حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩٥
٣ / ٦
وقوف در عرفات
٨٩٢١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : حج، عرفات است . حج، عرفات است . حج ، عرفات است . روزهاى مِنا ، سه روز است «هر كه عجله كند در دو روز ، پس گناهى بر او نيست و [نيز] هر كه تأخير كند ، گناهى بر او نيست» . هر كس پيش از طلوع فجر ، عرفه را دريابد ، حج را درك كرده است .
٨٩٢٢.سنن التِّرمِذى ـ به نقل از عبد الرحمان بن يَعمُر ـ: در عرفات، عدّه اى از مردم نجد ، نزد پيامبر خدا آمدند و از او سؤال كردند. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود تا منادى ندا دهد: «حج، عرفه است. هر كس شبْ هنگام، قبل از طلوع فجر ، به مشعر الحرام بيايد، حج را درك كرده است . روزهاى مِنا ، سه روز است ؛ «پس هر كه شتاب كند در دو روز، گناهى بر او نيست و [نيز] هر كه تأخير اندازد ، پس گناهى بر او نيست» ».
الف ـ ادب وقوف در عرفات
٨٩٢٣.پيامبرخدا صلى الله عليه و آله : همه جاى عرفات، موقِف است . پس، از دلِ عُرَنه [١] بالاتر رويد.
٨٩٢٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به على عليه السلام ـ: آيا دعاى روز عرفه را به تو بياموزم كه دعاى پيامبرانِ پيش از من است؟ مى گويى : «جز خداى يكتاى بى شريك ، معبودى نيست . فرمان روايى و ستايش، از آنِ اوست . زنده مى كند و مى ميرانَد و او زنده اى است كه نمى ميرد . خير، در دست اوست و او بر هر چيزى تواناست . خدايا! ستايش ، براى توست ، آن گونه كه خود مى ستايى و بهتر از آنچه ما مى گوييم و بالاتر از آنچه گويندگان مى گويند . خدايا! نماز و عبادتم ، زندگى و مرگم ، و بيزارى جُستنم، براى توست. توان و نيرويم از توست . خدايا! از فقر و وسوسه هاى درون و از پراكندگىِ كار و عذاب قبر ، به تو پناه مى برم . خدايا! بهترين نسيم ها را از تو مى طلبم و از شرّ آنچه توفان ها مى آورند ، به تو پناه مى برم، و از تو ، خيرِ شب و روز را مى خواهم . خدايا! در دل و گوش و چشمم ، و در گوشت و خون و استخوان ها و رگ هايم ، در جايگاه نشستن و ايستادنم ، و در ورود و خروجم، نور و روشنايى قرار بده، و در روزى كه تو را ديدار مى كنم، فروغ مرا بزرگ بدار ، كه تو بر هر چيز ، توانايى» .
[١] نام محلّى در عرفات است .