها. قال: واتبعه الناس من خلفه، قال: فما تكامل الناس من خلفه حتى لقي مرحباً فاتقاه بالرمح فقتله، ثم مضى إلى الباب حتى أخذ بحلقة الباب ثم قال: انزلوا يا أعداء الله على حكم الله وحكم رسوله، وعلى كل بيضاء وصفراء، قال: فجاء رسول الله صلّى الله عليه وسلّم فجلّس علي الباب، فجعل علي يخرجهم على حكم الله وحكم رسوله، فبايعهم وهو آخذ بيد رسول الله صلّى الله عليه وسلّم، قال: فخرج حيي بن أخطب. قال: فقال له رسول الله صلّى الله عليه وسلّم: " برئت منك ذمة الله وذمة رسوله إن كتمتني شيئاً "، قال: نعم، وكانت له سقاية في الجاهلية، فقال له رسول الله صلّى الله عليه وسلّم: " ما فعلت سقايتكم التي كانت لكم في الجاهلية؟ " قال: فقال: يا رسول الله أجلينا يوم النضير فاستهلكناها لما نزل بنا من الحاجة. قال: " فبرئت منك ذمة الله وذمة رسوله إن كذبتني ". قال: نعم، قال: فأتاه الملك فأخبره، فدعاه رسول الله صلّى الله عليه وسلّم فقال: " اذهب إلى جذع نخلة كذا وكذا، فإنه قد نقرها وجعل السقاية في جوفه ". قال: فاستخرجها، فجاء بها، قال: فلما جاء بها قال لعلي: " قم فاضرب عنقه "، قال: فقام إليه عليّ فضرب عنقه، وضرب عنق ابن أبي الحقيق وكان زوج صفية بنت حيي، وكان عروساً بها، قال: فأصابها رسول الله صلّى الله عليه وسلّم.
قال: وقال رسول الله صلّى الله عليه وسلّم يوم خم، ورفع بيد علي فقال: " من كنت مولاه فعلي مولاه ".