سيماي علم و حكمت در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٠
نرساند ، از هيچ پندى سود نمى برد» [١] ، «چگونه كسى كه فرياد را نشنيده ، صداى آهسته را بشنود؟» [٢] از علامت هاى بيمارى غير قابل علاج معرفت ، تعصّب شديد در عقايد باطل است به گونه اى كه حاضر نيست حق را بپذيرد. قرآن حال آنان را چنين توصيف مى كند : «خدا با وجود علم او را بيراه گذارد» [٣] . در اين صورت حتى اعجاز پيامبران براى او سودمند نيست . از همين رو حضرت عيسى عليه السلام كه هر نوع بيمارى را درمان كرده مى فرمايد :
.«به مداواى احمق همت گماردم اما نتوانستم او را اصلاح كنم . گفته شد : اى روح خدا ، احمق كيست ؟ فرمود : خودبين و خود رأى ، آنكه همه فضل ها را از آنِ خود مى داند . و حق و وظيفه اى بر خويش نمى بيند ، اين نادانى است كه راهى براى مداوايش نيست» [٤] .
افرادى كه به اين حجابهاى غير قابل علاج مبتلا مى شوند گاه تا لحظه مرگ نيز از خواب غفلت بيدار نمى گردند. ابوجهل را مى توان از اينان شمرد و از اين رو پيامبر در پايان جنگ بدر و در كنار جنازه ابوجهل فرمود : «ابوجهل بيش از فرعون با خداوند دشمنى دارد . زيرا فرعون آنگاه كه يقين به هلاكت پيدا كرد ، به يگانگى خداوند اعتراف كرد ولى ابوجهل هنگام يقين به هلاكتش ، لات و عزّى را خواند .» [٥] اين گمراهان تنها پس از مرگ بيدار مى شوند و به فرموده امام
[١] نهج البلاغه : خطبه ١٧٦ .[٢] نهج البلاغه : خطبه ٤ ، الإرشاد : ج ١ ، ص ٢٥٣ .[٣] سوره جاثيه ، آيه ٢٣ .[٤] ص ٩٢ ح ١٦٥ .[٥] أمالى الطوسى : ص ٣١٠ ، ح ٩٢٦ .