نيست . نكته قابل توجّه در اين زمينه ، آن است كه اسلام براى استفاده از اين گونه غذاها ، راه حل دارد و براى رهايى از پيامدهاى آن ، تدبيرى انديشيده است و آن ، پرداخت خمس مال شبهه ناك است . از اين راه ، روزه دار مى تواند از مشكل غذاهاى شبهه ناكى كه بخصوص در ميهمانى ها مى خورد و يا به ميهمانان خود مى دهد ، بِرَهد ، تا روزه ماه رمضان ، پاك و داراى آثار معنوى بيشترى باشد .

انگيزه هاى خوردن و آشاميدن

انگيزه اى كه روزه دار براى خوردن و آشاميدن در وقت افطار و سحر دارد ، تأثير مهمّى در بهره ورى كامل از بركات روزه دارد . در يكى از توصيه هاى پيامبر صلى الله عليه و آله به ابوذر غفارى ، چنين آمده است : يا أبا ذَرٍّ! لِيَكُن لَكَ فى كُلِّ شَى ءٍ نِيَّةٌ صالِحَةٌ حَتَّى الأَكلِ وَ النَّومِ . [١] اى ابو ذر! براى هر چيزى نيّت خوب داشته باش ، حتّى براى خوردن و خوابيدن . ميان روزه دارى كه سحرى و افطارى را تنها براى رفع گرسنگى و تشنگى مى خورد ، با كسى كه آنها را به قصد قُربت و كسب رضاى خداوند مى خورد ، فرق بسيار است . نورانيّت روزه اى كه روزه دار با قصد قربت غذا مى خورد ، هرگز با روزه اى كه روزه دار با انگيزه حيوانى و خواسته نفْس غذا مى خورد و نيرو مى گيرد ، برابر نيست . روشن است كه داشتن انگيزه خدايى و قصد قربت در غذا خوردن ، نيازمند مقدّماتى هماهنگ با آن است كه از جمله آنها ، تناسب نوع و مقدار غذا با نياز بدن است . بر اساس آنچه گذشت ، مى توان فشرده سخن در زمينه اصلاح غذا به وسيله

[١] مكارم الأخلاق : ج ٢ ص ٣٧٠ ح ٢٦٦١ ، تنبيه الخواطر : ج ٢ ص ٥٨ .[٢] براى مطالعه تمام سخن ، ر.ك : المراقبات : ص ٩٨ .