تحقيقى جديد در باره رمى جمرات - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨ - جمره در كتب ارباب لغت

لأنّها مجمع الحصى؛

جمار مناسك و جمرات سنگ‌هايى است كه در مكّه رمى مى‌شود ... و محلّ سنگريزه‌ها در منى‌ را جمره گفته‌اند؛ چون با «جمار» (سنگريزه) رمى مى‌شود و بعضى گفته‌اند: به خاطر اين است كه محلّ جمع سنگريزه‌هاست».

از مجموع كلمات فوق و تعبيرات گروه ديگرى از ارباب لغت، استفاده مى‌شود كه «جمرات» را از اين جهت جمرات گفته‌اند كه محلّ اجتماع سنگريزه‌ها بوده است و يا از اين جهت كه «جمار» (سنگريزه) در آنجا انباشته مى‌شده، و همان‌گونه كه مى‌بينيم آنها جمره را به معناى «ستون» نگرفته‌اند، بلكه به معناى زمينى كه سنگريزه‌ها در آن جمع مى‌شود، مى‌دانند.

اين سخنان علاوه بر اينكه نشان مى‌دهد در عصر بسيارى از آنها هنوز ستونى ساخته نشده بوده يا اگر بوده به عنوان علامت بوده و علّت نامگذارى جمرات و ريشه لغوى آن را، مسئله اجتماع سنگريزه‌ها مطرح مى‌كند.

اين نكته نيز گفتنى است‌ كه به يقين جمرات جزءِ الفاظى نيست كه داراى حقيقت شرعيّه يا متشرّعه بوده باشد.

بنابراين، بايد در فهم معناى آن به كتب لغت مراجعه كرد و اطلاق آن بر محل‌هاى سه‌گانه؛ از قبيل اطلاق كلّى بر فرد است و كم كم اين واژه براى آن اماكن «علم» شده است.