مى دانند و سپس مانند ايشان نادانى مى كنند» [١] . اين سخن بيانگر سرنوشت علم در جهان امروز است . جامعه متمدن و داناى امروز از نادانى رنج مى برد و قربانى جهل خويش است . اين چنين است كه علم ، بشر را به كره ماه مى رساند ، اما نمى تواند در حركت انسان به سوى كمال مطلق و رشد و تكامل وى نقشى داشته باشد .

ويژگيهاى جوهر علم

ويژگيها و آثار و علايم جوهر علم در قرآن و روايات اسلامى مشابه ويژگيها و آثار و علايم حقيقت حكمت و جوهر عقل است . اين تشابه كمك فراوانى در راه شناخت حقيقت علم و عقل از نظر اسلام مى كند . برخى از اين ويژگيها را در متن كتاب و نيز كتاب «العقل والجهل في الكتاب والسنُّة» ملاحظه خواهيد كرد . در اينجا تنها به فهرست مهمترينِ آنها اشاره مى كنيم :

١ . ريشه نور علم در فطرت انسان

احاديثى كه علم را سرشته در دل مى دانند [٢] ، ويا آن را به «مطبوع» و «مسموع» تقسيم مى كنند [٣] و يا از آن به نورى كه خداوند متعال به دل افاضه مى نمايد تعبير مى نمايند [٤] ، و نيز همه آيات و رواياتى كه خداشناسى را فطرى مى دانند ، اشاره به اين ويژگى علم دارند .

[١] كنز العمال : ج١٠، ص٢١١، ح ٢٩١١٦.[٢] قرّة العيون : ص٤٣٩.[٣] نهج البلاغه : حكمت ٣٣٨.[٤] منية المريد : ص١٤٩.