تحقيقى جديد در باره رمى جمرات - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥ - شواهد جديدى از كلمات بزرگان فقهاء
حسن ختام
٧- از تمام اين عبارتها جالبتر و روشنتر عبارتى است كه مرحوم محقق بزرگوار «علّامه بحر العلوم» در رسالهاى كه در باب «حج و عمره» نگاشته و آن را به نام «تحفة الكرام» [١] ناميده است آمده ذكر كرده. در اين رساله مىخوانيم:
«قال ابن جماعة [٢] قال الشافعيّة: ان الرمى مجتمع الحصى، عند
بناء الشاخص هناك، لا ما سال من الحصى، و لا البناء الشاخص، فانه بنى علامة على موضع الرمى؛
ابن جماعه مىگويد: پيروان مكتب شافعى گفتهاند كه مرمى محل اجتماع سنگريزههاست كه در كنار «بناء شاخص» قرار دارد، نه سنگهاى پراكنده اطراف آن و نه بناى شاخص! زيرا اين بنا براى نشانه محل رمى ساخته شده است. (و نبايد سنگ بر آن زد)»
خوب دقت فرماييد: از اين سخن معلوم مىشود كه حد اقل در قرن هشتم و نهم كه «ابن جماعة» در آن مىزيسته ستونى به عنوان «علامت محلّ رمى» در محلّ جمرات بوده كه مردم آن محل را گم نكنند و اين همان چيزى است كه ما سابقاً به عنوان احتمال ذكر كرديم و از عبارت ابن جماعه روشن مىشود كه اين يك واقعيّت است نه احتمال، يعنى ستونهايى كه بعد از زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در آنجا ساختهاند به عنوان «شاخص و علامت» بوده است نه جمره.
(دقّت كنيد)
[١] اين كتاب خطى است و نسخه آن در كتابخانه مدرسه فيضيه جزء كتب خطى به ثبت رسيده است.
[٢] ابن جماعة كنيه دو نفر است كه يكى از علماى شافعى قرن هشتم است (به نام عز الدين محمّد بن أبي بكر) و دوّمى از علماى متعصّب شافعى در قرن نهم است. (به نام عباد بن جماعه).