از اين همه تعبيرات فقهاى بزرگ خاصّه و عامه به روشنى استفاده مى‌شود كه جمره نزد آنان همان قطعه زمينى بوده كه سنگ بر آن پرتاب مى‌كردند و در زمان آنها يا اصلًا ستونى وجود نداشته، يا اگر وجود داشته به عنوان شاخص و علامت بوده تا مردم آن محل را گم نكنند.

و همان گونه كه سابقاً هم اشاره كرديم عكس‌هاى قديمى جمرات نشان مى‌دهد كه سابقاً بالاى ستون‌ها چراغ مى‌آويختند تا نشانه باشد.

«بنابراين حجاج مى‌توانند با فكر راحت سنگ‌هاى خود را به اطراف ستون‌هاى موجود- يعنى محل اجتماع سنگريزه‌ها- پرتاب كنند و به راحتى از آنجا دور شوند».

و اللَّه العالم بحقايق احكامه‌

پايان‌

مهر ماه ٣٨١ ١

رجب ٤٢٣ ١