تحقيقى جديد در باره رمى جمرات - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١ - الف اقوال فقهاى شيعه
فقه الرضا خواه مجموعهاى از روايات باشد و يا يك كتاب فقهىِ متعلّق به بعضى از قدما، عبارت بالا شاهد زنده مدّعاى ماست، كه جمرات ستونهايى نبوده؛ بلكه آن قسمت خاصّ از زمين بوده است. (البتّه قرائن بسيارى در فقه الرضا ديده مىشود كه نشان مىدهد فقه الرضا يك كتاب فقهى است و مربوط به بعضى از بزرگان قدماى ماست ولى در هر دو صورت شاهد بحث ماست.
٤- مرحوم علّامه در «تذكره» مىفرمايد:
«و لو رمى بحصاة فوقعت على الأرض ثمّ مرت على سَنَنها، أو اصابت شيئاً صلباً كالمحمل و شبهه ثمّ وقعت في المرمى بعد ذلك اجزأه، لأنّ وقوعها في المرمى بفعله و رميه ... و امّا لو وقعت الحصاة على ثوب انسان فنفضها فوقعت في المرمى فانّه لا يجزئه؛
اگر سنگ را پرتاب كرد و بر زمين افتاد و غلتيد يا اصابت به چيز محكمى؛ مانند محمل و شبه آن كرد، سپس در محل رمى افتاد، كافى است؛ چون افتادن در محل رمى، با فعل و رمى او بوده است، و امّا اگر سنگ بر لباس انسانى بيافتد و او لباسش را تكان بدهد و سنگ در محلّ رمى بيافتد كافى نيست. (چون به فعل ديگرى بوده است).» [١]
تعبيرات مختلفى كه در عبارت بالا آمده است، بعضى صراحت دارد (مانند وقعت على الأرض) و بعضى ظهور در
[١] تذكره، جلد ٨، صفحه ٢٢١.