ادب و اخلاق به نظر مىرسيد عرض كردم كه شما چنان كه در مقدمه " جامع الروات " ياد فرموده ايد، به ترتيب فهرست منتجب الدين پرداخته ايد و چون چند سالى است نگارنده نيز نظر به علاقه اى كه به علم رجال دارم با اين كتاب مأنوس بوده ام و مخصوصا در تصحيح كتاب " النقض " بر حسب ضرورت از اول تا آخر و مكرر در مكرر با نهايت دقت و مراجعه به نسخ عتيقه آن را مورد ملاحظه و مطالعه قرار داده ام و به اهميت آن بيش از پيش پى برده مقام و ارزش آن را چنان كه شايد و بايد فهميده ام و نظر به كثرت فوايد و اهميت تصحيح آن با توجه به فوائدى كه در اين مدت مديد بدست آورده ام مايلم كه به طبع كتاب مذكور با ذكر آن فوائد بپردازم، و اگر حضرتعالى كتاب مرتب شده خود را لطف كنيد من حاضر هستم آن را ملاك قرار دهم، و فوائد را در آن ضمن بنگارم، زيرا نسخه مرتب شده حاجت به فهرست ديگر بار نخواهد داشت، ايشان از اين پيشنهاد نگارنده بسيار مبتهج گرديده و فرزند ارجمند خود اعني خلف صدق وى عمدة الفضلاء آقاى آقا سيد محمد حسن دام مجده وبقاءه را امر فرمودند كه آن نسخه را بياورند، ايشان نسخه را آوردند، و حضرت آيت الله شروع كردند به ذكر زحماتى كه در تنظيم و ترتيب آن متحمل شده بودند و فرمودند: مدت مد يدي نظر به اهميت اين فهرست براى اين كار صرف عمر كرده ام كه في الواقع بالغ بر چندين سال مىشود.
پس از اين مذاكرات قرار شد كه از نسخ عتيقه و نفيسه اى كه پيش نگارنده است ايشان نيز استفاده فرموده و نسخه ترتيب شده خود را مكمل تر و مجهزتر ساخته به نگارنده بدهند تا بطبع آن اقدام شود، ليكن نظر به گرفتاريهاى زيادى كه لازمه زعامت و رياست عامه است و مخصوصا براى مثل ايشان كه غالب اوقاتشان را فرا مىگرفت فرصت زيادى باقى نگذاشته بود، كه اين كار را به زودى به پايان رسانيده و نسخه خود را آماده چاپ نمايند، به اين جهت مهمترين نسخه از آن كتاب را نيز كه پيش نگارنده بود (به خط شيخ حر عاملي) از نظر گذرانده

(٢٤)