تحقيقى جديد در باره رمى جمرات - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١ - گواهى روايات

به هفت روايت زير توجّه فرماييد:

١- در حديث معتبرى از معاوية بن عمار از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود:

«فَإِنْ رَمَيْتَ بِحَصَاةٍ فَوَقَعَتْ فِي مَحْمِلٍ فَأَعِدْ مَكَانَهَا وَ إِنْ أَصَابَتْ إِنْسَاناً أَوْ جَمَلًا ثُمَّ وَقَعَتْ عَلَى الْجِمَارِ أَجْزَأَكَ؛

اگر سنگريزه‌اى پرتاب كردى و در محملى افتاد، يكى ديگر به جاى آن رمى كن. و اگر به بدن انسان و يا شترى خورد، سپس روى جمرات افتاد، كفايت مى‌كند». [١]

تعبير به‌ «وقعت على الجمار» نشان مى‌دهد كه جمره همان قطعه زمينى است كه محلّ سنگ‌هاست؛ و سنگ‌ها روى آن مى‌افتد، در ضمن توجّه داشته باشيد كه بسيارى از ارباب لغت «جمار» را به معناى سنگ‌هاى ريز تفسير كرده‌اند؛ از جمله:

ابن اثير در «نهايه» مى‌گويد

«الجمار هي الأحجار الصغار».

و فيّومى در «مصباح المنير» مى‌گويد:

«و الجمار هي الحجارة».

همچنين ابن منظور در «لسان العرب» مى‌گويد:

«الجمرات و الجمار الحصيات الّتي ترمى بها في مكّة».

بنابراين، افتادن سنگ بر جمار؛ يعنى افتادن روى سنگريزه‌ها و همين امر طبق روايت بالا كفايت مى‌كند.


[١] وسائل الشّيعه، جلد ١٠، ابواب رمى جمرة العقبه، باب ٦، حديث ١.