حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٤
اگر خدا را يارى كنيد ، خدا يارى تان مى كند و گام هايتان را استوار مى سازد» . نيز با شروع تلاش به وسيله بنده است كه خدا به هدايت ، پاداش مى دهد . خداوند مى فرمايد : «وَ الَّذِينَ جَـهَدُواْ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا . [١] و آنان كه در راه ما جهاد كنند ، همانا ما راه هاى خود را به آنان نشان مى دهيم» . و مى فرمايد : «إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ . [٢] همانا خداوند ، سرنوشت قومى را تغيير نمى دهد ، تا وضع خودشان را تغيير دهند» . البتّه اين تغيير ، با شكستن شهوات ، انجام پذير است ؛ چون شهوت ها ، چراگاه هاى شياطين اند و تا وقتى سرسبز باشند ، رفت و آمد آنها بُريده نمى شود و تا آنان در رفت و آمدند ، جلالت خداوند بر بنده آشكار نمى شود و بنده از ديدار خدا محروم مى مانَد . پيامبر خدا مى فرمايد : لَولا أنَّ الشَّياطينَ يَحومونَ عَلى قُلوبِ بَنى آدَمَ ، لَنَظَروا إلى مَلَكوتِ السَّماءِ . اگر نبود اين كه شياطين ، پيرامون دل هاى آدمى زادگان مى چرخند ، آدميان به ملكوت آسمان مى نگريستند . از اين رو ، روزه درِ عبادت و سپر ايمنى گشته است . [٣] ابن اثير نيز در اين باره مى گويد : مردم ، در تأويل اين حديث و اين كه : «چرا خداوند ، روزه و پاداش آن را مخصوص خود ساخته است ، هر چند همه عبادت ها و پاداش آنها ، از سوى خدا و بر عهده او
[١] عنكبوت : آيه ٦٩ .[٢] رعد : آيه ١١ .[٣] المحجّة البيضاء : ج ٢ ص ١٢٥ ، إحياء علوم الدين : ج ١ ص ٣٤٦ .