با توجه به احاديث اين فصل و نقش دانش مورد يادگيرى در تكامل و يا انحطاط مادى و معنوى انسان ، مى توان احكام پنجگانه واجب ، مستحبّ ، مباح ، مكروه و حرام را بر يادگيرى حمل كرد .

١ . تعلّم واجب

هر دانشى كه مقدمه سازندگى مادى و يا معنوى ، دنيوى و يا اخروى ، فردى و يا اجتماعى است و بدون آن ، اساس حيات مادى و معنوى انسان در مخاطره قرار مى گيرد ، تحصيل آن به صورت عينى و يا كفايى بر مردم واجب است : الف ـ علومى كه تحصيل آن واجب عينى [١] است : دانشهايى كه مقدمه سازندگى فردى است و افراد جامعه بدون آن قادر به انجام تكاليف اعتقادى و عملى خود نيستند ، تحصيل آن از نظر اسلام بر فرد فرد جامعه واجب است؛ مانند شناخت اصول عقايد و شناخت واجبات و محرّمات و يا ارزشها و ضد ارزشها در اسلام كه برهمه مردم واجب است و يادگيرى هر شخص موجب سقوط تكليف از ديگرى نمى شود .

[١] واجب عينى ، تكليفى است كه همه مكلّفان مأمور به آن هستند و انجام دادن آن به وسيله برخى موجب برداشته شدن تكليف از ديگران نمى شود .[٢] واجب كفايى ، تكليفى است كه از عموم مردم خواسته شده است و انجام دادن آن به وسيله فرد يا گروهى موجب برداشته شدن آن از ديگران مى گردد .[٣] سوره انفال ، آيه ٦٠ .