اينجا جارى نكنيم و بگوييم قطعاً در زمانى از زمان‌هاى گذشته اين ستون‌ها وجود نداشته نمى‌دانيم كى به وجود آمده، شايد بعد از زمان معصومين عليهم السلام به وجود آمده است.

جاى شگفتى است با آن همه شواهدى كه عرض شد چه محلّى براى اين گونه‌ «تكلفات» باقى مى‌ماند؟!

اين سخن را با كلامى از «محب الدين طبرى» مكّى از علماى اهل سنّت در قرن هفتم به پايان مى‌بريم:

او درباره محل رمى چنين مى‌گويد:

«و ليس للرمى حدّ معلوم غير أن كل جمره عليها علم و هو عمود معلق هناك فيرمى تحته و حوله و لا يبعد عنه احتياطاً و حَدَّه بعض المتأخرين بثلاثة اذرع من ساير الجوانب؛

براى محل رمى حدّ معيّنى نيست جز اين كه بر هر جمره‌اى ستون معلّقى است كه زير آن و اطراف آن را رمى مى‌كنند و بعضى از متأخرين حدّ محل رمى را از هر طرف سه ذراع دانسته‌اند» (يعنى دايره‌اى به شعاع سه ذراع) [١]

اين سخن نيز براى تأييد مدّعا گوياست.

*** ذكر اين نكته نيز لازم است كه يكى از طلّاب محترم جزوه‌اى در اين زمينه منتشر كرده كه چون در سطحى نبود كه نياز به جواب داشته باشد از آن صرف نظر شد.

[١] كتاب مرآت الحرمين، صفحه ٤٨.