تحقيقى جديد در باره رمى جمرات - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤ - الف اقوال فقهاى شيعه

آمده است كه «جمره» اسم است براى محلّ رمى، كه همان «بناى مخصوص» يا «محلّ» آن است؛ يعنى همان جايى كه سنگ‌ريزه‌ها جمع مى‌شود. و بعضى گفته‌اند: «جمره» به معناى محلّ اجتماع سنگريزه است، نه محلّى كه سنگريزه‌ها جريان پيدا مى‌كند. (يعنى منطقه‌اى كه سنگريزه‌ها در آن پخش شده است) و مرحوم «صدوق» تصريح كرده كه جمره همان «زمين» است، و كلام او خالى از اجمال نيست. و در كتاب «مدارك» بعد از نقلِ اين مطلب از صدوق، مى‌گويد: سزاوار است يقين داشته باشيم به لزوم اصابت سنگ به آن بناى مخصوص، در صورتى كه بنا وجود داشته باشد؛ زيرا آنچه امروز به عنوان جمره معروف است، همان بنا است، به علاوه يقين به اداى تكليف بدون آن حاصل نمى‌شود، امّا اگر اين بنا از بين برود ظاهر اين است كه اصابت سنگ به محلّ آن كافى است.»

مرحوم صاحب جواهر بعد از نقل اين عبارات مى‌فرمايد:

«آنچه از دروس و كشف اللثام نقل شد، به همان مطلبى كه مدارك گفته برمى‌گردد، ولى شهيد در دروس مقيّد به زوال نكرده (يعنى اصابت به ستون‌ها و زمين هر دو را كافى مى‌داند، حتّى اگر ستون‌ها وجود داشته باشد)». صاحب جواهر سپس مى‌گويد: «شايد صحيح همين باشد؛ زيرا بعيد است كه صدق جمره (بر زمين) مشروط به وجود ستون‌ها باشد (بنابراين هر دو كافى است)». [١]


[١] جواهر الكلام، جلد ١٩، صفحه ١٠٦.