است . از ويژگيهاى اين حكمت ، قابليت آموزش آن است و يكى از انگيزه هاى اساسى بعثت پيامبران به شمار مى رود كه قرآن كريم در آيات متعدد بدان پرداخته است . خداوند مى فرمايد : «يقينا خدا بر مؤمنان در برانگيختن فرستاده اى از ايشان منّت نهاده است كه آيات خود را برايشان بخواند و آنها را پاكيزه گرداند و بديشان كتاب و حكمت بياموزد؛ هرچند پيش از آن در گمراهى آشكارى بسر برده باشند» [١] . از ديدگاه قرآن حكمت نظرى شامل همه معارف اعتقادى و اخلاقى و عملى مى گردد كه آدمى را به سوى زندگانى پاكيزه رهنمون مى شود و به غايت خلقتش نزديك مى گرداند . از اين روست كه قرآن كريم پس از ارائه امور گوناگون در عرصه هاى اعتقادى و اخلاقى و عملى، همه آنها را حكمت دانسته و فرموده است : «اينها از حكمت هايى است كه پروردگارت به تو وحى كرده است» [٢] .

٢ . حكمت عملى

حكمت عملى مقدمه عملى رسيدن به مرتبه انسان كامل است . با تجلّى اين ، همه اعمال آدمى كه مايه رشد انسان و نزديكى او به غايت خلقت و كمال است ، در انسان تحقق مى يابد . احاديثى كه

[١] سوره آل عمران : ١٦٤ ، و بنگريد به سوره هاى بقره : آيه ١٢٩ و١٥١ ، جمعه : آيه ٢ .[٢] سوره اسراء ، آيه ٣٩ .