مناسبات جامعه شناسي و حديث
 
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

مناسبات جامعه شناسي و حديث - ضميری، محمد رضا - الصفحة ١٧٢

تحملش را دارند و خيلى در مقابل آن موضع نمى گيرند ، به آن ها بگوييم ؛ يعنى جامعه پذيرى تدريجى كه اول محبت جلب كنيم و بعد اطلاعات بدهيم . پس ما مى فهميم كه اين «محبت ، پذيرش پيام را افزايش مى دهد» كه در گزاره هاى روان شناسى اجتماعى و در بحث تغيير نگرش ها مكررا بحث شده و شواهد تجربى زيادى برايش فراهم شده ، به وسيله اين حديث ، تأييد مى شود؛ يعنى در واقع مطلبى گفته كه مى توان گفت مفروض ، پذيرش آن جمله نظرى بوده است . كسى اين حرف را مى زند كه آن جمله را قبول دارد و اگر قبول نداشت كه محبت ، پذيرش پيام را بالا مى برد يا مى پذيرفت كه هيچ تأثيرى ندارد ، يا پذيرفته بود كه برعكس ، اصلاً تأثير بدى مى گذارد ، به اين شيوه وارد بحث تبليغ و ترويج تشيع نمى شد و به راه ديگرى مى رفت . بخش دوم حديث هم چنين است : «فَحَدَّثهم بما يعرفون؛ آن چيزى را كه آنان نيكو مى دانند ، به آن ها مى گويد» كه بحث از هماهنگى بين پيام و زمينه هاى قبلى مخاطب است . در روايتى ديگر آمده : «همه فريضه ها با اقامه امر به معروف و نهى از منكر ، برپا مى شود» . خب ما در جامعه شناسى مى دانيم كه قوام نظم ، يعنى رعايت هنجارها ، به دو فرآيند جامعه پذيرى و كنترل اجتماعى است. ما پيش تر بررسى كرده ايم كه با توجه به هنجارهاى دينى ، در محيط دينى ، امر به معروف و نهى از منكر ، همان جامعه پذير كردن و كنترل اجتماعى است . پس اين كه گفته فرايض به وسيله امر به معروف و نهى از منكر اقامه مى شود ، يعنى در واقع جامعه پذيرى و كنترل اجتماعى ، باعث مى شود كه هنجارها رعايت شوند . پس نظم در جامعه ، قائم به امر به معروف و نهى از منكر است و براساس زبان جامعه شناسى ، به اين معناست كه فرآيندهاى اصلى مؤثر بر نظم ، جامعه پذيرى و كنترل اجتماعى مى باشد . اين ، در واقع استفاده از احاديث ، براى رشد انديشه جامعه شناسانه است . در كتاب وسائل الشيعه حديث شماره ٢١٣٢٠ ، امام صادق عليه السلام در روايتى به نقل از وصيت حضرت امير فرموده است : «هرگاه بلايى آشكار شد ، ثروتتان را فداى جانتان كنيد ، و هر گاه بلايى نازل شد ، جانتان را فداى دينتان كنيد . بدانيد هلاك شونده كسى است كه دينش هلاك شده باشد ، و جنگ زده كسى است كه دينش مورد حمله قرار گرفته باشد . هان! بعد از بهشت نيازى نيست ، و بعد از دوزخ نيازمندى قطعى است . آن كس كه در بند دوزخ است ، آزاد نمى شود ، و از زيان هايش نجات نمى يابد» . در جامعه شناسى و بحث فرهنگ ، مسأله اى مطرح مى شود تحت عنوان «سلسله مراتب